Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 26

मन्दरगिरिवर्णनम् — Description of Mount Mandara as Śiva’s Residence

Tapas-abode

Devanagari script

अयोनिजा तु या कन्या ह्यंबिकांशसमुद्भवा । अजातपुंस्पर्शरतिरविलंघ्यपराक्रमा

Transliteration

ayonijā tu yā kanyā hyaṃbikāṃśasamudbhavā | ajātapuṃsparśaratiravilaṃghyaparākramā

Translation

Còn thiếu nữ ấy—không sinh từ bất cứ bào thai nào, phát hiện từ một phần của Ambikā—hoan hỷ trong sự thanh khiết không bị chạm đến, chưa từng biết sự tiếp xúc của nam nhân, và mang oai lực bất khả xâm phạm, không ai có thể vượt qua.

Word by Word

• अयोनिजा: not womb-born
• अयोनिजा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + योनि + जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (ayonau na jātā)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)

• या: who
• या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम

• कन्या: maiden, girl
• कन्या: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतु (particle: indeed/for)

• अम्बिकांशसमुद्भवा: born from a portion of Ambikā
• अम्बिकांशसमुद्भवा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अम्बिका + अंश + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ambikāyāḥ aṃśāt samudbhavā)

• अजातपुंस्पर्शरतिḥ: whose desire for male-touch has not arisen
• अजातपुंस्पर्शरतिḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + जात + पुंस् + स्पर्श + रति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (yasyāḥ ratiḥ na jātā puṃsparśe)

• अविलङ्घ्यपराक्रमा: of unsurpassable valor
• अविलङ्घ्यपराक्रमा: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ + विलङ्घ्य + पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (avilanghyaḥ parākramaḥ yasyāḥ)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

Characters & Entities

• Ambika
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Shakti’s self-manifest, stainless nature—power arising from Ambikā that is not conditioned by ordinary birth or worldly desire—indicating the transcendent purity and sovereignty of the Divine Mother within Shaiva teaching.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva tradition, Saguna Shiva is worshiped together with Shakti; this verse presents Ambikā’s aṃśa as an active divine potency, reminding devotees that Linga-worship is complete when it honors Shiva as Pati along with His inseparable energy.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It supports disciplined purity and Shakti-Shiva contemplation—meditating on the inseparability of Shiva and Ambikā while repeating the Panchāksharī (Om Namaḥ Śivāya) with a restrained mind and clean observances.