Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 152

Devanagari script

धावमानश्च विप्रस्तु एरण्डीसङ्गमे गतः । ततः प्रविष्टस्तु जले रेवैरण्ड्योस्तु सङ्गमे

Transliteration

dhāvamānaśca viprastu eraṇḍīsaṅgame gataḥ | tataḥ praviṣṭastu jale revairaṇḍyostu saṅgame

Translation

Chạy như bay, vị Bà-la-môn đến nơi hợp lưu của sông Eraṇḍī. Rồi ông bước xuống dòng nước tại chỗ hội tụ của Revā và Eraṇḍī.

Word by Word

• धावमानः: running
• धावमानः: Karta (Agent as participle)
• Type: Verb
• Root: धाव् (धातु)
• Form: कृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• विप्रः: the Brahmin
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोध (but/indeed)

• एरण्डीसङ्गमे: at the confluence of Eraṇḍī
• एरण्डीसङ्गमे: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: एरण्डी + सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग (सङ्गम-शब्दः पुं), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (एरण्ड्याः सङ्गमे)

• गतः: gone/arrived
• गतः: Kriya (Resultant state)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरम् (then)

• प्रविष्टः: entered
• प्रविष्टः: Kriya (Action/state)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोध

• जले: in the water
• जले: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• रेव-एरण्ड्योः: of Reva and Eraṇḍī
• रेव-एरण्ड्योः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रेवा + एरण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (रेवा च एरण्डी च)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• सङ्गमे: at the confluence
• सङ्गमे: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Purāṇic narration style in Āvantya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā–Eraṇḍī Saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Govinda reaches the Eraṇḍī confluence and steps into the waters where the Revā and Eraṇḍī meet; rivers shown as two currents merging.

Characters & Entities

• Revā (Narmadā)
• Eraṇḍī
• brāhmaṇa (vipra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Approaching a tīrtha—especially a river confluence—with urgency and faith sets the stage for purification and karmic unfolding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā–Eraṇḍī Saṅgama (confluence of the Narmadā/Revā and the Eraṇḍī).

What ritualistic prescription is mentioned?

Entering the sacred waters at the saṅgama—implying snāna (holy bathing) as a tīrtha practice.