Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप

tapaścacāra vipulaṃ putrārthaṃ pāṇḍunandana | himavadduhitā tena gaurī nārāyaṇī nṛpa

Hỡi con của Pāṇḍu, vì cầu được con trai, ngài đã tu khổ hạnh rộng lớn. Hỡi bậc quân vương, nhờ khổ hạnh ấy, Gaurī Nārāyaṇī—ái nữ của Himavat—đã hoan hỷ (được thỉnh cầu/được cảm ứng).

तपःausterity/penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — neuter accusative singular
चकारperformed/did
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन — perfect 3rd person singular
विपुलम्abundant/great
विपुलम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविपुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — neuter accusative singular; qualifies तपः
पुत्रार्थम्for the sake of a son
पुत्रार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुत्र + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष (पुत्रस्य अर्थः/हेतु), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — accusative singular used adverbially ‘for the sake of’
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डु + नन्दन (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पाण्डोः नन्दनः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — vocative singular
हिमवत्of Himavat (the Himalaya)
हिमवत्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — masculine genitive singular (of Himavat)
दुहिताdaughter
दुहिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — feminine nominative singular
तेनby that/thereby
तेन:
Karana (Cause/means/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — instrumental singular (by that/thereby)
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — feminine nominative singular
नारायणीNārāyaṇī
नारायणी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — feminine nominative singular
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — vocative singular

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Pāreśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍu-nandana / nṛpa (king addressed)

Scene: Parāśara sits in intense austerity near the Narmadā—matted hair, deer-skin, fire-altar nearby; above or before him appears Gaurī Nārāyaṇī, luminous and compassionate, with हिमालय symbolism (snowy peaks or a Himavat motif) subtly included.

P
Parāśara
G
Gaurī
N
Nārāyaṇī
H
Himavat
P
Pāṇḍunandana (Arjuna)

FAQs

Focused austerity undertaken with dharmic intent draws divine response; blessings arise through disciplined tapas.

The context is the auspicious Narmadā bank near Pāreśvara where Parāśara performed tapas.

Tapas (austerity) undertaken with a specific saṅkalpa (here, putrārtha—desire for a son).