Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 1

Devanagari script

श्रीकृष्ण उवाच । ज्ञाने क्रियायां चर्यायां सारमुद्धृत्य संग्रहात् । उक्तं भगवता सर्वं श्रुतं श्रुतिसमं मया

Transliteration

śrīkṛṣṇa uvāca | jñāne kriyāyāṃ caryāyāṃ sāramuddhṛtya saṃgrahāt | uktaṃ bhagavatā sarvaṃ śrutaṃ śrutisamaṃ mayā

Translation

Śrī Kṛṣṇa nói: Sau khi chắt lọc tinh yếu của tri thức tâm linh, các nghi lễ thánh và nếp hạnh tu trì, rồi gom lại thành một bản yếu lược, tôi đã được nghe trọn vẹn mọi điều mà Đấng Thế Tôn đã thuyết—những lời dạy có uy quyền ngang với Śruti (Veda).

Word by Word

• श्रीकृष्णः: Śrī Kṛṣṇa
• श्रीकृष्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीकृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता; समासः—कर्मधारय (श्रीः + कृष्णः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• ज्ञाने: in knowledge
• ज्ञाने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (domain/field)

• क्रियायाम्: in action/ritual activity
• क्रियायाम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

• चर्यायाम्: in conduct/practice
• चर्यायाम्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चर्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

• सारम्: the essence
• सारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of uddhṛtya)

• उद्धृत्य: having extracted
• उद्धृत्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: उद्-√हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; क्रियाविशेषण—पूर्वक्रिया (having extracted)

• संग्रहात्: from the collection/compendium
• संग्रहात्: Apādāna (अपादान)
• Type: Noun
• Root: संग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (source: from a compendium/collection)

• उक्तम्: was stated
• उक्तम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे मुख्यवाक्य-क्रियापद (it was said)

• भगवता: by the Lord
• भगवता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/कर्तृ (agent in passive: by the Lord)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier) उक्तम्/श्रुतम्-इति

• श्रुतम्: heard/learnt
• श्रुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि—‘heard/learnt’

• श्रुतिसमम्: equal to the Veda
• श्रुतिसमम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रुति + सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (श्रुत्या समम् = equal to the Veda); विशेषण (of śrutam)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; कर्तृ/करण (agent: by me)

Speaker

Sri Krishna

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Jyotirlinga Context

Significance: Frames Śiva’s teaching as śruti-samāna (Veda-equivalent), legitimizing the path of jñāna-kriyā-caryā as a complete soteriology leading to liberation by grace.

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Krishna
• Bhagavan

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It establishes that the Shiva-centered teaching integrates jñāna (right understanding), kriyā (sacred practice), and caryā (ethical-devotional discipline), and that such instruction is regarded as Śruti-like—authoritative for liberation-oriented life.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By affirming kriyā and caryā alongside jñāna, it supports Saguna worship—such as Liṅga-pūjā—as a valid, scripturally grounded path when performed with right understanding, culminating in realization of Shiva as Pati (the Lord).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The verse points to a balanced sādhana: study and contemplation (jñāna), regular Shiva worship and mantra-japa such as the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” (kriyā), and disciplined conduct like purity, devotion, and service (caryā).