Adhyaya 201
Chương này là lời giảng về thánh địa (tīrtha) do hiền triết Śrī Mārkaṇḍeya truyền dạy cho vua Mahīpāla, lấy Yudhiṣṭhira làm khuôn mẫu của bậc minh quân chính pháp. Ngài chỉ dẫn người hành hương đến Devatīrtha “vô song”, nơi các bậc siddha và chư thiên, kể cả Indra, thường hiện diện. Bản văn nêu các pháp tạo công đức: tắm gội thanh tịnh (snāna), bố thí (dāna), trì tụng (japa), tế lửa (homa), tự học kinh điển (svādhyāya) và lễ bái chư thần (devatā-arcana). Nhờ uy lực tự thân của thánh địa, mọi hành trì ấy cho quả “ananta” — vô lượng vô biên. Về thời điểm, ngày Trayodaśī (mồng 13) của nửa tháng tối (Kṛṣṇa-pakṣa) trong tháng Bhādrapada được tôn xưng là tối thắng giữa các tīrtha, vì xưa kia chư thiên từng ngự tại đó. Nghi thức kết thúc bằng việc tắm vào ngày Trayodaśī, cử hành śrāddha đúng pháp, rồi thờ phụng vị thần do chư thiên an lập: Vṛṣabhadhvaja (Śiva). Người thực hành được hứa ban sự tẩy sạch mọi tội lỗi và đạt đến Rudra-loka, vừa như cẩm nang hành hương vừa là lời bảo chứng giải thoát.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल देवतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागा देवाः सेन्द्रा युधिष्ठिर
Śrī Mārkaṇḍeya thưa rằng: Sau đó, hỡi bậc hộ trì cõi đất, hãy đến Deva-tīrtha vô thượng; nơi ấy các chư thiên đại phúc, cùng với Indra, đã chứng đắc siddhi, hỡi Yudhiṣṭhira.
Verse 2
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तत्र तीर्थप्रभावेन कृतमानन्त्यमश्नुते
Tắm gội, bố thí, trì tụng (japa), cúng lửa (homa), tự học kinh Veda (svādhyāya) và lễ bái thần linh—bất cứ điều gì làm tại đó, nhờ uy lực của tīrtha ấy, đều đem lại công đức vô tận.
Verse 3
विशेषाद्भाद्रपदे तु कृष्णपक्षे त्रयोदशीम् । प्रधानं सर्वतीर्थानां देवैरध्यासितं पुरा
Đặc biệt vào tháng Bhādrapada, ngày Trayodaśī của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa), Deva-tīrtha này là bậc tối thắng trong mọi thánh địa—xưa kia được chư thiên lui tới và gia trì thanh tịnh.
Verse 4
स्नात्वा त्रयोदशीदिने श्राद्धं कृत्वा विधानतः । देवैः संस्थापितं देवं सम्पूज्य वृषभध्वजम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोकमवाप्नुयात्
Vào ngày Trayodaśī, sau khi tắm gội và cử hành lễ śrāddha đúng theo nghi pháp, người ấy nên chí thành phụng thờ vị Thần do chư thiên thiết lập—Vṛṣabhadhvaja (Śiva, Đấng mang cờ có hình bò). Nhờ lìa sạch mọi tội lỗi, người ấy đạt đến cõi Rudra.
Verse 201
अध्याय
“Chương” (dấu kết chương).