Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

खुरेषु पन्नगाश्चैवं पुच्छाग्रे सूर्यरश्मयः । एवम्भूतां हि कपिलां सर्वदेवमयीं नृप

Transliteration

khureṣu pannagāścaivaṃ pucchāgre sūryaraśmayaḥ | evambhūtāṃ hi kapilāṃ sarvadevamayīṃ nṛpa

Translation

Như thế, trên móng chân của nàng có các nāga (rắn thiêng), và nơi chót đuôi là những tia nắng mặt trời. Quả thật, bò Kapilā màu nâu vàng ấy là hiện thân chứa đầy mọi chư thiên, hỡi đức vua.

Word by Word

• खुरेषु: in the hooves
• खुरेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: खुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• पन्नगाः: serpents
• पन्नगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पन्नग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: रीति-अव्यय (adverb: thus)

• पुच्छाग्रे: at the tip of the tail
• पुच्छाग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुच्छ (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• सूर्यरश्मयः: sun-rays
• सूर्यरश्मयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + रश्मि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• एवम्भूताम्: such-formed
• एवम्भूताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एवम् (अव्यय) + भूत (भू-धातु, कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); विशेषणम् (विशेष्यः: कपिलाम्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतु-अव्यय (particle)

• कपिलाम्: the Kapilā cow
• कपिलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सर्वदेवमयीम्: consisting of all gods
• सर्वदेवमयीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + मयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (विशेष्यः: कपिलाम्)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; संबोधन-पदम्

Speaker

Unspecified in snippet (contextual narrator within Revā Khaṇḍa dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapilā (sarvadevamayī go) within Revā-khaṇḍa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Kapilā cow stands radiant; stylized serpents coil as protective motifs around her hooves; at her tail-tip, golden sunrays fan outward, emphasizing her as ‘all-gods-in-one’.

Characters & Entities

• Kapilā (cow)
• Sūrya
• Pannaga (Nāgas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred cow is revered as a living embodiment of the divine cosmos, making related rites potent in tīrtha contexts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse supports a Revā Khaṇḍa tīrtha māhātmya, connecting local sanctity with cosmic divine imagery.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite here; it establishes the Kapilā cow’s sanctity, preparing for ensuing prescriptions (pradakṣiṇā, pañcagavya, etc.).