Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 16

कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara

Devanagari script

विष्णोश्च मम चान्येषां देवदानवरक्षसाम् । तत्तदैश्वर्यसम्प्राप्त्यै तवैवाज्ञा हि कारणम्

Transliteration

viṣṇośca mama cānyeṣāṃ devadānavarakṣasām | tattadaiśvaryasamprāptyai tavaivājñā hi kāraṇam

Translation

Đối với Viṣṇu, đối với con, và đối với tất cả kẻ khác—dù là chư thiên, Dānavas hay Rākṣasas—việc đạt được quyền năng và uy quyền riêng của mỗi bên chỉ phát sinh từ mệnh lệnh của Ngài; chính sự chuẩn thuận của Ngài mới là nguyên nhân chân thật.

Word by Word

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• मम: of me
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, एकवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अन्येषाम्: of others
• अन्येषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्यतः), बहुवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive plural)

• देवदानवरक्षसाम्: of gods, demons, and rākṣasas
• देवदानवरक्षसाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव + दानव + राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive); इतरेतर-द्वन्द्वः (देवाः दानवाः राक्षसाः)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (here: prathama as correlative)

• तत्: that very
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया (emphatic repetition)

• ऐश्वर्यसम्प्राप्त्यै: for the attainment of lordship/power
• ऐश्वर्यसम्प्राप्त्यै: Sampradāna (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य + सम्प्राप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, चतुर्थी-विभक्ति (Dative); षष्ठी-तत्पुरुषः (ऐश्वर्यस्य सम्प्राप्तिः)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, एकवचन, षष्ठी-विभक्ति (Genitive)

• एव: alone/indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• आज्ञा: command/permission
• आज्ञा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति (Nominative)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• कारणम्: cause
• कारणम्: Pradhāna (प्रधान/Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति (Nominative)

Speaker

Brahma (addressing Lord Shiva, as Supreme Pati whose sanction empowers all beings)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Shakti Dimension

Role: teaching

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Vishnu
• Shiva
• Devas
• Danavas
• Rakshasas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It establishes Shiva as Pati—the supreme Lord—whose ājñā (sanction) governs the rise of all aiśvarya (powers). In Shaiva Siddhanta terms, individual potency is not autonomous; it is enabled by the Lord’s grace and ordinance.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga/Saguna Shiva worship trains the devotee in śaraṇāgati (surrender): recognizing that all success, authority, and spiritual progress depend upon Shiva’s permission. The verse supports devotion as aligning oneself with Shiva’s will rather than ego-driven power.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice daily surrender through Panchakshara japa (“Om Namaḥ Śivāya”) and mental offering of all actions’ fruits to Shiva, cultivating the attitude that every capability and outcome flows from His ājñā.