Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 14

कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara

Devanagari script

त्वदधीना हि सर्वेषां बंधमोक्षव्यवस्थितिः । त्वदृते परमा शक्तिः संसिद्धिः कस्य कर्मणा

Transliteration

tvadadhīnā hi sarveṣāṃ baṃdhamokṣavyavasthitiḥ | tvadṛte paramā śaktiḥ saṃsiddhiḥ kasya karmaṇā

Translation

Với mọi hữu tình, trật tự của trói buộc và giải thoát đều nương nơi Ngài. Ngoài Ngài ra, nhờ hành động của ai mà có thể có Quyền Năng Tối Thượng—hay bất cứ sự thành tựu viên mãn chân thật nào?

Word by Word

• त्वत्-अधीना: dependent on you
• त्वत्-अधीना: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधीन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (त्वदधीनः/आ—‘dependent on you’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; nominative singular feminine (agreeing with व्यवस्थितिः)

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतुवाचक particle

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), बहुवचन; genitive plural

• बन्ध-मोक्ष-व्यवस्थितिः: the arrangement of bondage and liberation
• बन्ध-मोक्ष-व्यवस्थितिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बन्ध (प्रातिपदिक) + मोक्ष (प्रातिपदिक) + व्यवस्थितिः (प्रातिपदिक)
• Form: समाहार-द्वन्द्व/इतरेतर-द्वन्द्वपूर्वक तत्पुरुषसमासभावः (बन्धश्च मोक्षश्च—तयोः व्यवस्थितिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; nominative singular

• त्वत्-ऋते: without you
• त्वत्-ऋते: Apadana (अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऋते (अव्यय)
• Form: ऋते-योगे पञ्चमी-अर्थे अव्ययप्रयोग; ‘without you’ (ablative sense)

• परमा: supreme
• परमा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; nominative singular feminine

• शक्तिः: power
• शक्तिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; nominative singular

• संसिद्धिः: complete accomplishment
• संसिद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम्-सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1/कर्ता), एकवचन; nominative singular

• कस्य: of whom? / whose?
• कस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular interrogative

• कर्मणा: by (what) action/deed
• कर्मणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/करण), एकवचन; instrumental singular

Speaker

A devotee-sage addressing Lord Shiva (Pati) in the Vāyavīyasaṃhitā’s philosophical discourse on Pāśa–Paśu–Pati

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that bondage (pāśa) and liberation (mokṣa) are ultimately governed by Shiva (Pati); karma and effort bear fruit only within His dispensation, and final freedom culminates through His grace and lordship.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse points to Shiva as the supreme regulator of liberation; worship of the Linga (Saguna support for Nirguna truth) becomes a means to align the soul with Shiva’s Śakti, making spiritual effort effective and liberation-oriented.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A key takeaway is śaraṇāgati (surrender) expressed through daily Linga-pūjā, japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), and Shaiva disciplines like bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa—practices done with the understanding that siddhi ripens by Shiva’s grace.