Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

स्थानादि दश चत्वारि न शोभन्ते सुरेश्वर । प्रणमाम्यल्पवीर्यत्वाद्वेदहीनः सुरेश्वर

Transliteration

sthānādi daśa catvāri na śobhante sureśvara | praṇamāmyalpavīryatvādvedahīnaḥ sureśvara

Translation

Ôi Sureśvara, mười bốn cõi và mọi cảnh giới khác cũng chẳng còn rạng ngời đối với con. Vì thiếu Veda và sức lực nhỏ bé, con cúi mình đảnh lễ Ngài, ôi Sureśvara.

Word by Word

• स्थानादि: (the set) beginning with place (sthāna)
• स्थानादि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; ‘स्थानम् आदि यस्य’ इति आदि-समासः (आदि-तत्पुरुषः)

• दश: ten
• दश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम् (दश = ten)

• चत्वारि: four
• चत्वारि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; संख्यावाचक-विशेषणम्

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)
• Form: अव्ययम्; निषेधार्थक-निपातः (negation particle)

• शोभन्ते: shine / are fitting
• शोभन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुभ् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्; आत्मनेपदम्

• सुरेश्वर: O Lord of the gods
• सुरेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरः)

• प्रणमामि: I bow
• प्रणमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अल्पवीर्यत्वात्: because of (my) low strength
• अल्पवीर्यत्वात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: अल्प (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; कारणार्थे (because of); कर्मधारय/तत्पुरुष-आधारः ‘अल्पं वीर्यं यस्य’ → ‘अल्पवीर्य’ + त्व

• वेदहीनः: devoid of the Veda
• वेदहीनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणम् (अहं-विशेषणम्); नञ्-तत्पुरुषार्थः—‘वेदेन हीनः’

• सुरेश्वर: O Lord of the gods
• सुरेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Speaker

Brahmā (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: रेवा-खण्ड (सामान्य)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: वेद-वियोग से क्षीण तेज वाला याचक, ‘सुरेश्वर’ के चरणों में प्रणाम; पीछे चतुर्दश लोकों का प्रतीकात्मक मंडल धुंधला/निष्प्रभ।

Characters & Entities

• Sureśvara (Śiva)
• Veda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even cosmic hierarchies lose their radiance without Vedic order; humility before the Supreme is the proper response to spiritual loss.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the Revā Khaṇḍa setting provides the pilgrimage backdrop.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (reverential bowing) is implied as a devotional act, but no formal ritual sequence is stated.