Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पुत्रं पौत्रगणैर्युक्तं पत्न्या भक्त्या सुतोषितः । धनदं जनयामास सर्वलक्षणलक्षितम्

Transliteration

putraṃ pautragaṇairyuktaṃ patnyā bhaktyā sutoṣitaḥ | dhanadaṃ janayāmāsa sarvalakṣaṇalakṣitam

Translation

Được làm vui lòng bởi lòng sùng kính của người vợ, ngài sinh một người con là Dhanada, đầy đủ mọi tướng lành, và về sau có dòng dõi con cháu hưng thịnh.

Word by Word

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पौत्रगणैः: with groups of grandsons
• पौत्रगणैः: Sahakārī/Hetu (Accompaniment/means)
• Type: Noun
• Root: पौत्र+गण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (पौत्राणां गणः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• युक्तम्: endowed/connected
• युक्तम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुत्रम्)

• पत्न्या: by/with (his) wife
• पत्न्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• सुतोषितः: well-pleased/satisfied
• सुतोषितः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सु+तुष् (धातु) → सुतोषित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धनदम्: Dhanada (Kubera)
• धनदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (धनं ददाति इति); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जनयामास: begot/produced
• जनयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु, णिच्)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: caused to be born/begot)

• सर्वलक्षणलक्षितम्: marked by all auspicious signs
• सर्वलक्षणलक्षितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व+लक्षण+लक्षित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (सर्वैः लक्षणैः लक्षितम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (धनदम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Viśravā, pleased by his wife’s devotion, begets Dhanada (Kubera), a child with auspicious marks; the scene conveys domestic sanctity and divine favor.

Characters & Entities

• Dhanada (Kubera)
• Viśravā
• wife (unnamed here)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion within dharmic household life is honored as a cause for auspicious outcomes and noble progeny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; the narrative sits within the Revā Khaṇḍa’s sacred landscape context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse emphasizes bhakti (devoted conduct) as dharma.