Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 82

मन्त्रसिद्धिः, प्रतिबन्धनिरासः, श्रद्धा-नियमाः

Mantra Efficacy, Removal of Obstacles, and the Role of Faith/Discipline

Devanagari script

शत्रुपक्षायते ऽरीणां सर्व एव सुहृज्जनः । शत्रवः कुणपायन्ते जीवन्तोपि सबांधवाः

Transliteration

śatrupakṣāyate 'rīṇāṃ sarva eva suhṛjjanaḥ | śatravaḥ kuṇapāyante jīvantopi sabāṃdhavāḥ

Translation

Với kẻ bị thù hận chiếm giữ, ngay cả mọi người thiện chí cũng bị xem như thuộc phe địch. Còn kẻ thù—dẫu đang sống, cùng cả thân quyến—cũng bị coi rẻ như một xác chết. Thế nên, xiềng xích của oán ghét làm méo mó sự phân biệt và trói linh hồn xa rời ân sủng của Śiva.

Word by Word

• शत्रुपक्षायते: turns into the enemy side
• शत्रुपक्षायते: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: शत्रुपक्ष (प्रातिपदिक) + √अय् (धातु, अय-प्रत्ययान्त denominative)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; नामधातु — ‘शत्रुपक्ष इव भवति’

• अरीणाम्: of enemies
• अरीणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (pl.)

• सर्वः: every
• सर्वः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), एकवचन (sg.); विशेषणम्

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphatic)

• सुहृत्-जनः: a friend/one’s well-wisher
• सुहृत्-जनः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: सुहृत् (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः: सुहृदां जनः

• शत्रवः: enemies
• शत्रवः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (pl.)

• कुणपायन्ते: become like corpses
• कुणपायन्ते: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: कुणप (प्रातिपदिक) + √अय् (धातु, अय-प्रत्ययान्त denominative)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन (pl.), आत्मनेपद; नामधातु — ‘कुणप इव भवन्ति’

• जीवन्तः: living
• जीवन्तः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √जीव् (धातु) → जीवन्त् (कृदन्त, शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (pl.); विशेषणम्

• अपि: even/though
• अपि: Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Concession)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/concessive)

• स-बान्धवाः: together with (their) relatives
• स-बान्धवाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थक) + बान्धव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), बहुवचन (pl.); ‘स’ = सह (with) अर्थे अव्यय-पूर्वपद; विशेषणम्

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Paśupatinātha

Cosmic Context

Cosmic Event: Bondage by dveṣa (hatred) producing cognitive distortion (viparyaya)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It warns that hatred (dveṣa) warps perception: friends look like foes and foes become objects of contempt. In Shaiva Siddhanta, such distortion is a form of pāśa (bondage) that obscures right discernment and delays Shiva-realization.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship trains the mind toward inner purity and evenness (samatā). By turning attention to Saguna Shiva with devotion, the devotee loosens hostile reactions and replaces dualistic fixation with reverence, humility, and clarity.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) with restraint of anger, and adopt a daily Shaiva discipline such as applying Tripuṇḍra bhasma as a reminder to burn hatred into detachment and compassion.