Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 61

दक्षस्य यज्ञप्रवृत्तिः तथा ईश्वरवर्जितदेवसमागमः

Dakṣa’s Sacrificial Undertaking and the Devas’ Assembly without Īśvara

Devanagari script

दध्मौ शंखं सितं भद्रं भद्रस्य पुरतः शुभम् । भानुकंपो महातेजा हेमरत्नैरलंकृतः

Transliteration

dadhmau śaṃkhaṃ sitaṃ bhadraṃ bhadrasya purataḥ śubham | bhānukaṃpo mahātejā hemaratnairalaṃkṛtaḥ

Translation

Rồi Bhānukampa—rực rỡ đại quang minh, trang sức bằng vàng và châu báu—đứng cung kính trước Bhadra và thổi tù và trắng tinh, điềm lành và thù thắng.

Word by Word

• दध्मौ: blew
• दध्मौ: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: ध्मा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• शङ्खम्: conch
• शङ्खम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सितम्: white
• सितम्: विशेषण (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to शङ्खम्)

• भद्रम्: auspicious
• भद्रम्: विशेषण (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to शङ्खम्)

• भद्रस्य: of Bhadra
• भद्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• पुरतः: in front of
• पुरतः: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb/postposition: in front of)

• शुभम्: auspicious/beautiful
• शुभम्: विशेषण (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to शङ्खम्)

• भानुकम्पः: Bhānukampa (name)
• भानुकम्पः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: भानु + कम्प (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (determinative: ‘भानोरिव कम्पः’/‘भानु-सम्बन्धी कम्पः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: विशेषण (Adjectival to भानुकम्पः)
• Type: Adjective
• Root: महा + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (descriptive: ‘महत्तेजः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• हेमरत्नैः: with gold and jewels
• हेमरत्नैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: हेम + रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (copulative: gold and gems), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• अलंकृतः: adorned
• अलंकृतः: विशेषण (Adjectival to भानुकम्पः)
• Type: Adjective
• Root: अलङ्कृ (धातु) → अलंकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Ritual Elements

Offering: dipa

Characters & Entities

• Bhānukampa
• Bhadra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights mangala-nāda (auspicious sacred sound): purity (white conch) and reverent order (standing before Bhadra) sanctify the atmosphere, preparing the mind for devotion to Pati (Śiva) and for dharmic action.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Conch-blowing is a common upacāra that inaugurates Saguna worship—invoking auspiciousness, gathering attention, and marking the beginning of a sacred rite that culminates in focused devotion toward Śiva’s manifest form (including the Liṅga).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Begin worship with a purifying, auspicious opening—such as śaṅkha-nāda (or bell), followed by steady attention and mantra-japa (e.g., the Panchākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) to align the mind with Śiva-bhakti.