Adhyaya 142

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज रुक्मिणीतीर्थमुत्तमम् । यत्रैव स्नानमात्रेण रूपवान्सुभगो भवेत्

Thánh Mārkaṇḍeya nói: “Bấy giờ, hỡi đại vương, hãy đến Rukmiṇī-tīrtha tối thượng; nơi ấy chỉ cần tắm gội thôi, người ta liền trở nên dung mạo đoan nghiêm và được phúc lành.”

Verse 2

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः । स्नानं समाचरेत्तत्र न चेह जायते पुनः

Đặc biệt vào tithi thứ tám, thứ mười bốn, và nhất là tithi thứ ba, hãy tắm gội tại đó; rồi người ấy sẽ không còn tái sinh nơi cõi này nữa.

Verse 3

यः स्नात्वा रुक्मिणीतीर्थे दानं दद्यात्तु कांचनम् । तत्तीर्थस्य प्रभावेन शोकं नाप्नोति मानवः

Ai tắm tại Rukmiṇī Tīrtha rồi bố thí vàng, nhờ uy lực của thánh địa ấy, người đó không rơi vào sầu khổ.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । तीर्थस्यास्य कथं जातो महिमेदृङ्मुनीश्वर । रूपसौभाग्यदं येन तीर्थमेतद्ब्रवीहि मे

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch bậc thánh hiền tối thượng, vì sao tīrtha này có được đại uy đức như vậy? Xin nói cho con về thánh địa này, nơi ban vẻ đẹp và phúc lộc.”

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । कथयामि यथावृत्तमितिहासं पुरातनम् । कथितं पूर्वतो वृद्धैः पारम्पर्येण भारत

Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi Bhārata, ta sẽ thuật lại cổ sử đúng như đã xảy ra—điều xưa kia các bậc trưởng lão đã truyền dạy theo dòng truyền thống.”

Verse 6

तं तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । नगरं कुण्डिनं नाम भीष्मकः परिपाति हि

Ta nay sẽ thuật cho ngươi—hãy lắng nghe với tâm nhất niệm. Có một thành tên Kuṇḍina, quả thật do vua Bhīṣmaka cai trị.

Verse 7

हस्त्यश्वरथसम्पन्नो धनाढ्योऽति प्रतापवान् । स्त्रीसहस्रस्य मध्यस्थः कुरुते राज्यमुत्तमम्

Ngài đầy đủ voi, ngựa và chiến xa, vô cùng giàu có và oai dũng; giữa ngàn cung nữ vẫn trị vì vương quốc tối thượng.

Verse 8

तस्य भार्या महादेवी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । तस्यामुत्पादयामास पुत्रमेकं च रुक्मकम्

Hoàng hậu Mahādevī, người được ngài yêu quý hơn cả hơi thở, đã sinh một hoàng tử—tên là Rukmaka.

Verse 9

द्वितीया तनया जज्ञे रुक्मिणी नाम नामतः । तदाशरीरिणी वाचा राजानं तमुवाच ह

Đứa con thứ hai sinh ra là một công chúa, danh xưng Rukmiṇī. Khi ấy, một tiếng nói vô hình đã cất lời với nhà vua.

Verse 10

चतुर्भुजाय दातव्या कन्येयं भुवि भीष्मक । एवं तद्वचनं श्रुत्वा जहर्ष प्रियया सह

“Hỡi Bhīṣmaka, thiếu nữ này phải được gả trên cõi đất cho Đấng Bốn Tay.” Nghe lời ấy, nhà vua hoan hỷ cùng hoàng hậu yêu dấu.

Verse 11

ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिः प्रविष्टः सूतिकागृहम् । स्वस्तिकं वाचयित्वास्याश्चक्रे नामेति रुक्मिणी

Cùng các Bà-la-môn uyên bác, ngài bước vào phòng ở cữ. Sau khi cho tụng lời chúc phúc cát tường (svastika), ngài ban cho nàng danh xưng “Rukmiṇī”.

Verse 12

यतः सुवर्णतिलको जन्मना सह भारत । ततः सा रुक्मिणीनाम ब्राह्मणैः कीर्तिता तदा

Hỡi Bhārata, vì ngay từ lúc chào đời trên trán nàng đã có dấu tilaka vàng rực, nên các Bà-la-môn khi ấy đã xưng tụng và đặt tên nàng là “Rukmiṇī”.

Verse 13

ततः सा कालपर्यायादष्टवर्षा व्यजायत । पूर्वोक्तं चैव तद्वाक्यमशरीरिण्युदीरितम्

Rồi theo dòng thời gian, nàng lớn lên đến tám tuổi. Và chính lời đã được tiếng nói vô hình (không thân) thốt ra trước kia lại được tuyên xướng lần nữa.

Verse 14

स्मृत्वा स्मृत्वाथ नृपतिश्चिन्तयामास भूपतिः । कस्मै देया मया बाला भविता कश्चतुर्भुजः

Nhớ đi nhớ lại lời ấy, nhà vua trầm tư: “Ta nên gả thiếu nữ này cho ai? Và ai là bậc ‘bốn tay’ (Caturbhuja) được định sẵn cho nàng?”

Verse 15

एतस्मिन्नन्तरे तावद्रैवतात्पर्वतोत्तमात् । मुख्यश्चेदिपतिस्तत्र दमघोषः समागतः

Đúng lúc ấy, từ núi Raivata—ngọn núi tối thượng—vị chúa tể Cedi bậc nhất, vua Damaghoṣa, đã đến nơi đó.

Verse 16

प्रविष्टो राजसदनं यत्र राजा स भीष्मकः । तं दृष्ट्वा चागतं गेहे पूजयामास भूपतिः

Ông bước vào hoàng cung, nơi vua Bhīṣmaka ngự trị. Thấy ông đến nhà mình, nhà vua liền tiếp đãi và tôn kính theo đúng lễ nghi.

Verse 17

आसनं विपुलं दत्त्वा सभां गत्वा निवेशितः । कुशलं तव राजेन्द्र दमघोष श्रियायुत

Sau khi dâng một chỗ ngồi rộng rãi và an vị ông trong đại sảnh, nhà vua nói: “Hỡi bậc chúa tể các vua, Damaghoṣa đầy phúc thịnh—ngài có được an khang chăng?”

Verse 18

पुण्याहमद्य संजातमहं त्वद्दर्शनोत्सुकः । कन्या मदीया राजेन्द्र ह्यष्टवर्षा व्यजायत

“Hôm nay thật trở nên cát tường; ta hằng mong được diện kiến ngài. Hỡi bậc vua tối thượng, ái nữ của ta nay đã tròn tám tuổi.”

Verse 19

चतुर्भुजाय दातव्या वागुवाचाशरीरिणी । भीष्मकस्य वचः श्रुत्वा दमघोषोऽब्रवीदिदम्

“Nàng phải được gả cho Đấng bốn tay”—tiếng nói vô hình đã phán như vậy. Nghe lời Bhīṣmaka, Damaghoṣa liền nói rằng:

Verse 20

चतुर्भुजो मम सुतस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । तस्येयं दीयतां कन्या शिशुपालस्य भीष्मक

“Con trai ta có bốn tay, danh vang khắp ba cõi. Vậy nên, hỡi Bhīṣmaka, xin hãy gả thiếu nữ này cho nó—cho Śiśupāla.”

Verse 21

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दमघोषस्य भूमिप । भीष्मकेन ततो दत्ता शिशुपालाय रुक्मिणी

Tâu Đại vương, nghe lời của Damaghoṣa, vua Bhīṣmaka liền gả nàng Rukmiṇī cho Śiśupāla.

Verse 22

प्रारब्धं मङ्गलं तत्र भीष्मकेण युधिष्ठिर । दिक्षु देशान्तरेष्वेव ये वसन्ति स्वगोत्रजाः

Hỡi Yudhiṣṭhira, tại đó Bhīṣmaka khởi sự các nghi lễ hôn phối cát tường, và sai người mời những thân tộc cùng tộc hệ đang cư trú khắp các phương, nơi miền xa.

Verse 23

निमन्त्रितास्तु ते सर्वे समाजग्मुर्यथाक्रमम् । ततो यादववंशस्य तिलकौ बलकेशवौ

Thế rồi, hết thảy những người được mời đều lần lượt đến đúng thứ tự. Kế đó, hai bậc rạng danh của dòng Yādava—Balarāma và Keśava (Kṛṣṇa)—cũng quang lâm.

Verse 24

निमन्त्रितौ समायातौ कुण्डिनं भीष्मकस्य तु । भीष्मकेण यथान्यायं पूजितौ तौ यदूत्तमौ

Được thỉnh mời, hai vị đến thành Kuṇḍina của Bhīṣmaka. Bhīṣmaka theo đúng lễ nghi mà cung kính thờ phụng, tiếp đãi hai bậc tối thượng trong họ Yadu.

Verse 25

ततः प्रदोषसमये रुक्मिणी काममोहिनी । सखीभिः सहिता याता पूर्बहिश्चाम्बिकार्चने

Rồi vào giờ chạng vạng pradoṣa, nàng Rukmiṇī—kẻ làm say lòng bởi ái tình—cùng các thị nữ đi ra phía đông để lễ bái Nữ thần Ambikā.

Verse 26

सापश्यत्तत्र देवेशं गोपवेषधरं हरिम् । तं दृष्ट्वा मोहमापन्ना कामेन कलुषीकृता

Tại đó nàng trông thấy Hari, Đấng Chúa tể chư thiên, mang dáng vẻ người chăn bò. Vừa thấy Ngài, nàng rơi vào mê muội; tâm trí bị khát ái tình yêu khuấy động và che mờ.

Verse 27

केशवोऽपि च तां दृष्ट्वा संकर्षणमुवाच ह । स्त्रीरत्नप्रवरं तात हर्तव्यमिति मे मतिः

Kế đó, Keśava cũng nhìn thấy nàng và nói với Saṅkarṣaṇa: “Hỡi hiền huynh, theo ý ta, nàng là bảo châu tối thượng giữa muôn nữ; nên đưa nàng đi.”

Verse 28

केशवस्य वचः श्रुत्वा संकर्षण उवाच ह । गच्छ कृष्ण महाबाहो स्त्रीरत्नं चाशु गृह्यताम्

Nghe lời Keśava, Saṅkarṣaṇa đáp: “Hãy đi, hỡi Kṛṣṇa tay mạnh; mau chóng thâu nhận bảo châu nữ nhân ấy.”

Verse 29

अहं च तव मार्गेण ह्यागमिष्यामि पृष्ठतः । दानवानां च सर्वेषां कुर्वंश्च कदनं महत्

“Và ta cũng sẽ theo sau trên chính con đường của ngươi, gây nên cuộc tàn phá lớn đối với hết thảy bọn dānavas.”

Verse 30

संकर्षणमतं प्राप्य केशवः केशिसूदनः । ययौ कन्यां गृहीत्वा तु रथमारोप्य सत्वरम्

Được sự thuận ý của Saṅkarṣaṇa, Keśava—Đấng diệt Keśī—liền nắm lấy thiếu nữ, đặt nàng lên chiến xa và tức khắc lên đường.

Verse 31

निर्गतः सहसा राजन्वेगेनैवानिलो यथा । हाहाकारस्तदा जातो भीष्मकस्य पुरे महान्

Tâu Đại vương, người ấy bỗng chốc lên đường, nhanh như gió. Khi ấy trong thành của Bhīṣmaka vang dậy tiếng kêu hoảng hốt lớn lao.

Verse 32

निर्गता दानवाः क्रुद्धा वेला इव महोदधेः । गर्जन्तः सायुधाः सर्वे धावन्तो रथवर्त्मनि

Bọn dānava nổi giận tràn ra như sóng dâng của đại dương. Chúng gầm rống, ai nấy đều vũ trang, chạy dọc đường xe chiến để truy đuổi.

Verse 33

बलदेवं ततः प्राप्ता रथमार्गानुगामिनम् । तेषां युद्धं बलस्यासीत्सर्वलोकक्षयंकरम्

Rồi chúng gặp Baladeva đang lần theo lối xe chiến. Trận chiến bùng lên với Bala thật kinh hoàng, tưởng như có thể gây diệt vong cho mọi cõi thế gian.

Verse 34

यथा तारामये पूर्वं सङ्ग्रामे लोकविश्रुते । गदाहस्तो महाबाहुस्त्रैलोक्येऽप्रतिमो बलः

Như thuở xưa trong trận chiến Tārāmaya lừng danh khắp thế gian, Bala tay cầm chùy, bậc đại lực với cánh tay hùng mạnh, vô song trong cả ba cõi.

Verse 35

हलेनाकृष्य सहसा गदापातैरपातयत् । अशक्यो दानवैर्हन्तुं बलभद्रो महाबलः

Ngài dùng lưỡi cày kéo giật chúng trong khoảnh khắc, rồi giáng chùy đánh ngã. Balabhadra đại lực ấy, bọn dānava không sao giết nổi.

Verse 36

बभञ्ज दानवान्सर्वांस्तस्थौ गिरिरिवाचलः । तं दृष्ट्वा च बलं क्रुद्धं दुर्धर्षं त्रिदशैरपि

Ngài nghiền nát hết thảy các Dānava và đứng vững như núi non bất động. Thấy Bala đang phẫn nộ, khó bề khuất phục ngay cả đối với chư thiên—

Verse 37

भीष्मपुत्रो महातेजा रुक्मीनां महयशाः । नराणामतिशूराणामक्षौहिण्या समन्वितः

Bấy giờ, con trai của Bhīṣma—rực rỡ đại uy, lừng danh giữa hàng Rukmin—đến cùng một đạo quân akṣauhiṇī gồm những tráng sĩ vô cùng dũng mãnh.

Verse 38

बलभद्रमतिक्रम्य ततो युद्धे निराकरोत् । तद्युद्धं वञ्चयित्वा तु रथमार्गेण सत्वरम्

Vượt qua Balabhadra, ông liền quay lưng khỏi chiến trận. Tránh cuộc giao tranh ấy, ông vội vã tiến đi theo con đường xe chiến.

Verse 39

केशवोऽपि तदा देवो रुक्मिण्या सहितो ययौ । विन्ध्यं तु लङ्घयित्वाग्रे त्रैलोक्यगुरुरव्ययः

Khi ấy, thần Keśava cũng lên đường cùng Rukmiṇī. Vượt qua dãy Vindhya, bậc Đạo sư bất hoại của ba cõi tiến bước ở phía trước.

Verse 40

नर्मदातटमापेदे यत्र सिद्धः पुरा पुनः । अजेयो येन संजातस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

Ngài đến bờ sông Narmadā, nơi xưa kia Ngài đã nhiều lần chứng đắc siddhi. Nhờ uy lực của tīrtha này, Ngài trở nên bất khả chiến bại.

Verse 41

एतस्मात्कारणात्तात योधनीपुरमुच्यते । रुक्मोऽपि दानवेन्द्रोऽसौ प्राप्तः

Vì lẽ ấy, hỡi hiền nhi, nơi ấy được gọi là Yodhanīpura. Và Rukma, chúa tể của các Dānava, cũng đã đến đó.

Verse 42

प्रत्युवाचाच्युतं क्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति मा व्रज । अद्य त्वां निशितैर्बाणैर्नेष्यामि यमसादनम्

Nổi giận, hắn quát đáp Acyuta: “Dừng lại, dừng lại—chớ đi! Hôm nay, bằng những mũi tên sắc bén, ta sẽ đưa ngươi đến cõi Yama.”

Verse 43

एवं परस्परं वीरौ जगर्जतुरुभावपि । तयोर्युद्धमभूद्घोरं तारकाग्निजसन्निभम्

Thế rồi hai dũng sĩ cùng gầm vang thách thức nhau. Trận chiến của họ trở nên kinh hoàng—rực cháy như lửa của Skanda, con của Tārakā.

Verse 44

चिक्षेप शरजालानि केशवं प्रति दानवः । नानुचिन्त्य शरांस्तस्य केशवः केशिसूदनः

Dānava phóng những loạt tên như lưới về phía Keśava. Nhưng Keśava—đấng diệt Keśin—chẳng hề bận tâm đến những mũi tên ấy.

Verse 45

ततो विष्णुः स्वयं क्रुद्धश्चक्रं गृह्य सुदर्शनम् । सम्प्रहरत्यमुं यावद्रुक्मिण्यात्र निवारितः

Bấy giờ chính Viṣṇu nổi giận, nắm lấy đĩa Sudarśana và toan giáng xuống hắn—nhưng ngay tại đó, Rukmiṇī đã ngăn Ngài lại.

Verse 46

त्वां न जानाति देवेशं चतुर्बाहुं जनार्दनम् । दर्शयस्व स्वकं रूपं दयां कृत्वा ममोपरि

Người ấy không nhận ra Ngài là Đấng Chúa tể của chư thiên—Janārdana bốn tay. Xin vì lòng từ mẫn đối với con mà hiển lộ chân thân của Ngài.

Verse 47

एवमुक्तस्तु रुक्मिण्या दर्शयामास भारत । देवा दृष्ट्वापि तद्रूपं स्तुवन्त्याकाशसंस्थिताः । दिव्यं चक्षुस्तदा देवो ददौ रुक्मस्य भारत

Được Rukmiṇī thưa như vậy, hỡi Bhārata, Ngài liền hiển bày chân tướng. Chư thiên ở giữa hư không thấy hình tướng ấy liền tán thán. Khi ấy Đức Chúa ban cho Rukma thiên nhãn, hỡi Bhārata.

Verse 48

रुक्म उवाच । यन्मया पापनिष्ठेन मन्दभाग्येन केशव । सायकैराहतं वक्षस्तत्सर्वं क्षन्तुमर्हसि

Rukma thưa: Ôi Keśava, con kẻ nghiêng về tội lỗi, phận bạc, đã dùng tên bắn trúng ngực Ngài. Xin Ngài rộng lòng tha thứ tất cả.

Verse 49

पूर्वं दत्ता स्वयं देव जानकी जनकेन वै । मया प्रदत्ता देवेश रुक्मिणी तव केशव

Thuở trước, hỡi Đức Chúa, chính vua Janaka đã gả Jānakī. Cũng vậy, hỡi Chúa tể chư thiên, con xin dâng Rukmiṇī về với Ngài, hỡi Keśava.

Verse 50

उद्वाहय यथान्यायं विधिदृष्टेन कर्मणा । रुक्मस्य वचनं श्रुत्वा ततस्तुष्टो जगद्गुरुः

“Hãy thành hôn đúng theo lễ nghi, bằng nghi thức do thánh luật đã định.” Nghe lời Rukma, bậc Thầy của thế gian liền hoan hỷ.

Verse 51

बभाषे देवदेवेशो रुक्मिणं भीष्मकात्मजम् । गच्छ स्वकं पुरं मा भैः कुरु राज्यमकण्टकम्

Đấng Tối Thượng giữa các thần, Devadeveśa, phán với Rukma, con của Bhīṣmaka: “Hãy về thành của ngươi; chớ sợ. Hãy trị vì vương quốc không gai—tức không còn tai ương, phiền não.”

Verse 52

केशवस्य वचः श्रुत्वा रुक्मो दानवपुंगवः । तं प्रणम्य जगन्नाथं जगाम भवनं पितुः

Nghe lời Keśava, Rukma—bậc đứng đầu trong hàng Dānava—đảnh lễ Jagannātha rồi trở về nhà của phụ thân.

Verse 53

गते रुक्मे तदा कृष्णः समामन्त्र्य द्विजोत्तमान् । मरीचिमत्र्यङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्

Khi Rukma đã rời đi, Kṛṣṇa bèn long trọng thỉnh mời các bậc dvija tối thượng: Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha và Kratu.

Verse 54

वसिष्ठं च महाभागमित्येते सप्त मानसाः । इत्येते ब्राह्मणाः सप्त पुराणे निश्चयं गताः

Và Vasiṣṭha đầy phúc đức—đó chính là bảy vị hiền thánh sinh từ tâm ý. Vì thế, bảy vị brāhmaṇa này được xác lập vững chắc trong truyền thống Purāṇa.

Verse 55

क्षमावन्तः प्रजावन्तो महर्षिभिरलंकृताः । इत्येवं ब्रह्मपुत्राश्च सत्यवन्तो महामते

Hỡi bậc đại trí, các con của Brahmā này đầy lòng nhẫn nhục, sung túc con cháu và môn đồ, rạng ngời phẩm vị mahārṣi, và bản tính chân thật.

Verse 56

नर्मदातटमाश्रित्य निवसन्ति जितेन्द्रियाः । तपःस्वाध्यायनिरता जपहोमपरायणाः

Nương tựa bờ sông Narmadā, họ an trú nơi ấy với các căn đã điều phục; chuyên cần khổ hạnh và tự học Veda, một lòng với japa và lễ homa cúng lửa.

Verse 57

निमन्त्रितास्तु राजेन्द्र केशवेन महात्मना । श्राद्धं कृत्वा यथान्यायं ब्रह्मोक्तविधिना ततः

Được bậc đại hồn Keśava thỉnh mời, tâu Đại vương, họ liền cử hành lễ śrāddha đúng pháp, theo nghi thức do Brahmā truyền dạy.

Verse 58

हरिस्तान्पूजयामास सप्तब्रह्मर्षिपुंगवान् । प्रददौ द्वादश ग्रामांस्तेभ्यस्तत्र जनार्दनः

Hari tôn kính cúng dường bảy vị Brahma-ṛṣi kiệt xuất ấy; và tại đó Janārdana ban tặng cho họ mười hai thôn làng làm thí cúng.

Verse 59

यावच्चन्द्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी । तावद्दानं मया दत्तं परिपन्थी न कश्चन

Chừng nào trăng và mặt trời còn tồn tại, chừng nào đất mẹ còn bền vững—bấy lâu lễ thí tặng do ta ban sẽ còn nguyên; chớ ai làm kẻ ngăn trở.

Verse 60

मद्दत्तं पालयिष्यन्ते ये नृपा गतकल्मषाः । तेभ्यः स्वस्ति करिष्यामि दास्यामि परमां गतिम्

Những vị vua đã sạch tội, sẽ gìn giữ lễ thí tặng do ta ban—ta sẽ ban phúc lành cho họ và trao cho họ cảnh giới tối thượng.

Verse 61

यावद्धि यान्ति लोकेषु महाभूतानि पञ्च च । तावत्ते दिवि मोदन्ते मद्दत्तपरिपालकाः

Chừng nào năm đại (mahābhūta) còn vận hành trong các cõi, chừng ấy những người gìn giữ lễ thí của Ta còn hoan hỷ nơi thiên giới.

Verse 62

यस्तु लोपयते मूढो दत्तं वः पृथिवीतले । नरके तस्य वासः स्याद्यावदाभूतसम्प्लवम्

Nhưng kẻ mê muội nào hủy bỏ hay tiêu diệt vật đã ban cho các ngươi trên mặt đất, kẻ ấy sẽ ở địa ngục cho đến khi muôn loài tan rã trong đại kiếp.

Verse 63

स्वदत्ता परदत्ता वा पालनीया वसुंधरा । यस्य यस्य यदा भूमिस्तस्य तस्य तदा फलम्

Dù đất ấy do tự mình ban hay do người khác ban, Vasundharā (Địa Mẫu) vẫn phải được gìn giữ và nâng đỡ. Ai nắm giữ đất vào thời nào, ngay thời ấy người đó nhận quả báo của sự trông coi.

Verse 64

स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेत वसुंधराम् । स विष्ठायां कृमिर्भूत्वा पितृभिः सह मज्जति

Kẻ nào chiếm đoạt đất—dù là đất tự mình ban hay người khác ban—sẽ hóa thành con giun trong phân uế và chìm ở đó cùng các bậc tổ tiên (pitṛ).

Verse 65

अन्यायेन हृता भूमिरन्यायेन च हारिता । हर्ता हारयिता चैव विष्ठायां जायते कृमिः

Đất bị chiếm đoạt bằng phi pháp—hoặc bị xúi khiến chiếm đoạt bằng phi pháp—khiến cả kẻ chiếm và kẻ xúi giục đều sinh làm giun trong phân uế.

Verse 66

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे तिष्ठति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमन्ता च तान्येव नरके वसेत्

Trong sáu vạn năm, người hiến tặng đất đai an trú nơi thiên giới; còn kẻ tước đoạt—và kẻ đồng thuận cho việc ấy—phải ở địa ngục đúng bằng chừng ấy thời gian.

Verse 67

यानीह दत्तानि पुरा नरेन्द्रैर्दानानि धर्मार्थयशस्कराणि । निर्माल्यरूपप्रतिमानि तानि को नाम साधुः पुनराददाति

Những lễ thí xưa kia các bậc quân vương đã ban nơi đây—những lễ thí làm sinh khởi dharma, phú quý và danh tiếng—tựa như vật cúng thiêng đã thành “nirmālya”; người hiền đức nào lại còn lấy về lần nữa?

Verse 68

एवं तान्पूजयित्वा तु सम्यङ्न्यायेन पाण्डव । रुक्मिण्या विधिवत्पाणिं जग्राह मधुसूदनः

Sau khi kính lễ họ một cách đúng nghi thức, hỡi Pāṇḍava, Madhusūdana theo đúng phép tắc đã nắm lấy tay Rukmiṇī, cử hành hôn lễ hợp pháp.

Verse 69

मुशली च ततः सर्वाञ्जित्वा दानवपुंगवान् । स्वस्थानमगमत्तत्र कृत्वा कार्यं सुशोभनम्

Bấy giờ Muśalī (Balarāma), sau khi hàng phục hết thảy các Dānava kiệt xuất, liền trở về trú xứ của mình, vì đã hoàn thành nơi ấy một công hạnh rực rỡ.

Verse 70

प्रयातौ द्वारवत्यां तौ कृष्णसंकर्षणावुभौ । गच्छमानं तु तं दृष्ट्वा केशवं क्लेशनाशनम्

Rồi Kṛṣṇa và Saṃkarṣaṇa, cả hai, lên đường về Dvāravatī. Thấy Keśava—đấng diệt trừ mọi khổ não—đang rời bước trên đường…

Verse 71

ब्राह्मणाः सत्यवन्तश्च निर्गताः शंसितव्रताः । आगच्छमानांस्तौ वीक्ष्य रथमार्गेण ब्राह्मणान्

Các Bà-la-môn chân thật, nổi danh vì hạnh nguyện thanh tịnh, đã bước ra; và khi thấy các Bà-la-môn ấy đang tiến đến theo con đường xe…

Verse 72

मुहूर्तं तत्र विश्रम्य केशवो वाक्यमब्रवीत् । किमागमनकार्यं वो ब्रूत सर्वं द्विजोत्तमाः

Nghỉ lại đó trong chốc lát, Kêśava cất lời: “Các vị đến đây vì việc gì? Hãy nói hết cho Ta, hỡi những bậc nhị sinh tối thượng.”

Verse 73

कुर्वाणाः स्वीयकर्माणि मम कृत्यं तु तिष्ठते । देवस्य वचनं श्रुत्वा मुनयो वाक्यमब्रुवन्

“Chúng tôi mỗi người vẫn làm bổn phận của mình, nhưng thánh sự của Ngài thì vẫn còn.” Nghe lời của Đấng Thiên Chủ, các hiền triết liền đáp lại.

Verse 74

कल्पकोटिसहस्रेण सत्यभावात्तु वन्दितः । दुष्प्राप्योऽसि मनुष्याणां प्राप्तः किं त्यजसे हि नः

Vì lòng kiên trụ nơi chân lý, Ngài được tôn kính suốt vô lượng koṭi ngàn kalpa; đối với loài người, Ngài thật khó được gặp. Nay Ngài đã đến với chúng con, cớ sao lại rời bỏ chúng con?

Verse 75

ब्राह्मणानां वचः श्रुत्वा भगवानिदमब्रवीत् । मथुरायां द्वारवत्यां योधनीपुर एव च

Nghe lời các Bà-la-môn, Đức Thế Tôn đáp: “Ở Mathurā, ở Dvāravatī, và cả tại Yodhanīpura nữa…”

Verse 76

त्रिकालमागमिष्यामि सत्यं सत्यं पुनः पुनः । एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा योधनीपुरमागताः

“Vào ba thời mỗi ngày, Ta sẽ đến—thật vậy, thật vậy, lặp đi lặp lại.” Nghe thế, các vị Bà-la-môn liền đến Yodhanīpura.

Verse 77

अवतीर्णस्त्रिभागेन प्रादुर्भावे तु माथुरे । एतत्ते कथितं सर्वं तीर्थस्योत्पत्तिकारणम्

Khi hiển lộ tại Mathurā, Ngài giáng hiện bằng ba phần. Như vậy, mọi điều—nguyên do phát sinh của thánh địa (tīrtha) này—đã được thuật lại cho ông.

Verse 78

भूतं भव्यं भविष्यच्च वर्तमानं तथापरम् । यं श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

Quá khứ, tương lai và điều sắp đến; hiện tại và cả điều vượt ngoài—ai được nghe thì thoát mọi tội lỗi; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 79

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ । तेन देवो जगद्धाता पूजितस्त्रिगुणात्मवान्

Tại thánh địa ấy, ai tắm gội rồi lễ bái Bala và Keśava—người ấy thật đã thờ phụng Đấng Thần, Đấng nâng đỡ thế gian, bậc mang bản thể của ba guṇa.

Verse 80

उपवासी नरो भूत्वा यस्तु कुर्यात्प्रदक्षिणम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा

Là người hành trì trai giới, ai thực hiện pradakṣiṇā (nhiễu quanh cung kính) thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi—không cần bàn cãi nghi ngờ.

Verse 81

तत्र तीर्थे तु ये वृक्षास्तान्पश्यन्त्यपि ये नराः । तेऽपि पापैः प्रमुच्यन्ते भ्रूणहत्यासमैरपि

Tại thánh địa ấy, những ai chỉ cần chiêm ngưỡng các hàng cây nơi tīrtha cũng được giải thoát khỏi tội lỗi—kể cả tội nặng ngang với việc sát hại thai nhi.

Verse 82

प्रातरुत्थाय ये केचित्पश्यन्ति बलकेशवौ । तेन ते सदृशाः स्युर्वै देवदेवेन चक्रिणा

Ai sáng sớm thức dậy mà chiêm bái Bala và Keśava, nhờ hành vi ấy liền trở nên tương tợ với Đấng Thần của các thần, bậc cầm bánh xe (cakra).

Verse 83

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां जन्म सुजीवितम् । ये नमन्ति जगन्नाथं देवं नारायणं हरिम्

Họ đáng được thờ phụng, đáng được kính lễ; thật phúc thay cho sự sinh ra và đời sống thiện lành của họ—những người cúi lạy Chúa tể vũ trụ, đấng thiêng Nārāyaṇa, Hari.

Verse 84

तत्र तीर्थे तु यद्दानं स्नानं देवार्चनं नृप । तत्सर्वमक्षयं तस्य इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

Hỡi Đại vương, mọi bố thí, tắm gội nghi lễ và thờ phụng chư thần được thực hiện tại tīrtha ấy—Śaṅkara đã phán rằng tất cả đều trở thành công đức bất hoại (akṣaya) cho người thực hành.

Verse 85

प्रविश्याग्नौ मृतानां च यत्फलं समुदाहृतम् । तच्छृणुष्व नृपश्रेष्ठ प्रोच्यमानमशेषतः

Hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy lắng nghe trọn vẹn quả báo đã được tuyên thuyết cho những ai chết do bước vào lửa; nay sẽ được giảng giải không sót điều gì.

Verse 86

विमानेनार्कवर्णेन किंकिणीजालमालिना । आग्नेये भवते तत्र मोदते कालमीप्सितम्

Tại đó, người ấy đạt đến cõi của Thần Agni, ngự trên thiên xa (vimāna) sắc như mặt trời, trang sức bằng lưới chuông leng keng, và hoan hỷ suốt bao lâu tùy ý muốn.

Verse 87

जले चैवा मृतानां तु योधनीपुरमध्यतः । वसन्ति वारुणे लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

Và những ai chết trong nước thì cư trú ở cõi của Thần Varuṇa, ngay giữa Yodhanīpura, cho đến đại Pralaya (đại tan rã vũ trụ).

Verse 88

अनाशके मृतानां तु तत्र तीर्थे नराधिप । अनिवर्तिका गतिर्नृणां नात्र कार्या विचारणा

Hỡi bậc chúa của loài người, ai chết tại tīrtha ấy trong lúc anāśaka (nhịn ăn), thì con đường đạt được là bất hồi; nơi đây không cần nghi hoặc hay bàn luận thêm.

Verse 89

तत्र तीर्थे तु यो दद्यात्कपिलादानमुत्तमम् । विधानेन तु संयुक्तं शृणु तस्यापि यत्फलम्

Tại tīrtha ấy, ai dâng bố thí kapilā-dāna thù thắng (bố thí bò cái màu vàng nâu) đúng theo nghi quỹ, hãy nghe cả quả báo của hành vi ấy.

Verse 90

यावन्ति तस्या रोमाणि तत्प्रसूतेश्च भारत । तावन्ति दिवि मोदन्ते सर्वकामैः सुपूजिताः

Hỡi Bhārata, bao nhiêu sợi lông trên con bò ấy—và bấy nhiêu trên đàn con của nó nữa—thì bấy nhiêu (năm) họ hoan lạc nơi thiên giới, được tôn kính và thỏa mãn mọi điều mong cầu.

Verse 91

यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वास्तावन्ति वर्षाणि महीयते सः । स्वर्गाच्च्युतश्चापि ततस्त्रिलोक्यां कुले समुत्पत्स्यति गोमतां सः

Bao nhiêu sợi lông trên con bò, bấy nhiêu năm người ấy được tôn vinh nơi cõi trời. Dẫu sau đó rơi khỏi thiên giới, trong ba cõi người ấy vẫn sinh vào dòng tộc giàu có về bò và gia súc.

Verse 92

तत्र तीर्थे तु यो दद्याद्रूप्यं काञ्चनमेव वा । काञ्चनेन विमानेन विष्णुलोके महीयते

Tại thánh địa ấy, ai bố thí bạc—hoặc cả vàng—sẽ được tôn kính nơi Viṣṇuloka, được rước đi bằng thiên xa (vimāna) bằng vàng.

Verse 93

तस्मिंस्तीर्थे तु यो दद्यात्पादुके वस्त्रमेव च । दानस्यास्य प्रभावेन लभते स्वर्गमीप्सितम्

Ai tại thánh địa ấy bố thí dép (pādukā) cùng y phục, nhờ oai lực của sự bố thí ấy mà đạt được cõi trời như ý.

Verse 94

ऋग्यजुःसामवेदानां पठनाद्यत्फलं भवेत् । तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र गायत्र्या तत्फलं लभेत्

Muôn tâu bậc chúa các vua, quả phúc do tụng đọc Ṛg, Yajur và Sāma Veda—tại tīrtha ấy cũng đạt được đúng như vậy nhờ trì tụng Gāyatrī.

Verse 95

प्रयागे यद्भवेत्पुण्यं गयायां च त्रिपुष्करे । कुरुक्षेत्रे तु राजेन्द्र राहुग्रस्ते दिवाकरे

Muôn tâu bậc chúa các vua, công đức có tại Prayāga, tại Gayā và tại Tripuṣkara—và công đức tại Kurukṣetra khi mặt trời bị Rāhu nuốt (lúc nhật thực)…

Verse 96

सोमेश्वरे च यत्पुण्यं सोमस्य ग्रहणे तथा । तत्फलं लभते तत्र स्नानमात्रान्न संशयः

Phước đức nào có tại Someśvara, cũng như phước đức trong lúc nguyệt thực—ngay tại đó, chỉ cần tắm gội thanh tịnh là được trọn quả ấy; không hề nghi ngờ.

Verse 97

द्वादश्यां तु नरः स्नात्वा नमस्कृत्य जनार्दनम् । उद्धृताः पितरस्तेन अवाप्तं जन्मनः फलम्

Vào ngày Dvādaśī, người nào tắm gội thanh tịnh rồi cúi lạy Janārdana—nhờ hành trì ấy, tổ tiên được siêu thăng, và quả chân thật của đời sinh ra được thành tựu.

Verse 98

संक्रान्तौ च व्यतीपाते द्वादश्यां च विशेषतः । ब्राह्मणं भोजयेदेकं कोटिर्भवति भोजिता

Vào Saṅkrānti, vào Vyatīpāta, và nhất là ngày Dvādaśī—nếu cúng dường trai phạn chỉ một vị bà-la-môn, công đức ấy như đã thí thực đến một ức người.

Verse 99

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ह्यासमुद्राणि पाण्डव । तानि सर्वाणि तत्रैव द्वादश्यां पाण्डुनन्दन

Hỡi Pāṇḍava, mọi thánh địa (tīrtha) trên mặt đất—kể cả những nơi bên bờ biển—đều hiện diện ngay tại đó vào ngày Dvādaśī, hỡi con của Pāṇḍu.

Verse 100

क्षयं यान्ति च दानानि यज्ञहोमबलिक्रियाः । न क्षीयते महाराज तत्र तीर्थे तु यत्कृतम्

Hỡi đại vương, quả báo của bố thí, tế lễ, hỏa cúng và nghi thức bali có thể suy giảm; nhưng điều gì được làm tại tīrtha ấy thì tuyệt nhiên không hề hao mòn.

Verse 101

यद्भूतं यद्भविष्यच्च तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कथितं ते मया सर्वं पृथग्भावेन भारत

Hỡi Bhārata, mọi sự về đại oai đức tối thượng của thánh địa (tīrtha)—điều đã xảy ra và điều sẽ xảy đến—ta đã thuật cho ngươi trọn vẹn, phân minh từng phần.

Verse 142

। अध्याय

Hết chương—dấu kết chương (colophon).