Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः । स्नानं समाचरेत्तत्र न चेह जायते पुनः

Transliteration

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ tṛtīyāyāṃ viśeṣataḥ | snānaṃ samācarettatra na ceha jāyate punaḥ

Translation

Đặc biệt vào tithi thứ tám, thứ mười bốn, và nhất là tithi thứ ba, hãy tắm gội tại đó; rồi người ấy sẽ không còn tái sinh nơi cõi này nữa.

Word by Word

• अष्टम्याम्: on the eighth lunar day
• अष्टम्याम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तिथिवाचक

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तिथिवाचक

• तृतीयायाम्: on the third lunar day
• तृतीयायाम्: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तिथिवाचक

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेषवाचक क्रियाविशेषण (especially)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; विधिवचन (should perform)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• न: not
• न: Nishedha (Negator)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अन्वय (and/also)

• इह: here (in this world)
• इह: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here/in this world)

• जायते: is born
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (is born)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya (continued)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmiṇī-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at the ford on auspicious lunar days; moon phases subtly indicated; ritual bathing at dawn with priests announcing tithi; sense of liberation from rebirth.

Characters & Entities

• Rukmiṇī-tīrtha
• Aṣṭamī
• Caturdaśī
• Tṛtīyā
• Punarbirth (saṃsāra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time (tithi) and place (tīrtha) together magnify spiritual practice, culminating in liberation from repeated birth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rukmiṇī-tīrtha, with special emphasis on bathing there on auspicious lunar days.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Rukmiṇī-tīrtha particularly on Aṣṭamī, Caturdaśī, and Tṛtīyā, with the promised fruit of no rebirth.