Adhyaya 174
Chương này là một mahātmya mang tính chỉ dạy, do hiền giả Mārkaṇḍeya thuyết cho một vị vua. Ngài hướng người hành hương đến thánh địa Gopeśvara ở bờ bắc sông Narmadā, khẳng định rằng chỉ một lần tắm tại đây cũng có thể giải thoát khỏi các lỗi lầm và ô nhiễm đạo đức. Bài dạy nêu chuỗi công đức: (1) tắm tại tīrtha; (2) nếu phát nguyện, có thể thực hành prāṇasaṃkṣaya (tự nguyện xả thân) ngay tại chốn ấy, được xe trời đưa đến nơi cư ngụ của Śiva; (3) hưởng phúc ở Śiva-loka rồi tái sinh cát tường làm minh vương quyền thế, giàu thịnh và thọ mạng dài lâu; (4) phần vrata theo lịch trong tháng Kārttika—ngày śukla navamī—gồm trai giới, giữ thanh tịnh, bố thí đèn, cúng dường hương hoa và thức suốt đêm. Phần “quả báo” được trình bày theo lối định lượng: số lượng đèn dâng cúng tương ứng với hàng nghìn yuga được tôn vinh tại Śiva-loka. Các lễ vật khác cũng được liệt kê—nghi thức liṅga-pūraṇa, dâng hoa sen, cúng dadhy-anna (cơm với sữa chua)—và công đức được đo theo số hạt mè và số hoa sen. Kết lại, kinh nói mọi sự bố thí tại tīrtha này đều được nhân lên “một koṭi lần”, vượt ngoài tính đếm, và xác quyết nơi đây là thánh địa tối thắng trong các tīrtha.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गोपेश्वरं ततो गच्छेदुत्तरे नर्मदातटे । यत्र स्नानेन चैकेन मुच्यन्ते पातकैर्नराः
Thánh hiền Mārkaṇḍeya nói: Rồi hãy đến Gopeśvara nơi bờ bắc sông Narmadā; tại đó, chỉ một lần tắm thiêng cũng khiến con người được giải thoát khỏi tội lỗi.
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा कुरुते प्राणसंक्षयम् । बर्हियुक्तेन यानेन स गच्छेच्छिवमन्दिरे
Tại thánh địa ấy, ai tắm xong rồi xả bỏ thân mạng ngay nơi đó, sẽ đến thánh cư của Śiva, được đưa đi trên cỗ xe trang sức bằng cỏ barhis linh thiêng.
Verse 3
क्रीडित्वा सुचिरं कालं शिवलोके नराधिप । इह मानुष्यतां प्राप्य राजा भवति वीर्यवान्
Hỡi bậc chúa tể loài người, sau khi vui hưởng rất lâu trong cõi Śivaloka, người ấy trở lại nơi đây, lại được sinh làm người và trở thành một vị vua dũng mãnh.
Verse 4
हस्त्यश्वरथसम्पन्नो दासीदाससमन्वितः । पूज्यमानो नरेन्द्रैश्च जीवेद्वर्षशतं नरः
Được sung túc voi, ngựa và chiến xa, có tỳ nữ cùng gia nhân hầu cận, lại được các vua khác tôn kính, người ấy sống trọn một trăm năm.
Verse 5
सम्प्राप्ते कार्त्तिके मासि नवम्यां शुक्लपक्षतः । सोपवासः शुचिर्भूत्वा दीपकांस्तत्र दापयेत्
Khi tháng Kārttika đến, vào ngày mồng chín của nửa tháng sáng, người ấy nên trai giới, giữ thân tâm thanh tịnh và cho thắp đèn cúng dường tại nơi ấy.
Verse 6
गन्धपुष्पैः समभ्यर्च्य रात्रौ कुर्वीत जागरम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप
Sau khi cung kính lễ bái bằng hương thơm và hoa, người ấy nên thức canh đêm (jāgaraṇa). Tâu bậc quân vương, xin hãy nghe quả báo đã được tuyên thuyết cho pháp hành này.
Verse 7
यावत्पुण्यं फलं संख्या दीपकानां तथैव च । तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते
Tùy theo công đức và số lượng đèn được dâng cúng, bấy nhiêu ngàn yuga người sùng tín được tôn vinh và ca ngợi nơi cõi Śiva.
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र लिङ्गपूरणकं विधिम् । तथैव पद्मकैश्चैव दधिभक्तैस्तथैव च
Tâu bậc vương giả tối thượng, tại thánh độ ấy nên cử hành nghi thức liṅga-pūraṇaka (tôn trang và phụng sự liṅga), lại dâng hoa sen, cùng sữa chua và cơm chín làm lễ vật (naivedya).
Verse 9
यस्तु कुर्यान्नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु । यावन्ति तिलसंख्यानि दधिभक्तं तथैव च
Nhưng ai thực hành điều ấy, hỡi bậc nhân kiệt—hãy nghe quả phúc của người ấy: nhiều tương ứng với số hạt mè, và phúc báo của lễ dâng sữa chua cùng cơm cũng lại như vậy.
Verse 10
पद्मसंख्या शिवे लोके मोदते कालमीप्सितम् । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यत्किंचिद्दीयते नृप
Người ấy hoan hỷ nơi cõi của Śiva trong thời lượng như ý, được đo đếm tựa số hoa sen. Và, ô bậc chúa tể các vua, tại tīrtha ấy, bất cứ điều gì—dù là gì—được đem bố thí, hỡi bậc quân vương,
Verse 11
सर्वं कोटिगुणं तस्य संख्यातुं वा न शक्यते । एवं ते कथितं सर्वं सर्वतीर्थमनुत्तमम्
Tại đó, mọi công đức đều tăng lên đến một koṭi lần, và cũng không thể đếm cho trọn. Như vậy ta đã thuật cho ngươi tất cả về tīrtha vô thượng này—bậc nhất trong mọi thánh địa.
Verse 174
अध्याय
“Adhyāya” — dấu ghi “Chương” (mảnh colophon theo truyền thống bản chép tay).