Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 90›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले वैष्णवं तीर्थमुत्तमम् । जलशायीति वै नाम विख्यातं वसुधातले

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | revāyā uttare kūle vaiṣṇavaṃ tīrthamuttamam | jalaśāyīti vai nāma vikhyātaṃ vasudhātale

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Ở bờ phía bắc của sông Revā có một bến nước thiêng liêng vô song của phái Vaiṣṇava, nổi tiếng trên trái đất với tên gọi “Jalaśāyī” (Đấng nằm trên mặt nước).

Word by Word
श्रीमार्कण्डेयrevered Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेय:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रीमान् मार्कण्डेयः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन
रेवायाःof the Revā (Narmadā)
रेवायाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
उत्तरेon the northern
उत्तरे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण
कूलेbank
कूले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
वैष्णवम्Vaiṣṇava
वैष्णवम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (तदर्थे)
तीर्थम्sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण
जलशायीJalaśāyī (one who lies in water)
जलशायी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजल + शायी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जले शायी)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/सम्भावनार्थक-अव्यय (emphatic particle)
नामname
नाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; नाम-निर्देश
विख्यातम्well-known
विख्यातम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP)
वसुधातलेon the earth’s surface
वसुधातले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवसुधा + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वसुधायाः तलम्)
Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jalaśāyī

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Sage Mārkaṇḍeya narrates; the Revā flows broad and luminous; on the north bank stands a shrine or icon of Viṣṇu as Jalaśāyī—reclining upon waters/serpent couch—signifying the tīrtha’s name.

Characters & Entities
M
Mārkaṇḍeya
R
Revā (Narmadā)
V
Viṣṇu
J
Jalaśāyī Tīrtha

FAQs

Sacred geography is a form of devotion: knowing and honoring a tīrtha connected to Viṣṇu is itself meritorious and faith-strengthening.

Jalaśāyī, a renowned Vaiṣṇava tīrtha on the northern bank of the Revā (Narmadā).

No explicit rite is stated in this verse; it introduces the tīrtha’s location and fame.

←Previous Verse
Next Verse→