Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 16

पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम्

Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva

Devanagari script

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये । जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

Transliteration

jayānekavidhānasthe jaya viśveśvarapriye | jaya viśvasurārādhye jaya viśvavijṛṃbhiṇi

Translation

Khải hoàn thay Đấng an trụ trong vô lượng phương thức và hình tướng! Khải hoàn thay Đấng được Chúa Tể vũ trụ yêu mến! Khải hoàn thay Đấng được hết thảy chư thiên các cõi tôn thờ! Khải hoàn thay Đấng mở rộng và thấm nhuần khắp toàn thể vũ trụ!

Word by Word

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधनार्थे अव्यय

• अनेक-विधान-स्थे: O abiding in many forms/ways
• अनेक-विधान-स्थे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक/कृदन्त; √स्था धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः: अनेकानि विधानानि (कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव) + तेषु स्था (सप्तमी-तत्पुरुष) = abiding in many modes/arrangements

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधनार्थे अव्यय

• विश्वेश्वर-प्रिये: O beloved of Viśveśvara (Śiva)
• विश्वेश्वर-प्रिये: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: विश्वेश्वर (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः: विश्वेश्वरस्य प्रिया (षष्ठी-तत्पुरुष)

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधनार्थे अव्यय

• विश्व-सुर-आराध्ये: O worshipped by all the gods
• विश्व-सुर-आराध्ये: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + आराध्य (कृदन्त; √राध् धातु आ-उपसर्ग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण: ‘आराध्य’ (ण्यत्/यत्-प्रत्यय) = worthy of worship; समासः: सुरैः आराध्या (तृतीया-तत्पुरुष), ‘विश्व’ पूर्वपद-विशेषण

• जय: hail!
• जय: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: जय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधनार्थे अव्यय

• विश्व-विजृम्भिणि: O (She) who expands/manifests the universe
• विश्व-विजृम्भिणि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) + विजृम्भिणी (प्रातिपदिक/कृदन्त; √जृम्भ् धातु वि-उपसर्ग, णिनि-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः: विश्वं विजृम्भयति/विजृम्भते इति विजृम्भिणी; ‘विश्व’ कर्म-तत्पुरुष-पूर्वपद

Speaker

Suta Goswami (narrating the hymn within the Vāyavīyasaṃhitā context)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Mantra: जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये । जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Parvati
• Shiva
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It praises the Divine Mother as Shiva’s beloved Shakti who manifests and pervades the universe in countless modes; devotion to Her is presented as devotion to the cosmic power that leads the soul (paśu) toward Shiva (Pati) and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva Siddhanta, the Linga signifies Shiva as Pati, while Shakti is His inseparable power; this verse honors that unity by praising the Goddess as adored by the devas and as the expansive cosmic presence supporting Saguna worship.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Recite this salutation as a stotra during Shiva–Shakti pūjā (especially on Mondays or Mahāśivarātri), aligning the mind with the truth that the Divine pervades all forms; it pairs naturally with japa of “Om Namaḥ Śivāya” and reverent worship with bilva leaves and sacred ash (tripuṇḍra).