Shukla Yajur Veda — Adhyaya 36, Mantra 5
Rishi: Ṛgvedic attribution (Indra-Soma praise milieu; exact r̥ṣi depends on the underlying Ṛg source)
Devata: Indra (probable)
Chandas: Tr̥ṣṭubh/Jagatī-class (source-dependent; requires confirmation from the underlying Ṛg hymn)
Samhita Patha (Devanagari)
कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑नां॒ मᳪहि॑ष्ठो मत्स॒दन्ध॑सः । दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑
Transliteration
kás tvā satyó madā́nāṃ máṃhiṣṭho matsád ándhasaḥ | dṛḍhā́ cid ā́ruje vásu ||
Translation
Ai—hỡi Đấng Chân Thật—sẽ là người rộng ban nhất giữa các cơn hân hoan, vui hưởng chén सोमะ (Soma), và vì của cải mà xé toạc cả những điều kiên cố?
Padapatha (Word Analysis)
कः । त्वा । सत्यः । मदानाम् । मंहिष्ठः । मत्सत् । अन्धसः । दृढाः । चित् । आरुजे । वसु ।
Word by Word
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्यःtrue, truthful
सत्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
मदानाम्of the exhilarations/raptures (intoxicating joys)
मदानाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
मंहिष्ठःmost mighty / most bountiful
मंहिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमंहिष्ठ (प्रातिपदिक; मंह्/मंहस् ‘बल/उदारता’ से अतिशय)
मत्सद्gladdening, causing exhilaration
मत्सद्:
Kartā
TypeParticiple
Rootमद् (धातु) + सत् (कृदन्त; शतृ/सत्-प्रत्यय)
अन्धसःof the Soma-juice / of the drink
अन्धसः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
दृढाःfirm, strong
दृढाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात/अव्यय)
आरुजेI break / I shatter
आरुजे:
Kartā
TypeVerb
Rootरुज् (धातु) उपसर्गः आ-
वसुwealth, treasure
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
IndraS
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes