Adhyaya 55

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । माहात्म्यं तीर्थजं दृष्ट्वा चित्रसेनो नरेश्वरः । किं चकार क्व वा वासं किमाहारो बभूव ह

Uttānapāda nói: “Sau khi chứng kiến uy đức phát sinh từ thánh địa (tīrtha), vua Citrasena đã làm gì? Ngài trú ở đâu, và lấy thức ăn gì để duy trì thân mạng?”

Verse 2

ईश्वर उवाच । भृगुतुङ्गं समारुह्य ऐशानीं दिशमाश्रितः । तपश्चचार विपुलं कुण्डे तत्र नृपोत्तमः

Īśvara phán: “Lên núi Bhṛgutuṅga, nương về phương Īśānī (Đông Bắc), vị vua tối thượng ấy đã tu khổ hạnh lớn lao tại đó, bên hồ thiêng (kuṇḍa).”

Verse 3

सर्वान् देवान् हृदि ध्यात्वा ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् । विचिक्षेप यदात्मानं प्रत्यक्षौ रुद्रकेशवौ । करे गृहीत्वा राजानं रुद्रो वचनमब्रवीत्

Ngài quán niệm trong tim về tất cả chư thiên—Phạm Thiên, Tỳ-thấp-nô và Maheśvara—khi sắp lìa bỏ thân mình, thì Rudra và Keśava hiện ra trước mắt. Rudra nắm tay nhà vua và nói những lời này.

Verse 4

ईश्वर उवाच । प्राणत्यागं महाराज मा काले त्वं कृथा वृथा । अद्याप्यसि युवा त्वं वै न युक्तं मरणं तव

Īśvara phán: “Hỡi đại vương, chớ bỏ mạng trước kỳ hạn—đừng làm điều ấy uổng công. Nay ngài vẫn còn trẻ; cái chết không hợp với ngài.”

Verse 5

स्वस्थानं गच्छ शीघ्रं त्वं भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । कुरु निष्कण्टकं राज्यं नाके शक्र इवापरः

“Hãy mau trở về nơi ở của ngài. Hưởng thụ những lạc thú mà ngài đã mong cầu một cách chính đáng, và dựng nên vương quốc không gai—không tai ương, không kẻ thù—như một Śakra (Indra) khác nơi thiên giới.”

Verse 6

चित्रसेन उवाच । न राज्यं कामये देव न पुत्रान्न च बान्धवान् । न भार्यां न च कोशं च न गजान्न तुरंगमान्

Citrasena thưa: “Bạch Thần, con không cầu vương quốc; cũng không cầu con trai hay thân quyến. Không cầu thê tử, không cầu kho báu; không cầu voi, không cầu ngựa.”

Verse 7

मुञ्च मुञ्च महादेव मा विघ्नः क्रियतां मम । स्वर्गप्राप्तिर्ममाद्यैव त्वत्प्रसादान्महेश्वर

“Xin giải thoát cho con, xin giải thoát cho con, hỡi Mahādeva—xin đừng tạo chướng ngại cho con. Hỡi Maheśvara, nhờ ân sủng của Ngài, xin cho con được đạt thiên giới ngay trong hôm nay.”

Verse 8

ईश्वर उवाच । यस्याग्रतो भवेद्ब्रह्मा विष्णुः शम्भुस्तथैव च । स्वर्गेण तस्य किं कार्यं स गतः किं करिष्यति

Īśvara phán: “Người trước mặt có Brahmā, Viṣṇu và Śambhu hiện diện—còn cần gì cõi trời? Dẫu đến đó rồi, rốt cuộc sẽ thành tựu được điều chi?”

Verse 9

तुष्टा वयं त्रयो देवा वृणीष्व वरमुत्तमम् । यथेप्सितं महाराज सत्यमेतदसंशयम्

“Chúng ta—ba vị thần—đã hoan hỷ. Hãy chọn ân huệ tối thượng. Hỡi đại vương, điều gì ngài mong cầu—đó là sự thật, không chút nghi ngờ.”

Verse 10

चित्रसेन उवाच । यदि तुष्टास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । अद्यप्रभृति युष्माभिः स्थातव्यमिह सर्वदा

Citrasena thưa: “Nếu ba vị Thần—Brahmā, Viṣṇu và Maheśvara—quả thật hoan hỷ, thì từ hôm nay trở đi xin các Ngài hãy luôn ngự tại nơi này.”

Verse 11

गयाशिरो यथा पुण्यं कृतं युष्माभिरेव च । तथैवेदं प्रकर्तव्यं शूलभेदं च पावनम्

“Như chính các Ngài đã khiến Gayāśiras linh thiêng trở nên nơi tích phúc, thì cũng vậy, chốn thanh tịnh này—Śūlabheda—nên được thiết lập làm thánh địa tīrtha.”

Verse 12

यत्रयत्र स्थिता यूयं तत्रतत्र वसाम्यहम् । गणानां चैव सर्वेषामाधिपत्यमथास्तु मे

“Các Ngài ngự ở đâu, nơi ấy ta cũng sẽ trú ngụ; và xin ban cho ta quyền thống lãnh toàn thể các Gaṇa.”

Verse 13

ईश्वर उवाच । अद्यप्रभृति तिष्ठामः शूलभेदे नरेश्वर । त्रिकालां हि त्रयो देवाः कलांशेन वसामहे

Īśvara phán: “Từ hôm nay trở đi, hỡi bậc chúa của loài người, Ta sẽ an trú tại Śūlabheda. Quả thật, ba vị Thần ngự nơi đây bằng một phần thần lực trong cả ba thời.”

Verse 14

नन्दिसंज्ञो गणाधीशो भविष्यति भवान्ध्रुवम् । मत्समीपे तु भवत आदौ पूजा भविष्यति

“Ngươi chắc chắn sẽ trở thành vị chủ của Gaṇa mang danh Nandi. Và trước sự hiện diện của Ta, lễ thờ phụng ngươi sẽ được cử hành trước tiên.”

Verse 15

प्रक्षिप्य तानि चास्थीनि यत्र दीर्घतपा ययौ । सकुटुम्बो विमानस्थः स्वर्गतस्त्वं तथा कुरु

“Hãy thả những di cốt ấy vào nơi Dīrghatapā đã đi đến. Rồi chính ngươi, cùng toàn gia quyến, ngự trên cỗ thiên xa mà đạt đến cõi trời; hãy làm đúng như vậy.”

Verse 16

एवं देवा वरं दत्त्वा चित्रसेनाय पार्थिव । कुण्डमूर्धनि याम्यायां त्रयो देवास्तदा स्थिताः

Như vậy, hỡi đấng quân vương, chư Thiên đã ban ân huệ cho Citrasena; rồi ba vị thần ấy an vị tại đầu hồ thiêng, về phía nam.

Verse 17

परस्परं वदन्त्येवं पुण्यतीर्थमिदं परम् । यथा हि गयाशिरः पुण्यं पूर्वमेव पठ्यते । तथा रेवातटे पुण्यं शूलभेदं न संशयः

Nói với nhau như thế, các Ngài tuyên bố: “Đây là thánh địa tối thượng. Như Gayāśiras từ xưa đã được xưng tụng là nơi công đức, thì trên bờ sông Revā, Śūlabheda cũng là nơi công đức—không còn nghi ngờ gì.”

Verse 18

ईश्वर उवाच । इदं तीर्थं तथा पुण्यं यथा पुण्यं गयाशिरः । सकृत्पिण्डोदकेनैव नरो निर्मलतां व्रजेत्

Īśvara phán: “Tīrtha này công đức ngang với Gayāśiras đầy phước. Chỉ cần một lần dâng piṇḍa và nước, người ấy liền đạt sự thanh tịnh.”

Verse 19

एकं गयाशिरो मुक्त्वा सर्वतीर्थानि भूपते । शूलभेदस्य तीर्थस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

“Tâu Đại vương, ngoài riêng Gayāśiras, mọi tīrtha khác đều không sánh nổi dù chỉ một phần mười sáu công đức của tīrtha Śūlabheda.”

Verse 20

कुण्डमुदीच्यां याम्यायां दशहस्तप्रमाणतः । रौद्रवारुणकाष्ठायां प्रमाणं चैकविंशति

Hồ thiêng ấy đo mười khuỷu tay về phía bắc và mười khuỷu tay về phía nam; còn theo phương của Rudra và Varuṇa, kích thước được nói là hai mươi mốt (khuỷu tay).

Verse 21

एतत्प्रमाणं तत्तीर्थं पिण्डदानादिकर्मसु । नाधर्मनिरता दातुं लभन्ते दानमत्र हि

Đó là kích thước của tīrtha ấy cho các nghi lễ như dâng piṇḍa và những việc cúng tổ tiên khác. Nhưng kẻ chuyên tâm vào phi pháp thì không được quả của bố thí tại đây; vì ở nơi này, sự bố thí của họ không thành công đức chân thật.

Verse 22

विष्णुस्तु पितृरूपेण ब्रह्मरूपी पितामहः । प्रपितामहो रुद्रोऽभूदेवं त्रिपुरुषाः स्थिताः

Viṣṇu an trụ trong hình tướng của Người Cha; Brahmā trong hình tướng của Người Ông (pitāmaha); và Rudra trở thành Người Cụ (prapitāmaha)—như vậy ba bậc tổ tiên được thiết lập.

Verse 23

कदा पश्यति तीर्थं वै कदा नस्तारयिष्यति । इति प्रतीक्षां कुर्वन्ति पुत्राणां सततं नृप । शूलभेदे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा शूलधरं सकृत्

“Bao giờ người ấy được chiêm bái bến tirtha linh thiêng—bao giờ sẽ đưa chúng ta vượt qua?” Tâu Đại vương, các Pitṛ luôn mỏi mòn đợi con cháu như thế. Nhưng tại Śūlabheda, chỉ cần tắm gội thanh tịnh và một lần được thấy Đấng cầm Tam-xoa, thì sự giải thoát đã chắc chắn.

Verse 24

नापुत्रो नाधनो रोगी सप्तजन्मसु जायते । एकविंशतिं पितुः पक्षे मातुश्वैवेकविंशतिम्

Trong bảy đời, người ấy không sinh ra trong cảnh vô tự, không nghèo túng, không bệnh tật. Người ấy cứu độ hai mươi mốt đời bên cha, và cũng hai mươi mốt đời bên mẹ.

Verse 25

भार्यापक्षे दशैवेह कुलान्येतानि तारयेत् । शूलभेदवने राजञ्छाकमूलफलैरपि

Và về phía người vợ, nơi đời này người ấy cũng cứu độ mười tộc họ. Tâu Đại vương, trong rừng Śūlabheda, dù chỉ có rau xanh, rễ củ và trái quả—nếu dâng cúng bằng lòng bhakti—cũng đạt được công đức ấy.

Verse 26

एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटीर्भवति भोजिता । पञ्चस्थानेषु यः श्राद्धं कुरुते भक्तिमान्नरः

Nếu chỉ thết đãi một vị brāhmaṇa, thì công đức như đã thết đãi đến một crore. Người có lòng bhakti, làm lễ śrāddha tại năm thánh địa, sẽ được phước báu tăng bội như vậy.

Verse 27

कुलानि प्रेतभूतानि सर्वाण्यपि हि तारयेत् । द्विजदेवप्रसादेन पितॄणां च प्रसादतः

Người ấy cứu độ cả mọi tộc họ đã sa vào cảnh giới preta-bhūta. Nhờ ân phúc của các dvija—những ‘vị thần trên mặt đất’—và nhờ sự hoan hỷ của các Pitṛ, việc ấy được thành tựu.

Verse 28

श्राद्धदो निवसेत्तत्र यत्र देवो महेश्वरः । स्युरात्मघातिनो ये च गोब्राह्मणहनाश्च ये

Người cử hành lễ śrāddha hãy cư trú nơi Thần Maheśvara ngự trị. Tại đó cũng có những kẻ tự sát, cùng những kẻ sát hại bò và brāhmaṇa—những tội nhân cực trọng.

Verse 29

दंष्ट्रिभिर्जलपाते च विद्युत्पातेषु ये मृताः । न येषामग्निसंस्कारो नाशौचं नोदकक्रिया

Những ai chết vì bị loài có nanh cắn, hoặc rơi xuống nước, hoặc bị sét đánh—những người không được làm lễ hỏa táng (agni-saṁskāra), không có thời kỳ aśauca, và không được cúng nước (udaka-kriyā)—(cũng được kể đến).

Verse 30

तत्र तीर्थे तु यस्तेषां श्राद्धं कुर्वीत भक्तितः । मोक्षावाप्तिर्भवेत्तेषां युगमेकं न संशयः

Tại tīrtha ấy, ai với lòng bhakti mà làm lễ śrāddha cho họ, thì không nghi ngờ gì: trong một yuga họ sẽ đạt được mokṣa (giải thoát).

Verse 31

अज्ञानाद्यत्कृतं पापं बालभावाच्च यत्कृतम् । तत्सर्वं नाशयेत्पापं स्नानमात्रेण भूपते

Muôn tâu Đại vương, mọi tội lỗi gây ra do vô tri, và mọi điều lầm lỗi do sự non nớt trẻ thơ—chỉ cần tắm tại đó cũng diệt trừ hết thảy.

Verse 32

रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथा पापोऽपि तत्तीर्थे स्नातो भवति निर्मलः

Như tấm y phục được người giặt giũ giặt sạch trở nên tinh khiết, cũng vậy: kẻ mang tội, khi tắm tại tīrtha ấy, liền trở nên thanh tịnh.

Verse 33

संन्यासं कुरुते योऽत्र तीर्थे विधिसमन्वितम् । ध्यायन्नित्यं महादेवं स गच्छेत्परमं पदम्

Ai tại thánh địa (tīrtha) này thọ nhận saṃnyāsa đúng theo nghi pháp, và hằng ngày thiền niệm Mahādeva, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 34

क्रीडित्वा स यथाकामं स्वेच्छया शिवमन्दिरे । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जायतेऽसौ शुभे कुले

Sau khi tự do vui hưởng theo ý mình trong đền thờ Śiva, người ấy sẽ sinh vào gia tộc cát tường, trở thành bậc thấu triệt chân lý của Veda và Vedāṅga.

Verse 35

रूपवान्सुभगश्चैव सर्वव्याधिविवर्जितः । राजा वा राजपुत्रो वाचारसमन्वितः

Người ấy trở nên dung mạo đoan nghiêm, phúc phần đầy đủ, lìa mọi bệnh tật—hoặc là vua, hoặc là vương tử—đầy đủ hạnh kiểm cao quý.

Verse 36

एतत्ते कथितं राजंस्तीर्थस्य फलमुत्तमम् । यच्छ्रुत्वा मानवो नित्यं मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

Muôn tâu Đại vương, ta đã nói với ngài về quả báo tối thượng của thánh địa này; ai nghe điều ấy thì thường hằng được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.

Verse 37

य इदं श्रावयेन्नित्यमाख्यानं द्विजपुंगवान् । श्राद्धे देवकुले वापि पठेत्पर्वणि पर्वणि

Vị Bà-la-môn tối thượng nào thường xuyên khiến thánh truyện này được nghe tụng, và đọc tụng trong lễ śrāddha hoặc tại đền thờ chư thiên, vào mỗi dịp hội lễ—

Verse 38

गीर्वाणास्तस्य तुष्यन्ति मनुष्याः पितृभिः सह । पठतां शृण्वतां चैव नश्यते सर्वपातकम्

Chư thiên hoan hỷ với người ấy, và loài người cũng cùng với tổ tiên đều được mãn nguyện; ai tụng đọc và ai lắng nghe thì mọi tội lỗi đều tiêu trừ.

Verse 39

लिखित्वा तीर्थमाहात्म्यं ब्राह्मणेभ्यो ददाति यः । जातिस्मरत्वं लभते प्राप्नोत्यभिमतं फलम्

Ai chép lại tīrtha-māhātmya này và dâng tặng cho các Bà-la-môn, người ấy được năng lực nhớ lại tiền kiếp và đạt quả báo như ý.

Verse 40

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदक्षरमन्वितम्

Người ấy ngự ở cõi của Rudra đúng chừng nào công đức của âm tiết thánh bất hoại ấy còn đi cùng với mình.

Verse 55

। अध्याय

Chương (dấu phân đoạn)