Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 59

Devanagari script

पूजां सावरणां शम्भोरासनानि च सन्दिशेत् । पुनः संपूज्य देवेशं यन्मया समनुष्ठितम्

Transliteration

pūjāṃ sāvaraṇāṃ śambhorāsanāni ca sandiśet | punaḥ saṃpūjya deveśaṃ yanmayā samanuṣṭhitam

Translation

Hãy cử hành lễ thờ phụng Śambhu cùng với các thần tùy tùng (āvaraṇa) của Ngài và sắp đặt các tòa ngồi (āsana) cho trang nghiêm đúng pháp. Rồi lại một lần nữa lễ bái Đấng Chúa tể chư thiên, và cung kính tuyên bạch: “Đây là nghi lễ do chính con đã thực hành.”

Word by Word

• पूजाम्: worship, offering
• पूजाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• सावरणाम्: with (its) enclosures/attendant deities
• सावरणाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सावरण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पूजाम्)

• शम्भोः: of Śambhu (Śiva)
• शम्भोः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• आसनानि: seats (ritual seats)
• आसनानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सन्दिशेत्: should prescribe/indicate
• सन्दिशेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+दिश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb)

• संपूज्य: having duly worshipped
• संपूज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• देवेशम्: the Lord of gods
• देवेशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक: देव+ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)

• यत्: which (that)
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• मया: by me
• मया: Karana/Karta-agent (करण/कर्तृ-प्रयोजक)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• समनुष्ठितम्: performed/observed
• समनुष्ठितम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्+अनु+स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (यत्) इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: yanmayā samanuṣṭhitam (ritual declaration; not a mantra proper)

Shakti Dimension

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It emphasizes completeness and accountability in worship: honoring Śiva along with His āvaraṇas (attendant divine circle) and consciously offering one’s performed rite back to the Lord, turning action into devotion (bhakti) rather than mere procedure.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It reflects saguna-upāsanā: arranging āsana and worshipping Śiva in a ritual form (often the Liṅga) together with the surrounding deities/energies (āvaraṇa), indicating a structured pūjā that supports concentration and reverence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A stepwise pūjā: set the āsana(s), worship Śiva with the āvaraṇa-devatās, then conclude by re-offering the act—mentally surrendering the entire performance to Deveśa (Śiva) as a devotional completion.