Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

Devanagari script

नर्मदोवाच । तव प्रसादाद्देवेश मृत्युर्मम न विद्यते । सृज देव पुनर्विश्वं शर्वरी क्षयमागता

Transliteration

narmadovāca | tava prasādāddeveśa mṛtyurmama na vidyate | sṛja deva punarviśvaṃ śarvarī kṣayamāgatā

Translation

Narmadā thưa: “Bạch Đấng Chúa tể chư thiên, nhờ ân sủng của Ngài mà đối với con không có tử vong. Vậy, bạch Thần, xin hãy tạo dựng vũ trụ lại lần nữa—đêm dài (śarvarī) nay đã tận.”

Word by Word

• नर्मदा: Narmadā
• नर्मदा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• देवेश: O Lord of the gods
• देवेश: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• मृत्युः: death
• मृत्युः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मम: of me/my
• मम: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• विद्यते: exists
• विद्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे प्रयोगः ‘exists’

• सृज: create
• सृज: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• विश्वम्: the universe
• विश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शर्वरी: the night (of dissolution)
• शर्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• क्षयम्: to destruction/end
• क्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आगता: has reached/has come (to)
• आगता: Kriya (Predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्राप्ता’

Speaker

Narmadā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Narmadā, radiant and composed amid the pralaya waters, addresses Śiva with folded hands; the cosmic night recedes, hinting at dawn of re-creation.

Characters & Entities

• Narmadā
• Deveśa (Śiva/Mahādeva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace (prasāda) transcends mortality; the sacred river embodies Śiva’s protection and auspicious renewal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā/Narmadā—presented as a Śaiva sacred geography whose very presence is a source of protection and merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed in this verse; it establishes the mahātmya foundation for Narmadā-related tīrtha practices.