Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 39

अग्निकार्य-होमविधिः

Agnikārya and Homa Procedure

Devanagari script

अन्वाधानं पुनः कृत्वा परिधीन् परिधाय च । पात्राणि द्वन्द्वरूपेण निक्षिप्येष्ट्वा शिवं ततः

Transliteration

anvādhānaṃ punaḥ kṛtvā paridhīn paridhāya ca | pātrāṇi dvandvarūpeṇa nikṣipyeṣṭvā śivaṃ tataḥ

Translation

Sau khi lại cử hành nghi thức anvādhāna (khơi và an lập lửa thiêng), và đặt các thanh gỗ bao quanh (paridhi) quanh đó, hành giả nên sắp các pháp khí tế tự theo từng cặp đúng thứ tự; rồi theo nghi quỹ, kính lễ phụng thờ Đức Śiva.

Word by Word

• अन्वाधानम्: the anvādhāna rite (placing/rekindling)
• अन्वाधानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्वाधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; कर्मसंज्ञक-क्रियावस्तु (the act/object of placing fuel/rekindling)

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकाल

• परिधीन्: the enclosing sticks (paridhis)
• परिधीन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन

• परिधाय: having placed around
• परिधाय: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: परि-√धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकाल; ‘placing around’ अर्थे

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)

• पात्राणि: vessels/utensils
• पात्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन

• द्वन्द्व-रूपेण: in the form of pairs
• द्वन्द्व-रूपेण: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Noun
• Root: द्वन्द्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन; समासः (तत्पुरुष): ‘द्वन्द्वस्य रूपम्’ (in paired form)

• निक्षिप्य: having placed/put down
• निक्षिप्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: नि-√क्षिप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकाल

• इष्ट्वा: having worshipped
• इष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकाल; ‘यजन’ (worshipping/sacrificing) अर्थे

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (thereafter)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Ritual Elements

Offering: dhupa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that devotion to Śiva is strengthened by order, purity, and steadiness: outer ritual discipline (proper preparation of the sacred space and implements) supports inner concentration on Pati (Śiva), leading the bound soul (paśu) toward release from bonds (pāśa).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse describes preparatory steps before formal worship—establishing the fire, arranging paridhis, and placing vessels—typical of structured pūjā that culminates in honoring Saguna Śiva (often as the Liṅga) with correct upacāras, making the worship stable and scripturally aligned.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It suggests a methodical pūjā sequence: re-establish the sacred fire (anvādhāna), arrange the paridhis, place the utensils in paired order, and then proceed to Śiva worship—ideally accompanied by steady japa of the Pañcākṣarī mantra (Om Namaḥ Śivāya) to unify ritual action with meditation.