Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 10

समयाह्वय-संस्कारः — Rite of ‘Samayāhvaya’ and the Preparatory Layout

Maṇḍapa, Vedi, Kuṇḍas, Maṇḍala, Śiva-kumbha

Devanagari script

व्रीहितंदुलसिद्धार्थतिलपुष्पकुशास्तृते । तत्र लक्षणसंयुक्तं शिवकुंभं प्रसाधयेत्

Transliteration

vrīhitaṃdulasiddhārthatilapuṣpakuśāstṛte | tatra lakṣaṇasaṃyuktaṃ śivakuṃbhaṃ prasādhayet

Translation

Trên tấm trải bằng gạo và các hạt ngũ cốc, hạt cải, mè, hoa và cỏ kuśa, tại đó hãy sắp đặt và trang nghiêm bình nước thiêng Śiva-kumbha cho đúng pháp, đầy đủ các dấu hiệu cát tường đã được quy định.

Word by Word

• व्रीहि-तण्डुल-सिद्धार्थ-तिल-पुष्प-कुश-आस्तृते: on/over a surface spread with rice, grains, mustard, sesame, flowers and kuśa
• व्रीहि-तण्डुल-सिद्धार्थ-तिल-पुष्प-कुश-आस्तृते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative setting)
• Type: Adjective
• Root: व्रीहि (प्रातिपदिक) + तण्डुल (प्रातिपदिक) + सिद्धार्थ (प्रातिपदिक) + तिल (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + कुश (प्रातिपदिक) + आस्तृत (कृदन्त; √स्तृ (धातु) उपसर्ग आ-)
• Form: सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); कृदन्त-विशेषण: आस्तृत (PPP/क्त) = ‘covered/spread’; समासः बहुपदार्थ-तत्पुरुषः (व्रीह्यादिभिः आस्तृते)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (Indeclinable); स्थानवाचक अव्यय (locative adverb)

• लक्षण-संयुक्तम्: endowed with the (required) marks/characteristics
• लक्षण-संयुक्तम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: लक्षण (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) उपसर्ग सम्-)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); कृदन्त-विशेषण: संयुक्त (PPP/क्त) = ‘joined/possessed’; समासः तत्पुरुषः (लक्षणैः संयुक्तम्)

• शिव-कुम्भम्: Śiva’s ritual pot (Śiva-kumbha)
• शिव-कुम्भम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + कुम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य कुम्भः)

• प्रसाधयेत्: should prepare/arrange/adorn
• प्रसाधयेत्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: √साध् (धातु) उपसर्ग प्र-
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It emphasizes that devotion (bhakti) should be supported by purity and right ritual order (vidhi), preparing a sanctified seat and vessel for Śiva so the worship becomes a fit channel for grace (anugraha) and inner purification.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The Śiva-kumbha is a ritual support for Saguna worship—especially for abhiṣeka and consecrated offerings—through which the devotee approaches Śiva with form and attributes, while cultivating reverence that can mature toward knowledge of Śiva as the supreme Pati.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Prepare a clean worship base with grains, sesame, flowers, and kuśa; then place and decorate a properly marked kumbha for Śiva, to be used for mantra-infused water offerings and abhiṣeka (commonly alongside japa such as Om Namaḥ Śivāya).