Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

युधिष्ठिर उवाच । अस्माहकस्य माहात्म्यं कथयस्व ममानघ । स्नानदानेन यत्पुण्यं तथा पिण्डोदकेन च

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | asmāhakasya māhātmyaṃ kathayasva mamānagha | snānadānena yatpuṇyaṃ tathā piṇḍodakena ca

Translation

Yudhiṣṭhira thưa: Bạch bậc vô nhiễm, xin kể cho con về sự vĩ đại của Asmāhaka—công đức nào phát sinh từ tắm gội và bố thí, cũng như từ lễ dâng piṇḍa và cúng nước (udaka-tarpaṇa)?

Word by Word

• युधिष्ठिरः: Yudhiṣṭhira
• युधिष्ठिरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अस्माहकस्य: of us/our
• अस्माहकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचनस्य/बहुवचनस्य पुराण-प्रयोगः; ‘of us/our’ (अस्माकस्य/अस्माकम् इत्यर्थे)

• माहात्म्यम्: greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; object of कथयस्व

• कथयस्व: tell
• कथयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; कथ् + णिच्)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘tell (me)’

• मम: to me/my
• मम: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; genitive (to me/of me)

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; vocative epithet ‘O sinless one’

• स्नानदानेन: by bathing and giving (charity)
• स्नानदानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान-दान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘bathing and giving’); instrumental (by bathing and donation)

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक—‘that which’; qualifies पुण्यम्

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘merit’; correlated with यत्

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; तुलनार्थक/समुच्चयार्थक (so/likewise)

• पिण्डोदकेन: by piṇḍa and water-offering
• पिण्डोदकेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड-उदक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (‘piṇḍa and water/oblations of water’); instrumental

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: and)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Asmāhaka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mārkaṇḍeya

Visual Art Cues

Scene: Yudhiṣṭhira, humble and attentive, questions sage Mārkaṇḍeya about Asmāhaka’s greatness; ritual items (water pot, darbha, piṇḍa plate) are arranged, foreshadowing the forthcoming prescriptions.

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Asmāhaka
• Snāna
• Dāna
• Piṇḍa
• Udaka (tarpaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A seeker should inquire into the proper forms and fruits of tīrtha-practice—especially those tied to charity and ancestral rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Asmāhaka (introduced as a Pitṛ-tīrtha), whose māhātmya Yudhiṣṭhira requests.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), piṇḍa-offering, and udaka/tarpaṇa (water oblations) for the ancestors.