Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सुरभ्युवाच । लोकानामुपकाराय सृष्टाहं परमेष्ठिना । लोककार्याणि सर्वाणि सिध्यन्ति मत्प्रसादतः

Transliteration

surabhyuvāca | lokānāmupakārāya sṛṣṭāhaṃ parameṣṭhinā | lokakāryāṇi sarvāṇi sidhyanti matprasādataḥ

Translation

Surabhī nói: Vì lợi ích của các thế giới, ta được Parameṣṭhin (Phạm Thiên Brahmā) tạo dựng. Nhờ ân phúc của ta, mọi công việc và mục đích của chúng sinh trong đời đều được thành tựu.

Word by Word

• सुरभि: Surabhī
• सुरभि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुरभि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लोकानाम्: of the worlds/people
• लोकानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• उपकाराय: for the benefit
• उपकाराय: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: उपकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे चतुर्थी

• सृष्टा: created
• सृष्टा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृष्ट (कृदन्त; √सृज् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘created’; predicate with अहम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• परमेष्ठिना: by the Creator (Parameṣṭhin/Brahmā)
• परमेष्ठिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: परमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• लोककार्याणि: the works of the worlds
• लोककार्याणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक + कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी: लोकानां कार्याणि)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; विशेषण (to लोककार्याणि)

• सिध्यन्ति: are accomplished
• सिध्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √सिध् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• मत्प्रसादतः: by/through my grace
• मत्प्रसादतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: मत् (अस्मद्-षष्ठी) + प्रसाद (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from/through’; समास: मत्-प्रसाद (षष्ठी-तत्पुरुष: मम प्रसादः) + तः

Speaker

Surabhī (Kāmadhenu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha of Surabhī’s request (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Surabhī speaks with dignified calm, indicating her cosmic origin from Brahmā and her role in fulfilling worldly aims; Śiva listens, the riverbank tīrtha serene behind them.

Characters & Entities

• Surabhī (Kāmadhenu)
• Parameṣṭhin (Brahmā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Beings created for loka-hita (world-welfare) become channels of divine blessing, supporting dharma and human flourishing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly, the Gopāreśvara narrative setting; this verse foregrounds Surabhī’s sacred status behind the tīrtha’s origin.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it establishes Surabhī’s world-benefiting role, later linked to tīrtha merit and dāna.