Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

पतिव्रता पतिप्राणा पत्युः कार्यहिते रता । एवं याति ततः काले न पुत्रा न च पुत्रिका

Transliteration

pativratā patiprāṇā patyuḥ kāryahite ratā | evaṃ yāti tataḥ kāle na putrā na ca putrikā

Translation

Bà là người vợ thủ tiết (pativratā), xem chồng như chính sinh mệnh mình, chuyên tâm vào điều lợi ích cho bổn phận và công việc của phu quân. Thế nhưng theo thời gian, họ vẫn không có con trai cũng chẳng có con gái.

Word by Word

• पतिव्रता: devoted to her husband (chaste)
• पतिव्रता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पति + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पतेः व्रतम् अस्याः)

• पतिप्राणा: one whose life is her husband
• पतिप्राणा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पति + प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (पतिरेव प्राणाः यस्याः)

• पत्युः: of (her) husband
• पत्युः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• कार्यहिते: in what is beneficial for (his) affairs
• कार्यहिते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्य + हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुष (कार्यस्य हिते)

• रता: engaged/delighting
• रता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम् (धातु)
• Form: रम्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• याति: passes/goes on
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ततः: thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्-प्रभव (ablatival adverb)

• काले: in time/at a time
• काले: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• न: not/no
• न: Nishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• न: nor
• न: Nishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक

• पुत्रिका: daughter
• पुत्रिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्रिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-context (implied)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Anasūyā, steadfast and devoted, stands beside Atri; despite their virtue, the couple is shown in quiet sorrow over having no children.

Characters & Entities

• Śiva (Īśvara)
• Atri
• Anasūyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even with virtue and discipline, life may present lack; Purāṇic narratives use such moments to reveal deeper grace through tīrtha and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named yet; the childlessness sets the stage for a tīrtha-linked resolution.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is given; the verse describes pativratā-dharma and a life circumstance.