पार्थिवप्रतिमापूजाविधानम् (Pārthiva-pratimā Pūjā-vidhāna — Procedure for Worship of an Earthen Icon)

Verse 1

कृत्तिकाशुक्रवारेषु गजकोमेडयाजनात्

Khi tinh tú Kṛttikā trùng với ngày Thứ Sáu, việc phụng thờ Śiva với lễ vật như voi và “komeḍa” (vật hiến tế theo truyền thống) sẽ sinh phúc quả thù thắng, làm tăng trưởng lòng sùng kính Śiva và trợ duyên cho sự giải thoát nhờ ân điển của Ngài.

Verse 2

सूत उवाच । सुसाधुपृष्टं युष्माभिः सदा सर्वार्थदायकम् । सद्यो दुःखस्य शमनं शृणुत प्रब्रवीमि वः

Sūta nói: Các hiền giả đã hỏi thật khéo—điều này hằng ban mọi mục đích chân chính. Nó tức thì dập tắt sầu khổ; hãy lắng nghe, ta sẽ tuyên thuyết cho các vị.

Verse 3

अपमृत्युहरं कालमृत्योश्चापि विनाशनम् । सद्यः कलत्रपुत्रादिधनधान्यप्रदं द्विजाः

Hỡi các bậc nhị sinh, pháp ấy trừ diệt chết yểu và phá tan cả cái chết đúng kỳ hạn; lại mau chóng ban cho phối ngẫu, con cái, cùng của cải và lương thực.

Verse 4

अन्नादिभोज्यं वस्त्रादिसर्वमुत्पद्यते यतः । ततो मृदादिप्रतिमापूजाभीष्टप्रदा भुवि

Vì mọi thứ—như thức ăn để dùng và y phục để mặc—đều sinh khởi từ đó, nên ở cõi đời này, việc thờ phụng tượng thánh làm bằng đất sét và các chất liệu tương tự sẽ ban cho quả như ý.

Verse 5

पुरुषाणां च नारीणामधिकारोत्र निश्चितम् । नद्यां तडागे कूपे वा जलांतर्मृदमाहरेत्

Ở đây đã xác quyết rằng cả nam lẫn nữ đều có quyền thực hành pháp này. Nên lấy đất sét thiêng từ trong nước—dù ở sông, ao hồ hay giếng.

Verse 6

संशोध्य गंधचूर्णेन पेषयित्वा सुमंडपे । हस्तेन प्रतिमां कुर्यात्क्षीरेण च सुसंस्कृताम्

Sau khi tẩy tịnh bằng các loại bột hương và nghiền nhuyễn trong một mạn-đà-pa trang nghiêm, hãy dùng tay nắn tạo thánh tượng, rồi tinh luyện và chuẩn bị chu đáo bằng sữa.

Verse 7

अंगप्रत्यंगकोपेतामायुधैश्च समन्विताम् । पद्मासनस्थितां कृत्वा पूजयेदादरेण हि

Khi đã nắn tạo (thánh hình) đầy đủ mọi chi phần và các phần phụ, lại trang bị các thần khí, hãy an trí nàng ngồi trên tòa sen, rồi thành kính mà lễ bái cúng dường.

Verse 8

विघ्नेशादित्यविष्णूनामंबायाश्च शिवस्य च । शिवस्यशिवलिंगं च सर्वदा पूजयेद्द्विज

Hỡi bậc lưỡng sinh, hãy luôn thờ phụng Vighneśa, Thần Mặt Trời, Viṣṇu, Ambā (Đại Mẫu) và Śiva; và trên hết, hãy thờ phụng chính Liṅga của Śiva, vì đó là nơi an trụ bền lâu của ân sủng Ngài.

Verse 9

षोडशैरुपचारैश्च कुर्यात्तत्फलसिद्धये । पुष्पेण प्रोक्षणं कुर्यादभिषेकं समंत्रकम्

Để thành tựu quả báo của việc thờ phụng, hãy phụng sự (Śiva) bằng mười sáu upacāra. Cũng nên rảy nước bằng hoa và cử hành lễ abhiṣeka kèm theo thần chú.

Verse 10

शाल्यन्नेनैव नैवेद्यं सर्वं कुडवमानतः । गृहे तु कुडवं ज्ञेयं मानुषे प्रस्थमिष्यते

Mọi phẩm vật cúng dường (naivedya) đều nên dâng bằng gạo śāli, đo theo đơn vị gọi là kuḍava. Trong nghi thức gia đình, chuẩn mực được hiểu là kuḍava; còn theo cách dùng thông thường của người đời thì được xem là một prastha.

Verse 11

दैवे प्रस्थत्रयं योग्यं स्वयंभोः प्रस्थपंचकम् । एवं पूर्णफलं विद्यादधिकं वै द्वयं त्रयम्

Đối với Liṅga đã được hiến thánh (liṅga thần), ba prastha phẩm vật được xem là thích hợp; còn đối với Svayambhū Liṅga (tự hiển lộ), năm prastha được quy định. Thờ phụng như vậy, nên biết quả phúc được viên mãn—lại còn tăng gấp hai hay gấp ba.

Verse 12

सहस्रपूजया सत्यं सत्यलोकं लभेद्द्विजः । द्वादशांगुलमायामं द्विगुणं च ततोऽधिकम्

Thực hành sahasra-pūjā (lễ bái ngàn lần) với lòng chân thật, người dvija (sinh hai lần) đạt đến Satyaloka. Kích thước đúng là dài mười hai aṅgula, và bề ngang nên gấp đôi—hoặc hơi hơn nữa.

Verse 13

प्रमाणमंगुलस्यैकं तदूर्ध्वं पंचकत्रयम् । अयोदारुकृतं पात्रं शिवमित्युच्यते बुधैः

Kích thước của nó là một aṅgula; phía trên là ba nhóm năm (tức mười lăm aṅgula). Bình đựng làm bằng sắt hoặc gỗ được bậc hiền trí gọi là “Śiva-pātra” (bình của Śiva).

Verse 14

तदष्टभागः प्रस्थः स्यात्तच्चतुःकुडवं मतम् । दशप्रस्थं शतप्रस्थं सहस्रप्रस्थमेव च

Một phần tám của nó được gọi là prastha; và prastha ấy theo truyền thống được hiểu là bốn kuḍava. Cũng vậy, các đơn vị mười-prastha, trăm-prastha và nghìn-prastha đều được thừa nhận.

Verse 15

जलतैलादिगंधानां यथायोग्यं च मानतः । मानुषार्षस्वयंभूनां महापूजेति कथ्यते

Khi dâng nước, dầu và các hương liệu khác một cách thích hợp, đúng lượng, thì—dù Liṅga do người tạo, do các Ṛṣi an lập, hay tự hiển lộ—sự thờ phụng ấy được tuyên xưng là “Mahā-pūjā” (Đại lễ cúng).

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां षोडशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ mười sáu trong Vidyeśvara-saṃhitā của thánh điển Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 17

दीपाज्ज्ञानमवाप्नोति तांबूलाद्भोगमाप्नुयात् । तस्मात्स्नानादिकं षट्कं प्रयत्नेन प्रसाधयेत्

Từ việc dâng đèn, người ta đạt được tri kiến chân thật; từ việc dâng tāmbūla (trầu cau), người ta được hưởng an lạc và phúc lợi. Vì vậy, cần chuyên cần thực hành trọn vẹn sáu nghi thức, bắt đầu từ việc tắm gội, để việc thờ phụng được viên mãn.

Verse 18

नमस्कारो जपश्चैव सर्वाभीष्टप्रदावुभौ । पूजान्ते च सदाकार्यौ भोगमोक्षार्थिभिर्नरैः

Cả lễ đảnh lễ (namaskāra) và sự trì tụng (japa) đều ban cho mọi điều sở nguyện. Vì vậy, vào lúc kết thúc lễ cúng, những người cầu phúc lạc thế gian (bhoga) hay cầu giải thoát (mokṣa) đều nên luôn thực hành hai điều ấy.

Verse 19

संपूज्य मनसा पूर्वं कुर्यात्तत्तत्सदा नरः । देवानां पूजया चैव तत्तल्लोकमवाप्नुयात्

Trước hết, người ta nên thờ phụng bằng tâm (mānasa-pūjā); rồi sau đó, luôn thực hành nghi lễ thờ phụng tương ứng. Nhờ thờ phụng các chư thiên, người ấy đạt đến cõi giới tương ứng của vị thần đó.

Verse 20

तदवांतरलोके च यथेष्टं भोग्यमाप्यते । तद्विशेषान्प्रवक्ष्यामि शृणुत श्रद्धया द्विजाः

Và trong những cõi trung gian ấy, người ta thọ hưởng theo ý muốn và công đức của mình. Nay ta sẽ nói rõ các sai biệt đặc thù—hãy lắng nghe với lòng tín thành, hỡi các bậc dvija.

Verse 21

विघ्नेशपूजया सम्यग्भूर्लोकेऽभीष्टमाप्नुयात् । शुक्रवारे चतुर्थ्यां च सिते श्रावणभाद्र के

Nhờ thờ phụng Vighneśa (Gaṇeśa) đúng pháp, người ta đạt được điều mong cầu ngay trong cõi trần này. Đặc biệt nên thực hành vào ngày thứ Sáu, vào tithi thứ tư (Caturthī) của nửa tháng sáng, trong các tháng Śrāvaṇa và Bhādrapada.

Verse 22

भिषगृक्षे धनुर्मासे विघ्नेशं विधिवद्यजेत् । शतं पूजासहस्रं वा तत्संख्याकदिनैर्व्रजेत्

Khi sao nguyệt tú là Bhīṣag (Dhaniṣṭhā) và vào tháng Dhanur (Mārgaśīrṣa), hãy phụng thờ Vighneśa đúng theo nghi thức đã định. Nên cử hành một trăm hoặc một nghìn lần lễ cúng, hoàn tất trong số ngày tương ứng với số lần ấy.

Verse 23

देवाग्निश्रद्धया नित्यं पुत्रदं चेष्टदं नृणाम् । सर्वपापप्रशमनं तत्तद्दुरितनाशनम्

Nếu được thực hành hằng ngày với lòng tin đối với chư Thiên và ngọn lửa thiêng (Agni), pháp ấy ban cho con cái và sự thành tựu những mục đích chính đáng của con người; nó làm lắng dịu mọi tội lỗi và diệt trừ từng nghiệp bất thiện riêng biệt.

Verse 24

वारपूजांशिवादीनामात्मशुद्धिप्रदां विदुः । तिथिनक्षत्रयोगानामाधारं सार्वकामिकम्

Bậc hiền trí biết rằng việc thờ phụng theo các ngày trong tuần—khởi đầu từ lễ thờ Śiva và các vị khác—ban sự thanh tịnh nội tâm. Đó là nền tảng phổ quát, thành tựu mọi ước nguyện, cho các pháp hành dựa trên tithi (ngày âm lịch), nakṣatra (tú), và yoga (cát tường phối hợp).

Verse 25

तथा बृद्धिक्षयाभावात्पूर्णब्रह्मात्मकं विदुः । उदयादुदयं वारो ब्रह्मप्रभृति कर्मणाम्

Cũng vậy, vì Ngài không hề tăng hay giảm, bậc hiền trí biết Ngài là Brahman viên mãn trong tự tánh. Từ lần hiển lộ này đến lần hiển lộ khác, dòng nối tiếp của các hành nghiệp—khởi từ Brahmā trở đi—lại sinh khởi mãi, do quyền năng an bài của Ngài.

Verse 26

तिथ्यादौ देवपूजा हि पूर्णभोगप्रदा नृणाम् । पूर्वभागः पितृणां तु निशि युक्तः प्रशस्यते

Vào lúc khởi đầu của tithi, việc thờ phụng chư Deva quả thật ban cho con người sự hưởng thụ và thành tựu viên mãn. Nhưng đối với các Pitṛ (tổ linh), phần đầu của đêm, được hành trì đúng pháp, được tán dương là thời khắc thích hợp.

Verse 27

परभागस्तु देवानां दिवा युक्तः प्रशस्यते । उदयव्यापिनी ग्राह्या मध्याह्ने यदि सा तिथिः

Đối với chư thiên, phần sau của thời phần, khi hòa hợp với ban ngày, được tán dương là cát tường. Nếu tithi kéo dài qua lúc mặt trời mọc thì nên thọ nhận tithi ấy; cũng vậy, nếu hiện hữu vào giữa trưa thì cũng được xem là hợp lệ cho nghi lễ.

Verse 28

देवकार्ये तथा ग्राह्यास्थिति ऋक्षादिकाः शुभाः । सम्यग्विचार्य वारादीन्कुर्यात्पूजाजपादिकम्

Trong các nghi lễ thiêng liêng, cần thọ nhận đúng đắn chỉ những điều kiện cát tường—như sao (nakṣatra/ṛkṣa) thuận lợi và các yếu tố liên hệ. Sau khi suy xét kỹ ngày trong tuần và các yếu tố thời điểm khác, bấy giờ hãy thực hành lễ bái, trì tụng japa và các hạnh tu sùng kính (dâng lên Đức Śiva).

Verse 29

पूजार्यते ह्यनेनेति वेदेष्वर्थस्य योजना । पूर्णभोगफलसिद्धिश्च जायते तेन कर्मणा

Trong các Veda, ý nghĩa được xác lập như vầy: “Nhờ nghi lễ này, người ấy trở nên xứng đáng được tôn thờ.” Và chính bởi hành nghiệp ấy, sự thành tựu trọn vẹn các quả báo của hưởng thụ và viên mãn liền phát sinh.

Verse 30

मनोभावांस्तथा ज्ञानमिष्टभोगार्थयोजनात् । पूजाशब्दर्थ एवं हि विश्रुतो लोकवेदयोः

Vì nó điều hòa những khuynh hướng cao quý của tâm và chánh tri kiến, hướng đúng về sự đạt được quả mong cầu, nên đó chính là ý nghĩa nổi tiếng của từ “pūjā” (thờ phụng) trong cả đời thường lẫn trong Veda.

Verse 31

नित्यनैमित्तिकं कालात्सद्यः काम्ये स्वनुष्ठिते । नित्यं मासं च पक्षं च वर्षं चैव यथाक्रमम्

Các nghi lễ thường nhật và nghi lễ theo dịp thời cho quả đúng kỳ hạn; còn nghi lễ kāmya (do ước nguyện) nếu được hành trì đúng pháp thì quả báo đến ngay. Theo thứ tự thời kỳ: tức thời (đối với kāmya), còn các loại khác—hằng ngày, hằng tháng, theo nửa tháng, và hằng năm.

Verse 32

तत्तत्कर्मफलप्राप्तिस्तादृक्पापक्षयः क्रमात् । महागणपतेः पूजा चतुर्थ्यां कृष्णपक्षके

Theo tuần tự, người ta đạt được quả báo thích hợp của từng hành nghiệp, và những tội lỗi cùng loại dần dần được tiêu trừ. Vì vậy, nên cử hành lễ pūjā Mahāgaṇapati vào ngày Caturthī (mồng bốn) của kṛṣṇa-pakṣa, tức nửa tháng tối.

Verse 33

पक्षपापक्षयकरी पक्षभोगफलप्रदा । चैत्रे चतुर्थ्यां पूजा च कृता मासफलप्रदा

Lễ bái vào ngày Caturthī trong tháng Caitra có năng lực tiêu trừ tội lỗi tích tụ suốt nửa tháng và ban cho những hưởng thụ cùng quả phúc của nửa tháng ấy. Quả thật, pūjā như vậy đem công đức tương đương với quả của trọn một tháng.

Verse 34

वर्षभोगप्रदा ज्ञेया कृता वै सिंहभाद्र के । श्रवण्यादित्यवारे च सप्तम्यां हस्तभे दिने

Hãy biết pháp hành này là điều ban cho hưởng lạc và thịnh vượng trọn một năm, khi được cử hành vào tháng Bhādrapada dưới cung Siṃha (Sư Tử)—vào ngày Chủ Nhật, khi có sao Śravaṇā, vào ngày trăng thứ bảy (saptamī), và vào ngày Mặt Trăng ở Hasta.

Verse 35

माघशुक्ले च सप्तम्यामादित्ययजनं चरेत् । ज्येष्ठभाद्र कसौम्ये च द्वादश्यां श्रवर्णक्षके

Vào ngày trăng thứ bảy (Saptamī) của nửa tháng sáng trong tháng Māgha, hãy cử hành lễ thờ Āditya (Thần Mặt Trời). Cũng vậy, trong các tháng Jyeṣṭha và Bhādrapada—khi nhằm thứ Hai (Soma), vào ngày trăng thứ mười hai (Dvādaśī), và khi có sao Śravaṇa—hãy đúng pháp mà thực hiện việc thờ phụng đã được chỉ dạy.

Verse 36

द्वादश्यां विष्णुयजनमिष्टंसंपत्करं विदुः । श्रावणे विष्णुयजनमिष्टारोग्यप्रदं भवेत्

Bậc hiền trí tuyên rằng: lễ thờ phụng đức Viṣṇu vào ngày Dvādaśī là việc cát tường, đem lại phú quý thịnh vượng. Lại nữa, thờ phụng đức Viṣṇu trong tháng Śrāvaṇa sẽ ban sức khỏe như ý và sự thoát khỏi bệnh tật.

Verse 37

गवादीन्द्वादशानर्थान्सांगान्दत्वा तु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति द्वादश्यां विष्णुतर्पणात्

Công đức nào đạt được do bố thí trọn vẹn, đủ nghi thức, mười hai vật quý bắt đầu từ bò—thì cũng chính công đức ấy được thành tựu nhờ làm tarpaṇa (rưới nước cúng) dâng lên đức Viṣṇu vào ngày Dvādaśī.

Verse 38

द्वादश्यां द्वादशान्विप्रान्विष्णोर्द्वादशनामतः । षोडशैरुपचारैश्च यजेत्तत्प्रीतिमाप्नुयात्

Vào ngày Dvādaśī, nên thờ kính mười hai vị brāhmaṇa uyên bác, xưng niệm mười hai danh hiệu của đức Viṣṇu và tôn đãi họ bằng mười sáu lễ vật truyền thống; nhờ vậy sẽ được ân sủng và sự hoan hỷ của vị thần ấy.

Verse 39

एवं च सर्वदेवानां तत्तद्द्वादशनामकैः । द्वादशब्रह्मयजनं तत्तत्प्रीतिकरं भवेत्

Cũng theo cách ấy, đối với mọi vị thần, sự thờ phụng bằng từng bộ mười hai danh hiệu riêng của mỗi vị trở thành “mười hai phần Brahma-yajña”, khiến mỗi vị đều hoan hỷ và mãn nguyện.

Verse 40

कर्कटे सोमवारे च नवम्यां मृगशीर्षके । अंबां यजेद्भूतिकामः सर्वभोगफलप्रदाम्

Khi Mặt Trăng ở cung Cự Giải, vào ngày thứ Hai, nhằm ngày mồng chín âm lịch, dưới sao Mṛgaśīrṣa, người cầu thịnh vượng nên thờ phụng Ambā; Mẹ ban quả báo của mọi hưởng thụ và sự viên mãn.

Verse 41

आश्वयुक्छुक्लनवमी सर्वाभीष्टफलप्रदा । आदिवारे चतुर्दश्यां कृष्णपक्षे विशेषतः

Ngày mồng chín (Navamī) của nửa tháng sáng trong tháng Āśvayuja ban mọi quả như ý. Đặc biệt, ngày mười bốn (Caturdaśī) của nửa tháng tối, nếu rơi vào Chủ nhật, thì việc thờ phụng Śiva càng linh nghiệm, khiến mục đích được thành tựu.

Verse 42

आर्द्रायां च महार्द्रायां शिवपूजा विशिष्यते । माघकृष्णचतुर्दश्यां सर्वाभीष्टफलप्रदा

Việc thờ phụng Śiva đặc biệt thù thắng khi cử hành vào sao Ārdrā và Mahā-Ārdrā. Lại nữa, nếu thực hiện vào ngày mười bốn (Caturdaśī) của nửa tháng tối trong tháng Māgha, thì ban mọi quả như ý.

Verse 43

आयुष्करी मृत्युहरा सर्वसिद्धिकरी नृणाम् । ज्येष्ठमासे महार्द्रायां चतुर्दशीदिनेपि च

Đối với con người, pháp ấy ban thọ mạng lâu dài, diệt nỗi sợ tử vong và cho mọi thành tựu—đặc biệt khi hành trì vào tháng Jyeṣṭha, dưới đại tinh tú Ārdrā (Mahā-Ārdrā), và cả vào ngày trăng mười bốn (caturdaśī).

Verse 44

मार्गशीर्षार्द्रकायां वा षोडशैरुपचारकैः । तत्तन्मूर्तिशिवं पूज्य तस्य वै पाददर्शनम्

Hoặc vào lễ Ārdrakā trong tháng Mārgaśīrṣa, hãy thờ phụng Śiva trong hình tướng hiển lộ ấy với mười sáu lễ phẩm truyền thống; nhờ vậy, quả thật sẽ được chiêm bái đôi chân cát tường của Ngài.

Verse 45

शिवस्य यजनं ज्ञेयं भोगमोक्षप्रदं नृणाम् । वारादिदेवयजनं कार्तिके हि विशिष्यते

Hãy biết rằng sự thờ phụng Śiva ban cho con người cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát. Quả thật, trong tháng Kārttika, việc cúng kính Śiva và các thần linh khác trở nên đặc biệt linh nghiệm.

Verse 46

कार्तिके मासि संप्राप्ते सर्वान्देवान्यजेद्बुधः । दानेन तपसा होमैर्जपेन नियमेन च

Khi tháng Kārttika đến, người trí nên thờ phụng tất cả chư thiên—bằng bố thí, khổ hạnh, lễ hỏa tế, trì tụng chân ngôn, và giữ gìn các giới luật, kỷ cương tu tập.

Verse 47

षोडशैरुपचारैश्च प्रतिमा विप्रमंत्रकैः । ब्राह्मणानां भोजनेन निष्कामार्तिकरो भवेत्

Bằng cách thờ phụng thánh tượng với mười sáu lễ phẩm, kèm theo thần chú do các Bà-la-môn uyên bác tụng niệm, và cúng thí, đãi ăn các Bà-la-môn, người ấy trở thành kẻ hành trì lễ āratī vô dục—thờ phụng vô tư, không cầu lợi riêng.

Verse 48

कार्तिके देवयजनं सर्वभोगप्रदं भवेत् । व्याधीनां हरणं चैव भवेद्भूतग्रहक्षयः

Nếu hành giả cử hành devayajana (thờ phụng Thần linh) trong tháng Kārttika, thì nghi lễ ấy ban mọi phúc lạc và ân huệ xứng đáng. Lại còn trừ bệnh tật, và làm lắng dịu, tiêu diệt các tai ương do bhūta và graha (những lực bắt giữ, ám nhiễm) gây ra.

Verse 49

कार्तिकादित्यवारेषु नृणामादित्यपूजनात् । तैलकार्पासदानात्तु भवेत्कुष्ठादिसंक्षयः

Trong tháng Kārtika, vào các ngày Chủ nhật, khi người đời lễ bái Thần Mặt Trời và lại bố thí dầu cùng bông vải, thì các khổ bệnh bắt đầu từ cùi hủi (kuṣṭha) được giảm trừ và tiêu diệt.

Verse 50

हरीतकीमरीचीनां वस्त्रक्षीरादिदानतः । ब्रह्मप्रतिष्ठया चैव क्षयरोगक्षयो भवेत्

Nhờ bố thí harītakī (quả chiêu liêu) và hạt tiêu đen, cùng vải vóc, sữa và các vật tương tự—lại nhờ thiết lập sự thờ phụng Brahman—thì bệnh kṣaya (lao mòn, hao tổn) và các chứng suy kiệt được diệt trừ.

Verse 51

दीपसर्षपदानाच्च अपस्मारक्षयो भवेत् । कृत्तिकासोमवारेषु शिवस्य यजनं नृणाम्

Nhờ bố thí đèn và hạt cải (sarsapa), chứng apasmāra (cơn co giật và sự mờ tối của trí nhớ) được diệt trừ. Đối với người đời, việc tế lễ thờ phụng Đức Śiva—đặc biệt khi nakṣatra Kṛttikā trùng với ngày thứ Hai—trở nên vô cùng linh nghiệm.

Verse 52

महादारिद्र्य शमनं सर्वसंपत्करं भवेत् । गृहक्षेत्रादिदानाच्च गृहोपकरणादिना

Bố thí như nhà cửa, ruộng đất và các vật dụng gia đình khác sẽ là phương thuốc dập tắt đại bần cùng, và là nhân duyên đưa đến mọi loại phú quý thịnh vượng.

Verse 53

कृत्तिकाभौमवारेषु स्कंदस्य यजनान्नृणाम् । दीपघंटादिदानाद्वै वाक्सिद्धिरचिराद्भवेत्

Khi sao Kṛttikā trùng với ngày thứ Ba, nếu người đời phụng thờ Skanda, thì nhờ bố thí đèn, chuông và các vật tương tự, vāk-siddhi—thần lực của lời nói—sẽ đạt được chẳng bao lâu.

Verse 54

कृत्तिकासौम्यवारेषु विष्णोर्वै यजनं नृणाम् । दध्योदनस्य दानं च सत्संतानकरं भवेत्

Khi sao Kṛttikā trùng với ngày Thứ Tư (Saumya-vāra), người ta nói rằng con người nên cử hành lễ bái thờ phụng Đức Viṣṇu; và việc bố thí dadhy-odana—cơm nấu với sữa chua—trở thành nhân duyên đem lại con cháu hiền thiện.

Verse 55

कृतिकागुरुवारेषु ब्रह्मणो यजनाद्धनैः । मधुस्वर्णाज्यदानेन भोगवृद्धिर्भवेन्नृणाम्

Khi sao Kṛttikā trùng với ngày Thứ Năm (Guru-vāra), nhờ tôn kính cúng dường bà-la-môn bằng tài vật, và nhờ bố thí mật ong, vàng cùng bơ tinh luyện (ghee), con người được tăng trưởng các sự thọ hưởng và phú quý thế gian.

Verse 56

गंधपुष्पान्नदानेन भोग्यवृद्धिर्भवेन्नृणाम्

Nhờ dâng cúng hương thơm, hoa và phẩm thực trong lễ bái, con người được tăng trưởng bhogya—những phần thọ dụng chính đáng và vật thực nuôi thân.

Verse 57

वंध्या सुपुत्रं लभते स्वर्णरौप्यादिदानतः । कृत्तिकाशनिवारेषु दिक्पालानां च वंदनम्

Người phụ nữ hiếm muộn sẽ được một người con trai hiền đức nhờ bố thí vàng, bạc và các vật tương tự; và vào ngày Kṛttikā cùng các ngày Thứ Bảy, nên kính cẩn đảnh lễ các Hộ Phương—những vị giữ gìn các phương hướng.

Verse 58

दिग्गजानां च नागानां सेतुपानां च पूजनम् । त्र्यंबकस्य च रुद्रस्य विष्णोः पापहरस्य च

Nên dâng lễ thờ phụng các voi hộ phương, các Nāga, và những vị bảo hộ các con đê, lối vượt thiêng; cũng vậy, hãy thờ Tryambaka—chính Rudra—và cả Viṣṇu, Đấng trừ diệt tội lỗi.

Verse 59

ज्ञानदं ब्रह्मणश्चैव धन्वंतर्यश्विनोस्तथा । रोगापमृत्युहरणं तत्कालव्याधिशांतिदम्

Nghi lễ ấy ban trí tuệ tâm linh như của Phạm Thiên (Brahmā), và trao năng lực chữa lành như Dhanvantari cùng đôi Aśvinī-kumāra. Nó trừ bệnh tật và cái chết yểu, đồng thời dập tắt ngay những chứng bệnh phát khởi đột ngột.

Verse 60

लवणायसतैलानां माषादीनां च दानतः । त्रिकटुफलगंधानां जलादीनां च दानतः

Nhờ bố thí muối, sắt và các loại dầu; nhờ cúng dường đậu đen (māṣa) và các loại ngũ cốc khác; nhờ dâng ba vị cay (trikaṭu), trái quả và hương liệu; và nhờ cho nước cùng những nhu yếu tương tự—người ấy tích lũy công đức nâng đỡ lòng sùng kính đối với Chúa Śiva và con đường thanh tịnh hóa.

Verse 61

द्रवाणां कठिनानां च प्रस्थेन पलमानतः । स्वर्गप्राप्तिर्धनुर्मासे ह्युषःकाले च पूजनम्

Nhờ dâng lên Śiva những phần vật phẩm lỏng và rắn được đo lường—bằng đơn vị prastha và cân theo pala—người ấy đạt cõi trời. Lại nữa, việc thờ phụng trong tháng Dhanur, đặc biệt vào lúc rạng đông, là công đức thù thắng.

Verse 62

शिवादीनां च सर्वेषां क्रमाद्वै सर्वसिद्धये । शाल्यन्नस्य हविष्यस्य नैवेद्यं शस्तमुच्यते

Đối với Đức Śiva và hết thảy chư thiên, khi hành lễ theo đúng thứ tự để thành tựu viên mãn mọi siddhi, thì naivedya là cơm chín—thực phẩm havis thanh tịnh—được tuyên xưng là tối đáng tán thán.

Verse 63

विविधान्नस्य नैवेद्यं धनुर्मासे विशिष्यते । मार्गशीर्षेऽन्नदस्यैव सर्वमिष्टफलं भवेत्

Trong tháng Dhanur (Dhanuḥ), việc dâng naivedya bằng nhiều món ăn chín được đặc biệt tôn quý. Và trong tháng Mārgaśīrṣa, người sùng tín bố thí thực phẩm sẽ đạt trọn mọi quả lành như ý.

Verse 64

पापक्षयं चेष्टसिद्धिं चारोग्यं धर्ममेव च । सम्यग्वेदपरिज्ञानं सदनुष्ठानमेव च

Điều ấy đem đến sự tiêu trừ tội lỗi, sự thành tựu các mục đích chính đáng và sức khỏe an lành; nó thiết lập chánh pháp, ban tri kiến đúng đắn về Veda, và dẫn người hành giả đến sự thực hành tôn giáo nghiêm mật, đúng phép.

Verse 65

इहामुत्र महाभोगानंते योगं च शाश्वतम् । वेदांतज्ञानसिद्धिं च मार्गशीर्षान्नदो लभेत्

Người dâng cúng thức ăn trong tháng Mārgaśīrṣa sẽ đạt được những hưởng thụ lớn lao ở đời này và đời sau; và đến cuối cùng, người ấy chứng đắc Yoga vĩnh cửu (hiệp nhất với Śiva) cùng sự thành tựu tri kiến Vedānta.

Verse 66

मार्गशीर्षे ह्युषःकाले दिनत्रयमथापि वा । यजेद्देवान्भोगकामो नाधनुर्मासिको भवेत्

Trong tháng Mārgaśīrṣa, vào lúc rạng đông, người cầu hưởng thụ thế gian nên lễ bái chư thiên trong ba ngày (hoặc ít nhất trong khoảng thời gian ấy). Nhờ vậy, người ấy không bị ràng buộc vào sự khổ hạnh nghiêm ngặt của lời nguyện Dhanurmāsa.

Verse 67

यावत्संगवकालं तु धनुर्मासो विधीयते । धनुर्मासे निराहारो मासमात्रं जितेंद्रियः

Thời kỳ gọi là Dhanurmāsa được giữ cho đến giờ Saṅgava (giữa buổi sáng). Trong Dhanurmāsa, người hành trì nên nhịn ăn trọn một tháng, chế ngự các căn và làm chủ giác quan.

Verse 68

आमध्याह्नजपेद्विप्रो गायत्रीं वेदमातरम् । पंचाक्षरादिकान्मंत्रान्पश्चादासप्तिकं जपेत्

Vào giữa trưa, bậc nhị sinh (Bà-la-môn) nên trì tụng Gāyatrī, Mẹ của các Veda. Sau đó, hãy tụng các thần chú bắt đầu bằng Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”, rồi tiếp tục japa cho đến bộ thứ bảy theo pháp đã định.

Verse 69

ज्ञानं लब्ध्वा च देहांते विप्रो मुक्तिमवाप्नुयात् । अन्येषां नरनारीणां त्रिःस्नानेन जपेन च

Đã đạt được tri kiến tâm linh chân thật, một vị brāhmaṇa, khi thân này chấm dứt, sẽ đến giải thoát (mokṣa). Còn với những người nam nữ khác, con đường gần đến giải thoát được thực hành qua kỷ luật tắm gội ba lần mỗi ngày và japa—niệm tụng thần chú—theo các pháp thanh tịnh dành cho sự thờ phụng Śiva.

Verse 70

सदा पंचाक्षरस्यैव विशुद्धं ज्ञानमाप्यते । इष्टमन्त्रान्सदा जप्त्वा महापापक्षयं लभेत्

Chỉ nhờ một lòng thường hằng với thần chú năm âm (pañcākṣara), người ta đạt được tri kiến thanh tịnh, không vết nhơ. Và do luôn niệm tụng thần chú được chọn (iṣṭa-mantra), người ấy được tiêu trừ cả những tội lỗi lớn.

Verse 71

धनुर्मासे विशेषेण महानैवेद्यमाचरेत् । शालितंडुलभारेण मरीचप्रस्थकेन च

Đặc biệt trong tháng Dhanur, hãy cử hành đại lễ phẩm thực (mahā-naivedya) dâng lên Śiva—dùng một tải đầy gạo śāli và thêm một prastha tiêu đen (marīca).

Verse 72

गणनाद्द्वादशं सर्वं मध्वाज्यकुडवेन हि । द्रोणयुक्तेन मुद्गेन द्वादशव्यंजनेन च

Trong tất cả các vật phẩm ấy, số lượng đều phải là mười hai: mật ong và bơ sữa tinh luyện (ghṛta) theo một kuḍava; đậu xanh (mudga) theo một droṇa; và thêm mười hai loại món ăn kèm đã chế biến.

Verse 73

घृतपक्वैरपूपैश्च मोदकैः शालिकादिभिः । द्वादशैश्च दधिक्षीरैर्द्वादशप्रस्थकेन च

(Nên dâng cúng) các loại bánh chiên/nấu trong bơ sữa tinh luyện (ghṛta), cùng bánh apūpa ngọt và modaka; cùng gạo ngon (śāli) và các thứ tương tự; lại thêm sữa chua và sữa tươi mười hai phần—tổng cộng thành mười hai prastha.

Verse 74

नारिकेलफलादीनां तथा गणनया सह । द्वादशक्रमुकैर्युक्तं षट्त्रिंशत्पत्रकैर्युतम्

Cùng với trái dừa và các thứ quả khác, được đếm đủ và sắp đặt trang nghiêm, lễ vật phải có mười hai quả cau và kèm theo ba mươi sáu lá (đúng như nghi thức), để dâng cúng trong sự thờ phụng Đức Śiva.

Verse 75

कर्पूरखुरचूर्णेन पंचसौगंधिकैर्युतम् । तांबूलयुक्तं तु यदा महानैवेद्यलक्षणम्

Khi lễ phẩm được chuẩn bị với long não và bột hương mịn, hòa cùng năm thứ hương, lại kèm tāmbūla (trầu cau), thì được nhận biết là tướng trạng của “đại naivedya” — phẩm vật cúng thực tối thượng trong sự thờ phụng Đức Śiva.

Verse 76

महानैवेद्यमेतद्वै देवतार्पणपूर्वकम् । वर्णानुक्रमपूर्वेण तद्भक्तेभ्यः प्रदापयेत्

Đây chính là đại naivedya, lễ phẩm thực cúng thiêng liêng. Trước hết hãy dâng cúng đúng phép lên các chư thần, rồi theo thứ tự varṇa mà phân phát cho các tín đồ của Đấng ấy.

Verse 77

एवं चौदननैवेद्याद्भूमौ राष्ट्रपतिर्भवेत् । महानैवेद्यदानेन नरः स्वर्गमवाप्नुयात्

Vì vậy, ai dâng cơm chín làm naivedya lên Đức Śiva thì sẽ trở thành chúa tể một vương quốc nơi trần thế; và nhờ hiến cúng naivedya trọng đại, người ấy đạt đến cõi trời. Theo quan kiến Śaiva Siddhānta, những quả báo ấy là ân điển của Chúa đáp lại lòng sùng kính qua sự thờ phụng đúng pháp.

Verse 78

महानैवेद्यदानेन सहस्रेण द्विजर्षभाः । सत्यलोके च तल्लोके पूर्णमायुरवाप्नुयात्

Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, nhờ dâng một nghìn lễ cúng naivedya trọng đại trong sự thờ phụng, người ấy đạt đến cõi Satya (thế giới của Phạm Thiên), và ngay tại cõi ấy được hưởng trọn thọ mạng.

Verse 79

सहस्राणां च त्रिंशत्या महानैवेद्यदानतः । तदूर्ध्वलोकमाप्यैव न पुनर्जन्मभाग्भवेत्

Nhờ dâng cúng đại naivedya với lượng một nghìn ba mươi, người sùng kính đạt đến các cõi cao; đã đến cảnh giới tôn thắng ấy rồi, người ấy không còn dự phần tái sinh nữa.

Verse 80

सहस्राणां च षट्त्रिंशज्जन्म नैवेद्यमीरितम् । तावन्नैवेद्यदानं तु महापूर्णं तदुच्यते

Có lời tuyên rằng: dâng naivedya (lễ vật thực phẩm) lên Shiva đem quả báo công đức như ba mươi sáu đời trong muôn ngàn công hạnh. Vì thế, bố thí naivedya đến mức ấy được gọi là lễ cúng “mahāpūrṇa” — sự viên mãn lớn lao.

Verse 81

महापूर्णस्य नैवेद्यं जन्मनैवेद्यमिष्यते । जन्मनैवेद्यदानेन पुनर्जन्म न विद्यते

Đối với Mahāpūrṇa, tức Shiva—Đấng viên mãn toàn hảo—lễ naivedya gọi là “lễ vật của sự sinh” được quy định. Nhờ dâng lễ vật ấy, tái sinh không còn xảy ra nữa.

Verse 82

ऊर्जे मासि दिने पुण्ये जन्म नैवेद्यमाचरेत् । संक्रांतिपातजन्मर्क्षपौर्णमास्यादिसंयुते

Trong tháng Ūrja (Kārttika) cát tường, vào ngày thánh thiện, nên cử hành lễ dâng phẩm vật ngày sinh (naivedya). Đặc biệt nên làm khi trùng với saṅkrānti (thời điểm nhật nhập cung), pāta—khoảnh khắc linh thiêng, sao bản mệnh (janma-nakṣatra), ngày trăng tròn (paurṇamāsī) và các sự hội tụ thiêng liêng tương tự.

Verse 83

अब्दजन्मदिने कुर्याज्जन्मनैवेद्यमुत्तमम् । मासांतरेषु जन्मर्क्षपूर्णयोगदिनेपि च

Vào ngày kỷ niệm sinh nhật, nên cử hành lễ naivedya ngày sinh thật thù thắng trong sự thờ phụng. Và trong các tháng xen kẽ cũng vậy—vào ngày sao bản mệnh (janma-nakṣatra) và cả ngày có yoga cát tường trọn vẹn.

Verse 84

मेलने च शनैर्वापि तावत्साहस्रमाचरेत् । जन्मनैवेद्यदानेन जन्मार्पणफलं लभेत्

Vào lúc cuộc hội ngộ thiêng liêng (với Chúa/biểu tượng của Ngài), dù thực hành dần dần hay một lần trọn vẹn, cũng nên thực hiện đủ một ngàn lần. Khi dâng chính sự sinh ra của mình làm naivedya (lễ vật hiến dâng), người ấy nhận được quả phúc của việc “hiến thánh đời sinh” cho Śiva.

Verse 85

जन्मार्पणाच्छिवः प्रीतिः स्वसायुज्यं ददाति हि । इदं तज्जन्मनैवेद्यं शिवस्यैव प्रदापयेत्

Nhờ dâng hiến chính sự sinh ra của mình (đời sống và bản thân) lên Śiva, Śiva hoan hỷ và ban cho sự hợp nhất với Ngài (sāyujya). Vì thế, hãy dâng lễ vật “naivedya của sự sinh” này chỉ riêng lên Śiva.

Verse 86

योनिलिंगस्वरूपेण शिवो जन्मनिरूपकः । तस्माज्जन्मनिवृत्त्यर्थं जन्म पूजा शिवस्य हि

Trong hình tướng Yoni và Liṅga, Śiva là Đấng hiển lộ và điều ngự chính sự sinh. Vì thế, thờ phụng Śiva trong “hình tướng của sinh” này được thực hành nhằm chấm dứt sự sinh (tái sinh).

Verse 87

बिंदुनादात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजंगमम् । बिंदुः शक्तिः शिवो नादः शिवशक्त्यात्मकं जगत्

Toàn thể vũ trụ—cả bất động lẫn hữu động—mang bản tính của Bindu và Nāda. Bindu là Śakti, Nāda là Śiva; vì thế thế gian cốt tủy là Śiva–Śakti hợp nhất.

Verse 88

नादाधारमिदं बिंदुर्बिंद्वाधारमिदं जगत् । जगदाधारभूतौ हि बिंदुनादौ व्यवस्थितौ

Bindu này nương tựa nơi Nāda; và toàn thể vũ trụ nương tựa nơi Bindu. Quả thật, Nāda và Bindu được an lập như nền tảng nâng đỡ cõi vũ trụ.

Verse 89

बिन्दुनादयुतं सर्वं सकलीकरणं भवेत् । सकलीकरणाज्जन्मजगत्प्राप्नोत्यसंशयः

Khi toàn thể nguyên lý hợp nhất với Bindu và Nāda, liền thành “sakalīkaraṇa” — trạng thái biểu hiện hiển lộ. Từ sakalīkaraṇa ấy, không nghi ngờ gì, phát sinh thế giới sinh tử — vũ trụ hữu hình của đời sống mang thân.

Verse 90

बिंदुनादात्मकं लिंगं जगत्कारणमुच्यते । बिंदुर्देवीशिवो नादः शिवलिंगं तु कथ्यते

Liṅga có bản thể là Bindu và Nāda được tuyên xưng là nguyên nhân của vũ trụ. Bindu là Devī và Śiva; Nāda là rung động nguyên sơ của Śiva; vì thế được gọi là Śiva-liṅga.

Verse 91

तस्माज्जन्मनिवृत्त्यर्थं शिवलिंगं प्रपूजयेत् । माता देवी बिंदुरूपा नादरूपः शिवः पिता

Vì thế, để dứt trừ tái sinh, hãy thờ phụng Śiva-liṅga. Nữ Thần là Mẹ trong hình tướng Bindu; còn Śiva là Cha trong hình tướng Nāda.

Verse 92

पूजिताभ्यां पितृभ्यां तु परमानंद एव हि । परमानंदलाभार्थं शिवलिंगं प्रपूजयेत्

Khi các Pitṛ (tổ tiên) được cúng kính đúng pháp, họ thật sự đạt được niềm an lạc tối thượng. Vì vậy, để đạt được an lạc tối thượng ấy, hãy chí thành thờ phụng Śiva-liṅga.

Verse 93

सा देवी जगतां माता स शिवो जगतः पिता । पित्रोः शुश्रूषके नित्यं कृपाधिक्यं हि वर्धते

Nàng—Devī—là Mẹ của muôn cõi; và Ngài—Śiva—là Cha của vũ trụ. Với người luôn phụng sự hai Đấng Song Thân ấy bằng lòng tôn kính, ân điển thiêng liêng chắc chắn tăng trưởng từng ngày.

Verse 94

कृपयांतर्गतैश्वर्यं पूजकस्य ददाति हि । तस्मादंतर्गतानंदलाभार्थं मुनिपुंगवाः

Vì lòng từ bi, Đức Śiva quả thật ban cho người thờ phụng quyền uy nội tại, sự tự tại của bậc Chúa tể bên trong. Bởi vậy, hỡi các bậc hiền triết tối thượng, hãy thờ phụng để đạt được niềm an lạc phát sinh từ nội tâm.

Verse 95

पितृमातृस्वरूपेण शिवलिंगं प्रपूजयेत् । भर्गः पुरुषरूपो हि भर्गा प्रकृतिरुच्यते

Hãy thờ phụng Śiva-liṅga ngay trong hình tướng của cha và mẹ mình. Vì Bharga thật là Puruṣa, Đấng Chủ Tể có ý thức; còn Bhargā được gọi là Prakṛti, năng lực của Ngài, nguyên nhân vật chất.

Verse 96

अव्यक्तांतरधिष्ठानं गर्भः पुरुष उच्यते । सुव्यक्तांतरधिष्ठानं गर्भः प्रकृतिरुच्यते

“Bào thai” (garbha) có nền tảng nội tại là Vô hiển (Avyakta) được gọi là Puruṣa; còn “bào thai” có nền tảng nội tại là Hiển lộ rõ ràng (Suvyakta) được gọi là Prakṛti.

Verse 97

पुरुषत्वादिगर्भो हि गर्भवाञ्जनको यतः । पुरुषात्प्रकृतो युक्तं प्रथमं जन्म कथ्यते

Vì Đấng sinh thành mang thân (Brahmā) chứa trong mình hạt giống của “tính Puruṣa” và các yếu tố khác, nên “sự sinh ra thứ nhất” được nói là sự khởi sinh của Prakṛti trong sự kết hợp với Puruṣa.

Verse 98

प्रकृतेर्व्यक्ततां यातं द्वितीयं जन्म कथ्यते । जन्म जंतुर्मृत्युजन्म पुरुषात्प्रतिपद्यते

Khi linh hồn (jīva) trở nên hiển lộ nhờ Prakṛti, đó được gọi là sự sinh ra thứ hai. Hữu tình mang thân nhận lấy sinh—và vòng tử sinh—từ Puruṣa, Đấng Chủ Tể ngự trong.

Verse 99

अन्यतो भाव्यतेऽवश्यं मायया जन्म कथ्यते । जीर्यते जन्मकालाद्यत्तस्माज्जीव इति स्मृतः

Vì nó tất yếu bị quan niệm như “một cái khác” (khác với Śiva), nên trạng thái hữu thân của nó được nói là phát sinh do Māyā. Và vì nó suy hoại ngay từ khoảnh khắc sinh ra trở đi, nên bởi thế được ghi nhớ là jīva—linh hồn cá thể bị ràng buộc trong đời sống.

Verse 100

जन्यते तन्यते पाशैर्जीवशब्दार्थ एव हि । जन्मपाशनिवृत्त्यर्थं जन्मलिंगं प्रपूजयेत्

Quả thật, jīva—điều mà từ “chúng sinh” hàm chỉ—được sinh ra và luôn bị trói buộc bởi các sợi dây (pāśa). Vì vậy, để chấm dứt sự trói buộc của vòng sinh tử tái sinh, hãy cung kính phụng thờ Janma-Liṅga, Liṅga giải thoát khỏi sinh ra.

Verse 101

भं वृद्धिं गच्छतीत्यर्थाद्भगः प्रकृतिरुच्यते । प्राकृतैः शब्दमात्राद्यैः प्राकृतेंद्रियभोजनात्

Vì âm tiết “bha” hàm nghĩa “điều tăng trưởng và lan rộng”, nên từ “bhaga” được nói là Prakṛti—Tự Nhiên nguyên sơ. Nó được gọi như vậy vì được cấu thành bởi các yếu tố vi tế tự nhiên, khởi từ âm thanh chỉ là tanmātra; và vì nó là cảnh giới thọ hưởng của các căn tự nhiên (vật chất).

Verse 102

भगस्येदं भोगमिति शब्दार्थो मुख्यतः श्रुतः । मुख्यो भगस्तु प्रकृतिर्भगवाञ्छिव उच्यते

Nghĩa chính được nghe của từ “bhaga” là “sự hưởng thụ (bhoga)”. Nhưng “bhaga” tối thượng chính là Prakṛti; vì vậy Śiva được gọi là “Bhagavān” — Đấng Chủ Tể sở hữu và nhiếp trì quyền năng tối thượng ấy.

Verse 103

भगवान्भोगदाता हि नाऽन्यो भोगप्रदायकः । भगस्वामी च भगवान्भर्ग इत्युच्यते बुधैः

Chỉ có Đấng Bhagavān mới là bậc ban cho mọi sự hưởng thụ; không có ai khác là người ban hưởng thụ. Và vì Ngài là chủ tể của mọi phúc lộc cùng thần lực (bhaga), nên bậc hiền trí gọi Ngài là “Bharga”.

Verse 104

भगेन सहितं लिंगं भगंलिंगेन संयुतम् । इहामुत्र च भोगार्थं नित्यभोगार्थमेव च

Liṅga hợp nhất với Bhaga—gọi là Bhaga-Liṅga—ban quả báo của an lạc và phúc lợi, cả ở đời này lẫn đời sau, và còn ban sự hưởng thụ bền lâu, luôn được làm mới mãi.

Verse 105

भगवंतं महादेवं शिवलिंगं प्रपूजयेत् । लोकप्रसविता सूर्यस्तच्चिह्नं प्रसवाद्भवेत्

Nên thờ phụng Đấng Mahādeva chí phúc trong hình tướng Śiva-liṅga. Mặt Trời là đấng sinh thành các thế giới, và dấu hiệu đặc thù của Ngài phát sinh chính từ hành vi sinh thành ấy.

Verse 106

लिंगेप्रसूतिकर्तारं लिंगिनं पुरुषो यजेत् । लिंगार्थगमकं चिह्नं लिंगमित्यभिधीयते

Con người nên thờ phụng Liṅgī—Śiva, Đấng ngự trong, là nguyên nhân của sự hiển lộ (prasūti) của Liṅga. Dấu hiệu (cihna) làm cho ý nghĩa của Liṅga được nhận biết, chính nó được gọi là “liṅga”.

Verse 107

लिंगमर्थं हि पुरुषं शिवं गमयतीत्यदः । शिवशक्त्योश्च चिह्नस्य मेलनं लिंगमुच्यते

Quả thật gọi là “liṅga” vì nó dẫn người ta đến puruṣa chân thật—Śiva, Đấng Tối Thượng. Liṅga cũng được nói là sự hợp nhất của những nguyên lý biểu tượng của Śiva và Śakti.

Verse 108

स्वचिह्नपूजनात्प्रीतश्चिह्नकार्यं न वीयते । चिह्नकार्यं तु जन्मादिजन्माद्यं विनिवर्तते

Hài lòng bởi sự thờ phụng những dấu ấn thánh của chính Ngài, (Śiva) khiến năng lực phát sinh từ các dấu ấn ấy không bao giờ suy giảm; và chính năng lực ấy đoạn trừ chuỗi sinh tử vô thủy cùng các nhân duyên dẫn đến tái sinh liên miên.

Verse 109

प्राकृतैः पुरुषैश्चापि बाह्याभ्यंतरसंभवैः । षोडशैरुपचारैश्च शिवलिंगं प्रपूजयेत्

Ngay cả người thường cũng nên thờ phụng Śiva-liṅga bằng mười sáu nghi thức phụng sự truyền thống—dâng kính cả bên ngoài lẫn bên trong, phát sinh từ hành vi bên ngoài và lòng sùng kính nội tâm.

Verse 110

एवमादित्यवारे हि पूजा जन्मनिवर्तिका । आदिवारे महालिंगं प्रणवेनैव पूजयेत्

Vì thế, lễ thờ phụng vào Chủ nhật được nói là khiến vòng sinh tử dừng lại. Do đó, vào ngày của Chúa Nhật, hãy thờ Đại Liṅga chỉ bằng Pranava—“Om”—mà thôi.

Verse 111

आदिवारे पंचगव्यैरभिषेको विशिष्यते । गोमयं गोजलं क्षीरं दध्याज्यं पंचगव्यकम्

Vào Chủ nhật, nghi thức tắm rưới (abhiṣeka) dâng lên Śiva đặc biệt được tán dương khi thực hiện bằng pañcagavya—năm sản vật của bò. Pañcagavya gồm: phân bò, nước tiểu bò (nước bò), sữa, sữa chua, và bơ tinh luyện (ghee).

Verse 112

क्षीराद्यं च पृथक्च्चैव मधुना चेक्षुसारकैः । गव्यक्षीरान्ननैवेद्यं प्रणवेनैव कारयेत्

Nên dâng sữa và các vật thanh tịnh khác riêng từng món, cùng với mật ong và tinh chất của mía (đường/đường thốt nốt). Lại nên dâng phẩm thực naivedya nấu bằng sữa bò và ngũ cốc, và khi dâng cúng chỉ trì tụng Pranava—thánh âm “Oṁ” mà thôi.

Verse 113

प्रणवं ध्वनिलिंगं तु नादलिंगं स्वयंभुवः । बिंदुलिंगं तु यंत्रं स्यान्मकारं तु प्रतिष्ठितम्

Pranava “Oṁ” là Liṅga dưới dạng âm thanh (dhvani); là Liṅga dưới dạng nội âm vang (nāda), tự hiển lộ. Bindu là Liṅga như điểm linh thiêng, cần quán tưởng như một yantra; và âm tiết “ma” được an lập làm chỗ nương vững chắc trong nghi lễ an vị (pratiṣṭhā).

Verse 114

उकारं चरलिंगं स्यादकारं गुरुविग्रहम् । षड्लिंगं पूजया नित्यं जीवन्मुक्तो न संशयः

Chữ “U” được nói là Liṅga động (cara-liṅga), còn chữ “A” chính là hình thể của bậc Guru. Ai hằng ngày thờ phụng Linga sáu phần thì được giải thoát ngay khi còn sống—không còn nghi ngờ.

Verse 115

शिवस्य भक्त्या पूजा हि जन्ममुक्तिकरी नृणाम् । रुद्रा क्षधारणात्पादमर्धं वैभूतिधारणात्

Sự thờ phụng Đức Śiva với lòng sùng tín thật sự là nhân đưa con người thoát khỏi vòng tái sinh. Đeo chuỗi Rudrākṣa được một phần tư công đức ấy, còn mang vibhūti (tro thiêng) được một nửa.

Verse 116

त्रिपादं मंत्रजाप्याच्च पूजया पूर्णभक्तिमान् । शिवलिंगं च भक्तं च पूज्य मोक्षं लभेन्नरः

Nhờ bôi tripuṇḍra (ba vạch tro thiêng), nhờ tụng niệm thần chú và nhờ lễ bái, người ấy trở thành kẻ sùng tín viên mãn. Người nào tôn thờ cả Śiva-liṅga lẫn các tín đồ của Śiva thì đạt được mokṣa.

Verse 117

य इमं पठतेऽध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । तस्यैव शिवभक्तिश्च वर्धते सुदृढा द्विजाः

Hỡi các bậc lưỡng sinh, ai với tâm chuyên nhất tụng đọc chương này—hoặc chỉ lắng nghe—thì lòng sùng kính đối với Đức Śiva của người ấy tăng trưởng và trở nên vững bền.