Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 61

आवरणपूजाविधानम् / The Procedure of Āvaraṇa (Enclosure) Worship

Devanagari script

तामसं राजसं वापि सात्त्विकं भावमेव च । आश्रित्य भक्त्या पूजाद्यं कुर्वन्भद्रं समश्नुते

Transliteration

tāmasaṃ rājasaṃ vāpi sāttvikaṃ bhāvameva ca | āśritya bhaktyā pūjādyaṃ kurvanbhadraṃ samaśnute

Translation

Dù khuynh hướng là tāmasic, rājasic hay sāttvic, hễ ai nương tựa nơi lòng sùng kính mà thực hành thờ phụng và các hạnh liên hệ, người ấy sẽ hưởng điều cát tường, thiện lành.

Word by Word

• तामसम्: tamasic
• तामसम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तामस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (acc. sg.; qualifying ‘भावम्’)

• राजसम्: rajasic
• राजसम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राजस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (acc. sg.)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive: “or”)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: “also”)

• सात्त्विकम्: sattvic
• सात्त्विकम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सात्त्विक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (acc. sg.)

• भावम्: state/disposition
• भावम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• आश्रित्य: having resorted to
• आश्रित्य: Kriyā (क्रिया/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + श्रि (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (ल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययीभाव), अव्यय; पूर्वकालिक-क्रिया (absolutive/gerund: “having resorted to”)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/करण (by means of devotion)

• पूजा-आद्यम्: worship and related acts
• पूजा-आद्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—“पूजा आदिः यस्य तत्” (worship and the like)

• कुर्वन्: doing/performing
• कुर्वन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (doing/performing)

• भद्रम्: welfare/auspicious good
• भद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समश्नुते: attains/obtains
• समश्नुते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अश् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that Shiva’s grace is accessible to all beings regardless of their guna-based temperament; sincere bhakti expressed through worship leads to auspicious upliftment and spiritual well-being.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By emphasizing “pūjā-ādya” done with devotion, it supports Saguna worship—such as Linga-puja—as a practical means for devotees of any disposition to approach Pati (Shiva) and receive благоприят (bhadra) results.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Perform Shiva-puja with devotion—offerings, prayer, and mantra-japa (especially the Panchakshara, “Om Namaḥ Śivāya”)—as the core practice, regardless of one’s present mental quality.