Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टोऽहं नृपनन्दन । स्नानार्थं नर्मदां पुण्यामागतस्ते पिता पुरा

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | sādhu sādhu mahāprājña pṛṣṭo'haṃ nṛpanandana | snānārthaṃ narmadāṃ puṇyāmāgataste pitā purā

Translation

Thánh Mārkaṇḍeya nói: “Lành thay, lành thay, hỡi vương tử đại trí! Con hỏi thật phải. Thuở xưa, phụ vương con đã đến sông Narmadā linh thiêng để tắm gội thanh tịnh.”

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the revered Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—श्री + मार्कण्डेय (कर्मधारयः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• साधु: well done / good
• साधु: Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; प्रशंसावाचक-निपात (particle of approval)

• साधु: indeed, well
• साधु: Sambandha/Prayojaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

• महाप्राज्ञ: O very wise one
• महाप्राज्ञ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; समासः—महा + प्राज्ञ (कर्मधारयः)

• पृष्टः: (I am) asked
• पृष्टः: Karta (Subject complement)
• Type: Verb
• Root: पृच्छ् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘asked’ (agreeing with अहम्)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• नृपनन्दन: O son of the king
• नृपनन्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृपनन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—नृपस्य नन्दनः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• स्नानार्थम्: for bathing
• स्नानार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: स्नान + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—स्नानस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• नर्मदाम्: the Narmadā (river)
• नर्मदाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पुण्याम्: holy
• पुण्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying नर्मदाम्)

• आगतः: came
• आगतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—(he) having come

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुरा: formerly / long ago
• पुरा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: nṛpanandana (royal son; contextually a Mahābhārata-era interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: An aged sage Mārkaṇḍeya, serene and radiant, addresses a royal youth; behind them flows the broad Revā/Narmadā with ghāṭa steps and pilgrims preparing for snāna.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Narmadā
• Yudhiṣṭhira
• Yudhiṣṭhira's father (Pāṇḍu, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy bathing (tīrtha-snāna) is upheld as a dharmic purifier, and sincere questions are praised as gateways to sacred knowledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā is explicitly praised as holy; the Yamahāsya origin narrative is being introduced.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) in the holy Narmadā.