सर्‍वेश्वर-परमकारण-निरूपणम् / The Supreme Lord as the Uncaused Cause

Verse 1

जीवैरेभिरिमांल्लोकान्सर्वानीशो य ईशते

Nhờ những linh hồn cá thể này, Đức Chúa—Đấng Tối Thượng cai trị—điều ngự tất cả các thế giới ấy.

Verse 2

यस्मात्सर्वमिदं ब्रह्मविष्णुरुद्रेन्द्रपूर्वकम् । सह भूतेन्द्रियैः सर्वैः प्रथमं संप्रसूयते

Từ Ngài, ngay thuở ban sơ, toàn thể trật tự hiển lộ này—đứng đầu là Brahmā, Viṣṇu, Rudra và Indra—cùng với mọi đại chủng và mọi căn (giác quan), được khai sinh lần đầu vào hiện hữu.

Verse 3

कारणानां च यो धाता ध्याता परमकारणम् । न संप्रसूयते ऽन्यस्मात्कुतश्चन कदाचन

Ngài là Đấng nâng đỡ và an bài mọi nhân, Đấng quán chiếu và điều ngự Nhân Tối Thượng; Ngài không bao giờ sinh từ bất cứ điều gì khác, ở bất cứ nơi đâu, vào bất cứ thời nào.

Verse 4

सर्वैश्वर्येण संपन्नो नाम्ना सर्वेश्वरः स्वयम् । सर्वैर्मुमुक्षुभिर्ध्येयश्शंभुराकाशमध्यगः

Ngài đầy đủ mọi quyền năng tối thượng, tự được xưng danh “Sarveśvara”, Chúa Tể của muôn loài. Śambhu, an trụ giữa hư không, là đối tượng thiền quán của tất cả những ai cầu giải thoát.

Verse 5

यो ऽग्रे मां विदधे पुत्रं ज्ञानं च प्रहिणोति मे । तत्प्रसादान्मयालब्धं प्राजापत्यमिदं पदम्

Đấng thuở ban sơ đã tạo tác ta làm con và cũng truyền trao tri thức cho ta—nhờ ân sủng của Ngài, ta đã đạt được địa vị Prajāpati (chức vị Đấng sinh thành).

Verse 6

ईशो वृक्ष इव स्तब्धो य एको दिवि तिष्ठति । येनेदमखिलं पूर्णं पुरुषेण महात्मना

Đức Chúa (Īśa) một mình an trụ nơi cõi trời tối thượng, bất động như cây; nhờ Đấng Đại Ngã, bậc Purusha tối thượng ấy, toàn thể vũ trụ này được thấm nhuần và trở nên viên mãn.

Verse 7

एको बहूनां जंतूनां निष्क्रियाणां च सक्रियः । य एको बहुधा बीजं करोति स महेश्वरः

Giữa muôn loài hữu tình, chỉ Ngài là Đấng thật sự hành động dù mọi kẻ khác đều bất động. Chính Ngài một mình làm hạt giống muôn hình, phân hóa thành vô số dạng—Ngài là Maheshvara.

Verse 8

य एको भागवान्रुद्रो न द्वितीयो ऽस्ति कश्चन

Chỉ Bhagavān Rudra là Đấng Duy Nhất; tuyệt nhiên không có một Đấng thứ hai nào.

Verse 9

सदा जनानां हृदये संनिविष्टो ऽपि यः परैः । अलक्ष्यो लक्षयन्विश्वमधितिष्ठति सर्वदा

Dẫu Ngài hằng ngự trong tim của mọi loài, những kẻ hướng ra ngoài vẫn chẳng thể nhận ra. Tuy vô hình đối với họ, Ngài vẫn luôn trông coi và nâng đỡ toàn thể vũ trụ, thường hằng như bậc Chủ Tể nội tại.

Verse 10

यस्तु कालात्प्रमुक्तानि कारणान्यखिलान्यपि । अनन्तशक्तिरेवैको भगवानधितिष्ठति

Đấng vượt ngoài Thời gian, chủ trì mọi nhân duyên không sót một—chỉ một mình Ngài, Bhagavān đầy đủ vô lượng năng lực, an trụ như Đấng Tối Thượng cai quản.

Verse 11

न यस्य दिवसो रात्रिर्न समानो न चाधिकः । स्वभाविकी पराशक्तिर्नित्या ज्ञानक्रिये अपि

Đối với Ngài không có ngày cũng chẳng có đêm; không có ai ngang bằng, cũng không có gì cao hơn. Ngài là Đấng Tối Thượng, nơi Thượng Năng (Parā-Śakti) vốn tự nhiên và vĩnh cửu; và cả tri thức lẫn hành dụng đều thường hằng an trụ trong Ngài.

Verse 12

यदिदं क्षरमव्यक्तं यदप्यमृतमक्षरम् । तावुभावक्षरात्मानावेको देवः स्वयं हरः

Điều hữu hoại và vô hiển, cùng điều bất tử, bất hoại—cả hai trạng thái ấy, có bản thể là Đấng Bất Hoại, kỳ thực chỉ là một Thần Tính duy nhất: Hara (Śiva) tự thân.

Verse 13

ईशते तदभिध्यानाद्योजनासत्त्वभावनः । भूयो ह्यस्य पशोरन्ते विश्वमाया निवर्तते

Nhờ quán niệm Ngài, Chúa Tể được chứng nghiệm trực tiếp; nội tâm được kết hợp (với Ngài) và an trú trong thực tại thanh tịnh của Sattva. Khi ấy, đối với linh hồn bị trói buộc (paśu), ngay nơi tận cùng của xiềng xích, ảo lực của thế gian (viśva-māyā) rút lui và chấm dứt.

Verse 14

यस्मिन्न भासते विद्युन्न सूर्यो न च चन्द्रमाः । यस्य भासा विभातीदमित्येषा शाश्वती श्रुतिः

Trong Thực Tại Tối Thượng ấy, chớp không chiếu sáng—mặt trời cũng không, mặt trăng cũng không. Chỉ nhờ quang huy của Ngài mà toàn thể vũ trụ này được soi rạng—đó là lời tuyên ngôn của Śruti vĩnh cửu.

Verse 15

एको देवो महादेवो विज्ञेयस्तु महेश्वरः । न तस्य परमं किंचित्पदं समधिगम्यते

Hãy biết chỉ có một Thượng Đế: Mahādeva, Đại Chúa Tể Maheśvara. Không ai có thể, bằng bất cứ giới hạn nào, đạt tới hay thấu hiểu trọn vẹn cảnh giới tối thượng của Ngài.

Verse 16

अयमादिरनाद्यन्तस्स्वभावादेव निर्मलः । स्वतन्त्रः परिपूर्णश्च स्वेच्छाधीनश्चराचरः

Ngài là nguồn gốc ban sơ, nhưng không khởi đầu cũng chẳng tận cùng; tự tánh Ngài thanh tịnh, không vết nhơ. Ngài hoàn toàn tự tại, viên mãn trọn đủ; và toàn thể vũ trụ hữu động lẫn vô động đều nằm dưới quyền năng của chính ý chí Ngài.

Verse 17

अप्राकृतवपुः श्रीमांल्लक्ष्यलक्षणवर्जितः । अयं मुक्तो मोचकश्च ह्यकालः कालचोदकः

Ngài có thân tướng siêu việt, phi vật chất; luôn cát tường, rực rỡ; vượt ngoài mọi đối tượng tri giác và mọi dấu hiệu định tướng. Chính Ngài tự tại giải thoát và cũng là Đấng Giải Thoát; vô thời, mà lại là Đấng thúc đẩy thời gian vận hành.

Verse 18

सर्वोपरिकृतावासस्सर्वावासश्च सर्ववित् । षड्विधाध्वमयस्यास्य सर्वस्य जगतः पतिः

Ngài ngự trên mọi cõi trú xứ, mà cũng là Đấng nội trú trong mọi trú xứ. Ngài là Đấng toàn tri—Śiva, Pati (Chủ Tể tối thượng) của toàn thể vũ trụ này, vốn được cấu thành bởi sáu con đường (adhvan).

Verse 19

उत्तरोत्तरभूतानामुत्तरश्च निरुत्तरः । अनन्तानन्तसन्दोहमकरंदमधुव्रतः

Ngài là “Đấng Cao hơn” tối thượng vượt trên mọi bậc cao, và cũng là Thực tại vô song, ngoài Ngài không còn gì nữa. Ngài là vô tận của muôn vô tận; là tinh túy mật hoa (makaranda) mà những người sùng kính như ong tìm đến để uống mật ngọt hỷ lạc của Ngài.

Verse 20

अखंडजगदंडानां पिंडीकरणपंडितः । औदार्यवीर्यगांभीर्यमाधुर्यमकरालयः

Ngài là bậc tối thượng tinh thông, gom muôn vàn khối vũ trụ liên tục không gián đoạn thành một thể thống nhất; và Ngài là đại dương bao la—nơi cư ngụ của lòng quảng đại, thần lực, chiều sâu thâm mật và vị ngọt dịu.

Verse 21

नैवास्य सदृशं वस्तु नाधिकं चापि किंचन । अतुलः सर्वभूतानां राजराजश्च तिष्ठति

Chẳng có vật gì sánh bằng Ngài, cũng không có gì cao hơn. Vô song giữa muôn loài, Ngài đứng như Vua của các vua—Śiva, Đấng Pati tối thượng, vượt ngoài mọi thước đo.

Verse 22

अनेन चित्रकृत्येन प्रथमं सृज्यते जगत् । अंतकाले पुनश्चेदं तस्मिन्प्रलयमेष्यते

Nhờ hành vi kỳ diệu, muôn vẻ của quyền năng Ngài, vũ trụ được khai sinh trước hết. Và đến tận cùng thời gian, chính vũ trụ này lại tan rã, trở về trong Ngài, vào cõi đại hoại (pralaya).

Verse 23

अस्य भूतानि वश्यानि अयं सर्वनियोजकः । अयं तु परया भक्त्या दृश्यते नान्यथा क्वचित्

Muôn loài đều ở dưới quyền Ngài; Ngài là Đấng bổ nhiệm và điều khiển tất cả. Nhưng Ngài chỉ được chiêm kiến bằng lòng sùng kính tối thượng; ngoài ra, không khi nào có thể thấy được.

Verse 24

व्रतानि सर्वदानानि तपांसि नियमास्तथा । कथितानि पुरा सद्भिर्भावार्थं नात्र संशयः

Mọi lời nguyện (vrata), mọi bố thí, mọi khổ hạnh (tapas) và mọi kỷ luật (niyama) đã được các bậc hiền thánh xưa kia truyền dạy vì mục đích của tâm ý nội tại—bhāva. Điều ấy không có gì nghi ngờ.

Verse 25

हरिश्चाहं च रुद्रश्च तथान्ये च सुरासुराः । तपोभिरुग्रैरद्यापि तस्य दर्शनकांक्षिणः

“Vishnu, ta và Rudra, cùng các deva và asura khác nữa—cho đến hôm nay vẫn nhờ những khổ hạnh mãnh liệt mà khát cầu được chiêm kiến Ngài.”

Verse 26

अदृश्यः पतितैर्मूढैर्दुर्जनैरपि कुत्सितैः । भक्तैरन्तर्बहिश्चापि पूज्यः संभाष्य एव च

Với kẻ sa đọa, mê muội, cùng những người ác độc và hèn kém, Ngài vẫn vô hình. Nhưng với người sùng tín, Ngài đáng được thờ phụng cả bên trong lẫn bên ngoài—và thật sự đáng được đến gần trong sự hiệp thông thân mật qua lời cầu nguyện thưa gửi.

Verse 27

तदिदं त्रिविधं रूपं स्थूलं सूक्ष्मं ततः परम् । अस्मदाद्यमरैर्दृश्यं स्थूलं सूक्ष्मं तु योगिभिः

Thực tại này có ba dạng: thô, tế và vượt ngoài cả hai. Dạng thô được các chư thiên, bắt đầu từ chúng ta, thấy được; còn dạng tế chỉ các hành giả du-già mới chứng tri.

Verse 28

ततः परं तु यन्नित्यं ज्ञानमानंदमव्ययम् । तन्निष्ठैस्तत्परैर्भक्तैर्दृश्यं तद्व्रतमाश्रितैः

Vượt lên trên tất cả là Thực Tại thường hằng—thuần Tri thức và Hỷ lạc, bất hoại. Đấng Tối Thượng ấy, chính là Śiva, được các tín đồ kiên trú nơi Ngài, một lòng hướng về Ngài và thọ trì thánh hạnh (vrata) của Ngài, thực sự chiêm kiến.

Verse 29

बहुनात्र किमुक्तेन गुह्याद्गुह्यतरं परम् । शिवे भक्तिर्न सन्देहस्तया युक्तो विमुच्यते

Cần gì nói nhiều nữa? Vượt trên mọi giáo pháp bí mật, bí mật tối thượng chính là: lòng sùng kính Śiva—không chút nghi ngờ. Ai hợp nhất với lòng sùng kính ấy thì được giải thoát.

Verse 30

प्रसादादेव सा भक्तिः प्रसादो भक्तिसंभवः । यथा चांकुरतो बीजं बीजतो वा यथांकुरः

Lòng sùng kính ấy chỉ khởi lên nhờ ân sủng (của Chúa); và ân sủng lại sinh từ sùng kính—như hạt giống sinh từ mầm, và mầm lại sinh từ hạt giống.

Verse 31

प्रसादपूर्विका एव पशोस्सर्वत्र सिद्धयः । स एव साधनैरन्ते सर्वैरपि च साध्यते

Đối với paśu (linh hồn bị trói buộc), mọi thành tựu ở khắp nơi đều chỉ có thể có khi được ân sủng đi trước. Rốt ráo, chính Ngài là cứu cánh cần chứng ngộ—dẫu qua mọi pháp tu và phương tiện.

Verse 32

प्रसादसाधनं धर्मस्स च वेदेन दर्शितः । तदभ्यासवशात्साम्यं पूर्वयोः पुण्यपापयोः

Dharma là phương tiện để đạt ân sủng (prasāda) của Śiva, và điều ấy được Veda chỉ bày rõ ràng. Nhờ chuyên cần thực hành dharma do Veda dạy, đôi trước kia—công đức và tội lỗi—trở nên quân bình và được trung hòa.

Verse 33

साम्यात्प्रसादसंपर्को धर्मस्यातिशयस्ततः । धर्मातिशयमासाद्य पशोः पापपरिक्षयः

Từ sự quân bình nội tâm phát sinh sự tiếp xúc với ân sủng thiêng liêng; do đó dharma được tăng trưởng mạnh mẽ. Khi đạt dharma cao thượng ấy, paśu—linh hồn bị trói buộc—sẽ thấy tội lỗi tiêu mòn hoàn toàn.

Verse 34

एवं प्रक्षीणपापस्य बहुभिर्जन्मभिः क्रमात् । सांबे सर्वेश्वरे भक्तिर्ज्ञानपूर्वा प्रजायते

Vì thế, đối với người đã tiêu mòn tội lỗi, qua nhiều đời nhiều kiếp theo thứ lớp, lòng sùng kính—được dẫn dắt bởi chân tri—sinh khởi hướng về Sāmba, Đấng Chúa Tể của muôn loài.

Verse 35

भावानुगुणमीशस्य प्रसादो व्यतिरिच्यते । प्रसादात्कर्मसंत्यागः फलतो न स्वरूपतः

Ân sủng của Đấng Chúa Tể (Īśa) hiển lộ tùy theo khuynh hướng nội tâm của người sùng kính. Nhờ ân sủng ấy, sự xả ly hành nghiệp phát sinh—nhưng là xả ly quả của nghiệp, chứ không phải từ bỏ hành động trong bản tính cốt yếu của nó.

Verse 36

तस्मात्कर्मफलत्यागाच्छिवधर्मान्वयः शुभः । स च गुर्वनपेक्षश्च तदपेक्ष इति द्विधा

Vì thế, nhờ xả bỏ quả của hành nghiệp, sự tương ưng cát tường với Śiva-dharma được phát sinh. Và Śiva-dharma ấy có hai loại: không nương nơi guru, và nương nơi guru.

Verse 37

तत्रानपेक्षात्सापेक्षो मुख्यः शतगुणाधिकः । शिवधर्मान्वयस्यास्य शिवज्ञानसमन्वयः

Trong bối cảnh ấy, phương tiện chủ yếu “hữu y” (sāpekṣa) cao trội gấp trăm lần so với “vô y” (anapekṣa). Bởi dòng truyền thừa của Śiva-dharma này được điều hòa và viên mãn nhờ tri kiến về Śiva.

Verse 38

ज्ञनान्वयवशात्पुंसः संसारे दोषदर्शनम् । ततो विषयवैराग्यं वैराग्याद्भावसाधनम्

Khi tri kiến khởi lên nơi một người, người ấy bắt đầu thấy rõ những khiếm khuyết vốn có trong cõi luân hồi. Từ đó sinh ra ly tham đối với các đối tượng giác quan; và từ ly tham phát sinh sự tu dưỡng “bhāva” chân thật—sự an trụ bền vững trong định lực sùng kính hướng về Śiva, đấng Pati giải thoát linh hồn bị trói buộc.

Verse 39

भावसिद्ध्युपपन्नस्य ध्याने निष्ठा न कर्मणि । ज्ञानध्यानाभियुक्तस्य पुंसो योगः प्रवर्तते

Với người đã thành tựu bhāva-siddhi, sự kiên trú nằm ở thiền quán (dhyāna), không ở hành nghiệp nghi lễ (karma). Với người chuyên chú vào tri kiến và thiền định, Yoga chân thật khởi sinh và tiến triển.

Verse 40

योगेन तु परा भक्तिः प्रसादस्तदनंतरम् । प्रसादान्मुच्यते जंतुर्मुक्तः शिवसमो भवेत्

Nhờ yoga, lòng bhakti tối thượng khởi sinh; ngay sau đó là ân sủng (prasāda) của Śiva. Nhờ ân sủng ấy, chúng sinh mang thân được giải thoát; và khi đã tự do, liền trở nên đồng đẳng với Śiva (về địa vị thần linh).

Verse 41

अनुग्रहप्रकारस्य क्रमो ऽयमविवक्षितः । यादृशी योग्यता पुंसस्तस्य तादृगनुग्रहः

Ở đây không chủ ý đặt ra một trình tự cố định cho các cách thức ân sủng. Trái lại, sự ban ân của Chúa tùy theo tư cách của người cầu đạo—người ấy đủ khả năng thế nào thì ân sủng được ban cũng tương ứng như vậy.

Verse 42

गर्भस्थो मुच्यते कश्चिज्जायमानस्तथापरः । बालो वा तरुणो वाथ वृद्धो वा मुच्यते परः

Có người được giải thoát (mokṣa) ngay khi còn trong thai; có người được giải thoát đúng vào lúc chào đời. Có người đạt giải thoát khi còn thơ ấu, có người lúc tuổi trẻ, và có người khác được giải thoát khi tuổi già.

Verse 43

तिर्यग्योनिगतः कश्चिन्मुच्यते नारको ऽपरः । अपरस्तु पदं प्राप्तो मुच्यते स्वपदक्षये

Có người sa vào loài súc sinh (tiryagyoni) mà vẫn được giải thoát; có người bị đọa địa ngục mà cũng được giải thoát. Lại có người đạt một địa vị cao (pada), nhưng chỉ khi phước của chính địa vị ấy cạn hết mới được giải thoát.

Verse 44

कश्चित्क्षीणपदो भूत्वा पुनरावर्त्य मुच्यते । कश्चिदध्वगतस्तस्मिन् स्थित्वास्थित्वा विमुच्यते

Có người mỏi mệt trên đạo lộ, quay lui trở lại—nhưng về sau vẫn được giải thoát. Có người khác bước vào chính con đường ấy, an trú vững bền; dù ở lại rồi tiến bước, cuối cùng cũng được giải thoát hoàn toàn.

Verse 45

तस्मान्नैकप्रकारेण नराणां मुक्तिरिष्यते । ज्ञानभावानुरूपेण प्रसादेनैव निर्वृतिः

Vì thế, sự giải thoát của con người không được xem là chỉ có một loại. Tùy theo mức độ và khuynh hướng tri kiến của họ, an lạc và giải thoát chân thật chỉ phát sinh nhờ ân sủng (của Śiva).

Verse 46

तस्मादस्य प्रसादार्थं वाङ्मनोदोषवर्जिताः । ध्यायंतश्शिवमेवैकं सदारतनयाग्नयः

Vì thế, để cầu được ân sủng của Ngài, hãy lìa mọi lỗi lầm của lời nói và tâm ý; và với lòng sùng kính không gián đoạn, hãy chuyên nhất thiền niệm về Śiva—Đấng Duy Nhất.

Verse 47

तन्निष्ठास्तत्परास्सर्वे तद्युक्तास्तदुपाश्रयाः । सर्वक्रियाः प्रकुर्वाणास्तमेव मनसागताः

Tất cả đều kiên trú nơi Ngài, một lòng tận hiến cho Ngài, hợp nhất với Ngài và nương tựa nơi Ngài. Dẫu thực hiện mọi hành động, họ vẫn giữ tâm chỉ an trụ nơi Ngài mà thôi.

Verse 48

दीर्घसूत्रसमारब्धं दिव्यवर्षसहस्रकम् । सत्रांते मंत्रयोगेन वायुस्तत्र गमिष्यति

Nghi lễ tế tự satra ấy, khởi sự với sự chuẩn bị lâu dài, sẽ kéo dài một nghìn năm cõi trời. Khi satra kết thúc, nhờ năng lực của kỷ luật mantra-yoga, thần Vāyu sẽ đến nơi ấy.

Verse 49

स एव भवतः श्रेयः सोपायं कथयिष्यति । ततो वाराणसी पुण्या पुरी परमशोभना

Chỉ riêng Ngài sẽ tuyên bày cho các ngươi điều thật sự là lợi ích tối thượng, cùng phương tiện để đạt đến. Kế đó là lời mô tả về Vārāṇasī—thành đô thánh thiện, rực rỡ và mỹ lệ bậc nhất.

Verse 50

गंतव्या यत्र विश्वेशो देव्या सह पिनाकधृक् । सदा विहरति श्रीमान् भक्तानुग्रहकारणात्

Hãy đến nơi mà Viśveśa—Chúa tể của vũ trụ, Đấng mang cung Pināka—ngự cùng với Nữ Thần. Tại đó, Đấng Cát Tường rực rỡ luôn an trú và du hành, chỉ vì một lẽ: ban ân sủng cho các tín đồ của Ngài.

Verse 51

तत्राश्चर्यं महद्दृष्ट्वा मत्समीपं गमिष्यथ । ततो वः कथयिष्यामि मोक्षोपाय द्विजोत्तमाः

Sau khi chứng kiến kỳ diệu lớn lao ấy tại đó, các ngươi sẽ đến gần ta. Rồi, hỡi những bậc song sinh ưu tú, ta sẽ nói cho các ngươi phương cách đạt giải thoát (mokṣa).

Verse 52

येनैकजन्मना मुक्तिर्युष्मत्करतले स्थिता । अनेकजन्मसंसारबंधनिर्मोक्षकारिणी

Nhờ phương tiện này, giải thoát (mokṣa) có thể đạt ngay trong một đời—như nằm trong lòng bàn tay của các ngươi; chính nó cởi mở xiềng xích luân hồi (saṃsāra) tích tụ qua vô số kiếp sinh.

Verse 53

एतन्मनोमयं चक्रं मया सृष्टं विसृज्यते । यत्रास्य शीर्यते नेमिः स देशस्तपसश्शुभः

“Bánh xe do tâm tạo này, do ta dựng nên, nay được thả ra và cho vận hành. Nơi nào vành của nó mòn rã, gãy vỡ, nơi ấy là chốn cát tường cho khổ hạnh (tapas).”

Verse 54

इत्युक्त्वा सूर्यसंकाशं चक्रं दृष्ट्वा मनोमयम् । प्रणिपत्य महादेवं विससर्ज पितामहः

Nói xong, Pitāmaha (Phạm Thiên) nhìn thấy một luân xa sinh từ tâm, rực sáng như mặt trời; rồi cúi lạy Mahādeva và phóng nó đi.

Verse 55

ते ऽपि हृष्टतरा विप्राः प्रणम्य जगतां प्रभुम् । प्रययुस्तस्य चक्रस्य यत्र नेमिरशीर्यत

Các bậc Bà-la-môn hiền triết ấy cũng càng thêm hoan hỷ, cúi lạy Đấng Chúa Tể của muôn thế giới, rồi lên đường đến nơi vành của bánh xe thiêng ấy đã vỡ.

Verse 56

चक्रं तदपि संक्षिप्तं श्लक्ष्णं चारुशिलातले । विमलस्वादुपानीये निजपात वने क्वचित्

Đĩa (bánh xe) ấy cũng thu nhỏ lại, rơi đâu đó trong rừng—trên một phiến đá nhẵn mịn, xinh đẹp—nơi có dòng nước trong sạch và ngọt lành.

Verse 57

तद्वनं तेन विख्यातं नैमिषं मुनिपूजितम् । अनेकयक्षगंधर्वविद्याधरसमाकुलम्

Vì thế khu rừng ấy được biết đến với danh xưng Naimiṣa, nơi các bậc hiền thánh tôn kính và thờ phụng; rừng ấy đông đầy Yakṣa, Gandharva và Vidyādhara.

Verse 58

अष्टादश समुद्रस्य द्वीपानश्नन्पुरूरवाः । विलासवशमुर्वश्या यातो दैवेन चोदितः

Purūravas bị định mệnh thúc đẩy, lang thang qua mười tám hòn đảo giữa biển cả, tâm trí như bị Urvaśī nuốt trọn—bất lực bị kéo vào bùa mê của vẻ duyên dáng đùa vui nơi nàng.

Verse 59

अक्रमेण हरन्मोहाद्यज्ञवाटं हिरण्मयम् । मुनिभिर्यत्र संक्रुद्धैः कुशवज्रैर्निपातितः

Rồi trong cơn mê muội, chẳng theo phép tắc, chàng đã mang đi khu vực tế lễ bằng vàng. Nhưng tại đó, các bậc hiền triết nổi giận đã đánh ngã chàng bằng những “lôi chùy” làm từ cỏ kuśa.

Verse 60

विश्वं सिसृक्षमाणा वै यत्र विश्वसृजः पुरा । सत्रमारेभिरे दिव्यं ब्रह्मज्ञा गार्हपत्यगाः

Tại đó, thuở xưa, các bậc Tổ sinh vũ trụ—mong muốn khai sinh thế gian—đã khởi sự một kỳ tế lễ satra thiêng liêng. Những hiền thánh tri Brahman, an trú nơi thánh hỏa Gārhapatya, đã bắt đầu nghi lễ ấy cho công cuộc sáng tạo.

Verse 61

ऋषिभिर्यत्र विद्वद्भिः शब्दार्थन्यायकोविदैः । शक्तिप्रज्ञाक्रियायोगैर्विधिरासीदनुष्ठितः

Tại đó, do các bậc hiền triết uyên bác—thông tỏ lẽ đúng của lời và nghĩa, tinh thông luận lý—các nghi thức theo pháp định đã được cử hành viên mãn, nương nơi thần lực, trí tuệ phân minh và hạnh nghiệp thiêng liêng có kỷ luật.

Verse 62

यत्र वेदविदो नित्यं वेदवादबहिष्कृतान् । वादजल्पबलैर्घ्नंति वचोभिरतिवादिनः

Nơi ấy, những bậc thông hiểu Veda luôn dùng sức mạnh của tranh biện và lời lẽ cãi vã mà đánh bại những kẻ bị loại khỏi đạo Veda; kẻ quá hiếu thắng trong tranh luận cũng bị chính lời nói khuất phục.

Verse 63

स्फटिकमयमहीभृत्पादजाभ्यश्शिलाभ्यः प्रसरदमृतकल्पस्स्वच्छपानीयरम्यम् । अतिरसफलवृक्षप्रायमव्यालसत्त्वं तपस उचितमासीन्नैमिषं तन्मुनीनाम्

Từ những tảng đá trong suốt như pha lê nơi chân núi, dòng nước chảy ra tinh khiết như cam lộ—trong, ngọt và êm dịu khi uống. Khu rừng đầy cây trái thơm ngon, lại không có rắn độc hay loài gây hại. Naimiṣa ấy thật thích hợp cho khổ hạnh (tapas) của các bậc hiền triết.