Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एष एव पुरा प्रश्नः परिपृष्टो महेश्वरम् । राज्ञा चोत्तानपादेन ऋषिदेवसमागमे

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | eṣa eva purā praśnaḥ paripṛṣṭo maheśvaram | rājñā cottānapādena ṛṣidevasamāgame

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Chính câu hỏi này thuở xưa đã được vua Uttānapāda thưa hỏi Maheśvara, giữa đại hội của các ṛṣi và chư thiên.

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्री + मार्कण्डेयः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• एषः: this
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• पुरा: formerly
• पुरा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• प्रश्नः: question
• प्रश्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रश्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• परिपृष्टः: was asked
• परिपृष्टः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + पृच्छ् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः

• महेश्वरम्: Mahēśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महा + ईश्वर)

• राज्ञा: by the king
• राज्ञा: Karana (Instrument/कर्ता-हेतु)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• उत्तानपादेन: by Uttānapāda
• उत्तानपादेन: Karana (Instrument/कर्ता-हेतु)
• Type: Noun
• Root: उत्तानपाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (उत्तान + पाद)

• ऋषिदेवसमागमे: at the gathering of sages and gods
• ऋषिदेवसमागमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ऋषिदेवसमागम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (ऋषि + देव + समागम)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: A solemn celestial assembly: sages seated in rows, devas present, King Uttānapāda respectfully questioning Maheśvara; Mārkaṇḍeya later recounts the scene as narrator.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Maheśvara (Śiva)
• Uttānapāda
• Ṛṣis
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic teachings are often preserved through lineage narratives, emphasizing authority through ancient dialogues with Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate context is the Śūlabheda tīrtha discussion carried into Adhyāya 45.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse establishes the narrative setting and speaker.