Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

अतस्तद्विश्रुतं लोके कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । त्रिरात्रं कारयेत्तत्र पूर्णिमायां युधिष्ठिर

Transliteration

atastadviśrutaṃ loke kalhoḍītīrthamuttamam | trirātraṃ kārayettatra pūrṇimāyāṃ yudhiṣṭhira

Translation

Vì thế, Kalhoḍī Tīrtha tối thượng ấy được vang danh trong thế gian. Hỡi Yudhiṣṭhira, vào ngày rằm nên giữ vrata ba đêm tại nơi ấy.

Word by Word

• अतः: therefore
• अतः: Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: हेतुवाचक अव्यय (adverb: therefore/from that)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; विशेषण

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• कल्होडीतीर्थम्: the Kalhoḍī-tīrtha
• कल्होडीतीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कल्होडी-तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (कल्होड्याः तीर्थम्)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• त्रिरात्रम्: a three-night (vow/observance)
• त्रिरात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि-रात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—द्विगु (त्रयः रात्रयः)

• कारयेत्: should cause to be done/should perform (have done)
• कारयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) णिच् (causative)
• Form: लोट्/विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; णिजन्त (causative)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (adverb of place: there)

• पूर्णिमायाम्: on the full-moon day
• पूर्णिमायाम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्णिमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• युधिष्ठिर: O Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kalhoḍī Tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim assembly at Kalhoḍī Tīrtha under a bright full moon; ascetics and householders observing a three-night vow with lamps, offerings, and quiet vigil by the water.

Characters & Entities

• Kalhoḍī Tīrtha
• Yudhiṣṭhira
• Pūrṇimā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places become living dharma through disciplined observances; timing (pūrṇimā) and vow (trirātra) intensify tīrtha merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kalhoḍī Tīrtha, declared ‘excellent’ and famed for its spiritual efficacy.

What ritualistic prescription is mentioned?

A trirātra (three-night) observance to be performed at the tīrtha specifically on the full-moon day (pūrṇimā).