Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 32

षडध्ववेदनम् (Ṣaḍadhva-vedanam) — The Sixfold Path: Sound, Meaning, and Tattva-Distribution

Devanagari script

स कर्ता कारणं सेति तयोर्भेदो व्यवस्थितः । एक एव शिवः साक्षाद्द्विधा ऽसौ समवस्थितः

Transliteration

sa kartā kāraṇaṃ seti tayorbhedo vyavasthitaḥ | eka eva śivaḥ sākṣāddvidhā 'sau samavasthitaḥ

Translation

Ngài được nói là Đấng Hành Tác và là Nhân Duyên—nên sự phân biệt giữa hai phương diện ấy được đặt ra theo quy ước. Nhưng Śiva thật chỉ là Một; chính Đấng ấy được trình bày như hai mặt (tác nhân và nền tảng nhân quả).

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• कर्ता: doer/agent
• कर्ता: Pradhāna-viśeṣya (विशेष्य/Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: कर्तृ (प्रातिपदिक; कृ-धातु से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कारणम्: cause
• कारणम्: Pradhāna-viśeṣya (विशेष्य/Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• तयोः: of the two
• तयोः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, द्विवचन; सर्वनाम

• भेदः: difference/distinction
• भेदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: भेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• व्यवस्थितः: is established
• व्यवस्थितः: Viśeṣaṇa (विशेषण of भेदः)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकालिक-कर्तरि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्थित’ = established

• एकः: one
• एकः: Viśeṣaṇa (विशेषण of शिवः)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात; अवधारणार्थक

• शिवः: Śiva
• शिवः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• साक्षात्: directly/in person
• साक्षात्: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/प्रमाणवाचक (directly, manifestly)

• द्विधा: in two forms
• द्विधा: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: संख्यावाचक-अव्यय (adverb: in two ways)

• असौ: that one (he)
• असौ: Karta (कर्ता/Subject; apposition to शिवः)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम (demonstrative)

• समवस्थितः: is present/abides
• समवस्थितः: Viśeṣaṇa (विशेषण of असौ/शिवः)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अव + स्था (धातु) → समवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकालिक-कर्तरि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating the Vāyavīya philosophical teaching to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Shakti Form: Umā

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches non-division in Shiva: although scripture may describe Shiva as both the agent (kartā) and the cause (kāraṇa) for understanding creation and grace, the realized truth is one Shiva alone—pointing the seeker toward single-pointed devotion and liberation (moksha) in Pati.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The Linga worship presents the one Shiva in an accessible form (Saguna for upasana) while affirming that the same Lord is the transcendent ground (Nirguna). Thus, worship does not split Shiva into two gods; it honors one Shiva appearing as both cause and guiding Lord.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as the single reality behind all actions and origins while repeating the Panchakshara mantra (Om Namaḥ Śivāya); offer worship to the Linga with bhasma (Tripuṇḍra) and Rudraksha as supports for steady remembrance of the one Pati.