Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 26

भक्ताधिकारि-द्विजधर्म-योगिलक्षणवर्णनम् / Duties of Qualified Devotees and Marks of Yogins

Devanagari script

ध्येयस्त्वयाहं देवेशि सदा जाप्यः षडक्षरः । वेदोक्तमखिलं धर्ममिति धर्मार्थसंग्रहः

Transliteration

dhyeyastvayāhaṃ deveśi sadā jāpyaḥ ṣaḍakṣaraḥ | vedoktamakhilaṃ dharmamiti dharmārthasaṃgrahaḥ

Translation

Hỡi Nữ Thần, Đấng Chủ Tể của chư thiên, nàng hãy luôn quán niệm Ta; và thần chú sáu âm (ṣaḍakṣara) phải được trì tụng không ngừng. “Toàn thể Dharma như Veda đã dạy”—ấy chính là bản tổng yếu, là tinh túy gom trọn mục đích của Dharma.

Word by Word

• ध्येयः: to be meditated upon
• ध्येयः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ध्येय (कृदन्त; धातु √ध्यै + यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive: ‘to be meditated upon’)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• देवेशि: O goddess, lady of the gods
• देवेशि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• जाप्यः: to be recited
• जाप्यः: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जाप्य (कृदन्त; धातु √जप् + यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण (gerundive: ‘to be recited’)

• षडक्षरः: the six-syllabled (mantra)
• षडक्षरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: षट् + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समास (numeral compound)

• वेदोक्तम्: stated in the Veda
• वेदोक्तम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद + उक्त (कृदन्त; √वच् + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; तत्पुरुष (वेदेन उक्तम्)

• अखिलम्: entire
• अखिलम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• धर्मम्: dharma, duty
• धर्मम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)

• धर्मार्थसंग्रहः: compendium of dharma and artha
• धर्मार्थसंग्रहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अर्थ + संग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य अर्थस्य च संग्रहः / धर्मार्थयोः संग्रहः)

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Type: panchakshara

Shakti Dimension

Shakti Form: Umā

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents a Shaiva Siddhanta-style sadhana summary: constant meditation on Pati (Śiva) and steady japa of His mantra as the practical essence of Vedic dharma leading toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Meditation and japa here imply Saguna upasana—fixing the mind on Śiva as the gracious Lord who can be worshipped through form (including the Liṅga) while revealing the highest truth behind Vedic dharma.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Daily japa of the six-syllabled mantra with sustained dhyāna on Śiva—ideally supported by Shaiva disciplines such as purity, devotion, and regular worship (pūjā/abhisheka) according to one’s capacity.