Umā-caritra-prārthanā: Ṛṣayaḥ Sūtaṃ Pṛcchanti (Request for the Account of Umā)

Verse 1

मुनय ऊचुः । श्रुत्वा शंभोः कथा रम्या नानाख्यानसमन्विता । नानावतार संयुक्ता भुक्तिमुक्तिप्रदा नृणाम्

Các hiền thánh nói: “Sau khi được nghe câu chuyện diệu kỳ về Śambhu—đầy ắp muôn điều tích truyện và gắn liền với nhiều lần giáng thế (avatāra) của Ngài—chúng tôi thấy rằng điều ấy ban cho loài người cả bhukti (phúc lạc thế gian) lẫn mukti (giải thoát).”

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तो ब्रह्मविदां वर । चरित्रं जगदंबाया भगवत्या मनोहरम्

Giờ đây, chúng tôi ước nguyện được nghe từ ngài—bậc tối thắng trong hàng người biết Brahman—thánh truyện diễm lệ của Đức Jagadambā, Mẹ của vũ trụ.

Verse 3

परब्रह्म महेशस्य शक्तिराद्या सनातनी । उमा या समभिख्याता त्रैलोक्यजननी परा

Umā—nổi danh đúng bằng thánh danh ấy—là Śakti nguyên thủy, vĩnh cửu của Maheśa, Đấng Parabrahman tối thượng; nàng là Người Mẹ siêu việt, sinh khởi nên ba cõi.

Verse 4

सती हेमवती तस्या अवतारद्वयं श्रुतम् । अपरानवतारांस्त्वं ब्रूहि सूत् महामते

Chúng con đã nghe về hai hóa thân của Ngài—Satī và Hemavatī. Ôi Sūta, bậc đại trí rộng lòng, xin hãy kể thêm các hóa thân khác của Ngài nữa.

Verse 5

को विरज्येत मतिमान् गुणश्रवणकर्मणि । श्रीमातुर्ज्ञानिनो यानि न त्यजन्ति कदाचन

Người có trí nào lại có thể lìa bỏ việc hành trì nghe tụng các đức tính thiêng liêng của Đấng Tối Thượng? Ngay cả bậc hiền trí—những người thấu triệt vinh quang của Thượng Mẫu—cũng chẳng bao giờ từ bỏ các pháp hành thánh thiện ấy.

Verse 6

सूत उवाच । धन्या यूयं महात्मानः कृतकृत्याः स्थ सर्वदा । यत्पृच्छथ पराम्बाया उमायाश्चरितं महत्

Sūta nói: “Phúc thay các bậc đại tâm! Các ngài luôn viên mãn sở nguyện, vì các ngài thỉnh hỏi về những hạnh nghiệp cao cả và thiêng liêng của Thượng Mẫu, Umā.”

Verse 7

शृण्वतां पृच्छतां चैव तथा वाचयतां च तत् । पादाम्बुजरजांस्येव तीर्थानि मुनयो विदुः

Các bậc hiền thánh biết rằng: đối với người lắng nghe, thỉnh hỏi và tụng đọc giáo pháp ấy, điều đó trở thành một tīrtha linh thiêng—tựa như bụi từ hoa sen nơi thánh túc của Ngài.

Verse 8

ते धन्या कृतकृत्याः स्युर्धन्या तेषां प्रसूः कुलम् । येषां चित्तं भवेल्लीनं श्रीदेव्यां परसंविदि

Thật phúc thay, thật viên mãn thay là những người ấy; phúc thay cả mẹ họ và dòng tộc của họ nữa—những người có tâm hòa tan, an trụ trong Śrī Devī, trong Tối Thượng Thức (para-saṃvid).

Verse 9

ये न स्तुवन्ति देवेशीं सर्वकारणकारणाम् । मायागुणैर्मोहितास्स्युर्हतभाग्या न संशयः

Những ai không tán dương Devī—Đấng Nữ Chủ của chư thiên, là Nguyên Nhân tối hậu của mọi nguyên nhân—sẽ bị các phẩm tính của Māyā làm mê hoặc; phước phần của họ tiêu tan, không còn nghi ngờ gì.

Verse 10

न भजन्ति महादेवीं करुणारससागराम् । अन्धकूपे पतन्त्येते घोरे संसाररूपिणि

Những ai không thờ phụng Mahādevī—đấng là đại dương cam lộ của lòng từ bi—sẽ rơi vào giếng mù, vào vòng saṁsāra ghê rợn mang hình tướng trói buộc.

Verse 11

गंगां विहाय तृप्त्यर्थं मरुवारि यथा व्रजेत् । विहाय देवीं तद्भिन्नं तथा देवान्तरं व्रजेत्

Như kẻ bỏ sông Gaṅgā mà đi tìm sự thỏa mãn nơi nước sa mạc; cũng vậy, bỏ Nữ Thần rồi quay sang một vị thần khác tách rời khỏi Mẹ—ấy là lầm lạc.

Verse 12

यस्याः स्मरणमात्रेण पुरुषार्थचतुष्टयम् । अनायासेन लभते कस्त्यजेत्तां नरोत्तमः

Chỉ cần tưởng niệm Thánh Mẫu Devī Umā, người ta liền dễ dàng đạt bốn mục đích đời người—dharma, artha, kāma và mokṣa. Vậy bậc cao quý nào lại nỡ rời bỏ Mẹ?

Verse 13

एतत्पृष्टः पुरा मेधास्सुरथेन महात्मना । यदुक्तं मेधसा पूर्वं तच्छृणुष्व वदामि ते

Thuở xưa, bậc hiền triết Medhā đã được đại vương Suratha, người có tâm hồn cao cả, hỏi chính điều này. Nay hãy lắng nghe, ta sẽ thuật lại cho ngươi lời Medhā đã nói trước kia.

Verse 14

स्वारोचिषेन्तरे पूर्वं विरथो नाम पार्थिवः । सुरथस्तस्य पुत्रोऽभून्महाबलपराक्रमः

Vào thời kỳ trước của Svārociṣa Manvantara, có một vị vua tên Viratha. Con trai của ngài là Suratha, người có sức mạnh lớn lao và dũng khí anh hùng.

Verse 15

दानशौण्डः सत्यवादी स्वधर्म्म कुशलः कृती । देवीभक्तो दयासिन्धुः प्रजानां परिपालकः

Ngài đứng đầu về bố thí, nói lời chân thật, tinh thông bổn phận (dharma) của mình và hành động hữu hiệu; sùng kính Nữ Thần (Devī), là biển cả từ bi, và là người hộ trì muôn dân.

Verse 16

पृथिवीं शासतस्तस्य पाकशासनतेजसः । बभूबुर्नव ये भूपाः पृथ्वीग्रहणतत्पराः

Khi vị chúa tể rực rỡ ấy—oai quang sánh với Indra, đấng trừng phạt Pāka—đang trị vì cõi đất, thì xuất hiện chín vị vua mới, một lòng nhắm đến việc đoạt lấy quyền thống trị thế gian.

Verse 17

कोलानाम्नीं राजधानीं रुरुधुस्तस्य भूपतेः । तैस्समन्तुमुलं युद्धं समपद्यत दारुणम्

Họ vây hãm kinh đô của vị vua ấy, thành mang tên Kolā. Từ đó, một cuộc chiến dữ dội, hỗn loạn và đáng sợ bùng lên khắp bốn phương.

Verse 18

युद्धे स निर्जितो भूपः प्रबलैस्तैर्द्विषद्गणैः । उज्जासितच्च कोलाया हृत्वा राज्यमशेषतः

Trong chiến trận, vị vua ấy bị các đạo quân địch hùng mạnh kia đánh bại; rồi họ xua đuổi ngài khỏi Kolā và chiếm đoạt toàn bộ vương quốc, không còn sót lại gì.

Verse 19

स राजा स्वपुरीमेत्याकरोद्राज्यं स्वमंत्रिभिः । तत्रापि च महःपक्षैर्विपक्षैस्स पराजितः

Vị vua ấy trở về thành của mình và cùng các đại thần chỉnh đốn quốc độ cho yên. Nhưng ngay tại đó, ông vẫn bị các phe đối nghịch hùng mạnh và những đảng phái kình địch đánh bại.

Verse 20

दैवाच्छत्रुत्वमापन्नै रमात्यप्रमुखैर्गणैः । कोशस्थितं च यद्वित्तं तत्सर्वं चात्मसात्कृतम्

“Do sức mạnh của định mệnh, những phe nhóm ấy—đứng đầu là các đại thần của vua—đã trở nên thù nghịch; và mọi của cải cất trong kho tàng cũng đều bị chúng chiếm đoạt, lấy làm của riêng.”

Verse 21

ततस्स निर्गतो राजा नगरान्मृगया छलात् । असहायोऽश्वमारुह्य जगाम गहनं वनम्

“Rồi nhà vua lấy cớ đi săn mà rời khỏi kinh thành; không người trợ giúp, không tùy tùng, một mình lên ngựa và tiến vào khu rừng rậm sâu.”

Verse 22

इतस्ततस्तत्र गच्छन्राजा मुनिवराश्रमम् । ददर्श कुसुमारामभ्राजितं सर्वतोदिशम्

“Lang thang đây đó, nhà vua đến am thất của bậc thánh hiền tối thượng. Tại đó, ngài thấy khắp bốn phương rực sáng bởi những vườn hoa.”

Verse 23

वेदध्वनिसमाकीर्णं शान्तजन्तुसमाश्रितम् । शिष्यैः प्रशिष्यैस्तच्छिष्यैस्समन्तात्परिवेष्टितम्

Nơi ấy vang đầy âm điệu tụng đọc Veda, là chốn lui tới của các hữu tình an hòa. Bốn phía đều được bao quanh bởi đệ tử, đệ tử của đệ tử và các hàng môn đồ kế tiếp, tề tựu hầu cận theo trật tự.

Verse 24

व्याघ्रादयो महावीर्या अल्पवीर्यान्महामते । तदाश्रमे न बाधन्ते द्विजवर्य्यप्रभावतः

Hỡi bậc hiền trí, ngay cả những loài dũng mãnh như hổ và các thú dữ khác cũng không quấy nhiễu kẻ yếu trong đạo tràng ấy, bởi oai lực thanh tịnh và uy đức của vị Bà-la-môn tối thượng.

Verse 25

उवास तत्र नृपतिर्महाकारुणिको बुधः । सत्कृतो मुनिनाथेन सुवचो भोजनासनैः

Tại đó, nhà vua—bậc trí tuệ và đầy lòng đại bi—lưu lại một thời gian. Vị thánh hiền tôn quý đã kính tiếp đãi ngài chu đáo, bằng lời nói hiền hòa, cùng phẩm vật ẩm thực và chỗ ngồi xứng đáng.

Verse 26

एकदा स महाराजश्चिंतामाप दुरत्ययाम् । अहो मे हीनभाग्यस्य दुर्बुद्धेर्हीनतेजसः

Một lần kia, vị đại vương ấy bị nỗi ưu tư mênh mông, khó bề vượt qua, bao trùm lấy. Ngài than: “Than ôi! Ta phước mỏng, trí lầm lạc, hào quang tâm linh suy giảm.”

Verse 27

हृतं राज्यमशेषेण शत्रुवर्गैर्मदोद्धतैः । मत्पूर्वै रक्षितं राज्यं शत्रुभिर्भुज्यतेऽधुना

“Vương quốc của ta đã bị bọn thù địch kiêu ngạo cướp đoạt sạch. Giang sơn mà tổ tiên ta từng gìn giữ, nay lại bị chính những kẻ thù ấy hưởng dùng và cai trị.”

Verse 28

मादृशश्चैत्रवंशेस्मिन्न कोप्यासीन्महीपतिः । किं करोमि क्व गच्छामि कथं राज्यं लभेमहि

Trong dòng dõi Caitra này chưa từng có vị vua nào như ta. Ta phải làm gì? Ta sẽ đi đâu? Và làm sao ta có thể giành lại vương quốc?

Verse 29

अमात्या मंत्रिणश्चैव मामका ये सनातनाः । न जाने कं च नृपतिं समासाद्याधुनासते

Các đại thần và mưu sĩ của ta—những người vốn thuộc về ta từ thuở xưa—nay đã đến hầu một vị vua nào đó; ta thậm chí chẳng biết họ đang nương tựa nơi vị quân vương nào.

Verse 30

विनाश्य राज्यमधुना न जाने कां गतिं गताः । रणभूमिमहोत्साहा अरिवर्गनिकर्तनाः

Nay đã phá tan vương quốc, ta chẳng biết họ đã đi về đâu—những người hăng say nơi chiến địa, những kẻ chém đứt từng hàng ngũ quân thù.

Verse 31

मामका ये महाशूरा नृपमन्यं भजन्ति ते । पर्वताभा गजा अश्वा वातवद्वेगगामिनः

Những dũng sĩ vĩ đại thuộc về ta, nếu họ chọn phụng sự một vị vua khác, thì những voi như núi và những ngựa nhanh như gió cũng sẽ theo họ mà đi.

Verse 32

पूर्वपूर्वार्जितः कोशः पाल्यते तैर्नवाधुना । एवं मोहवशं यातो राजा परमधार्मिकः

“Kho tàng do các đời trước tích lũy nay lại được những kẻ mới đến canh giữ và quản trị. Vì thế, vị vua chí thiện ấy bị mê muội che lấp, rơi vào vòng chi phối của họ.”

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे तत्र वैश्यः कश्चित्समागतः । राजा पप्रच्छ कस्त्वं भोः किमर्थमिह चागतः

Trong lúc ấy, có một người Vaiśya đến nơi đó. Nhà vua hỏi: “Thưa ông là ai, và vì mục đích gì mà đến đây?”

Verse 34

दुर्मना लक्ष्यसे कस्मादेतन्मे ब्रूहि साम्प्रतम् । इत्याकर्ण्य वचो रम्यं नरपालेन भाषितम्

“Sao ngươi trông buồn bã như vậy? Hãy nói cho ta ngay bây giờ.” Nghe những lời êm dịu, đẹp đẽ do nhà vua thốt ra, người kia liền sửa soạn đáp lời.

Verse 35

दृग्भ्यां विमुंचन्नश्रूणि समाधिर्वैश्यपुंगवः । प्रत्युवाच महीपालं प्रणयावनतो गिरम्

Nước mắt tuôn từ đôi mắt, Samādhi—bậc ưu tú nhất trong hàng Vaiśya—cúi mình khiêm cung vì tình nghĩa và đáp lời nhà vua bằng những lời dịu dàng.

Verse 36

वैश्य उवाच । समाधिर्नाम वैश्योहं धनिवंशसमुद्भवः । पुत्रदारादिभिस्त्यक्तो धनलोभान्महीपते

Người Vaiśya thưa: “Tôi là thương nhân tên Samādhi, sinh từ dòng tộc giàu có. Ôi chúa tể của cõi đất, vì lòng tham tiền của, con trai, vợ và những người khác đã ruồng bỏ tôi.”

Verse 37

स वनमभ्यागतो राजन्दुःखितः स्वेन कर्मणा । सोहं पुत्रप्रपौत्राणां कलत्राणां तथैव च

Tâu Đại vương, khi vào rừng, tôi sầu khổ vì chính nghiệp của mình. Tôi—cùng con, cháu, chắt, và cả người vợ—đều rơi vào nỗi buồn này.

Verse 38

भ्रातॄणां भ्रातृपुत्राणां परेषां सुहृदां तथा । न वेद्मि कुशलं सम्यक्करुणासागर प्रभो

Ôi bậc Chủ tể, biển cả của lòng từ mẫn, tôi thật không biết rõ sự an ổn của anh em tôi, con trai của anh em tôi, và cả những người thân hữu khác nữa.

Verse 39

राजोवाच । निष्कासितो यैः पुत्राद्यैर्दुर्वृत्तैर्धनगर्धिभिः । तेषु किं भवता प्रीतिः क्रियते मूर्खजन्तुवत्

Nhà vua nói: “Ông đã bị những đứa con và thân quyến xấu xa, tham của, đuổi ra. Vậy cớ sao ông vẫn tỏ lòng thương mến họ, như một kẻ ngu si?”

Verse 40

वैश्य उवाच । सम्यगुक्तं त्वया राजन्वचः सारार्थबृंहितम् । तथापि स्नेहपाशेन मोह्यतेऽतीव मे मनः

Người Vaiśya thưa: “Tâu Đại vương, lời Ngài nói thật đúng đắn, thấm đượm ý nghĩa cốt yếu. Nhưng dẫu vậy, tâm tôi vẫn bị mê hoặc sâu nặng, bị thòng lọng của ái luyến trói chặt.”

Verse 41

एवं मोहाकुलौ वैश्यपार्थिवौ मुनिसत्तम । जग्मतुर्मुनिवर्यस्य मेधसः सन्निधिन्तदा

Vì thế, ô bậc hiền triết tối thượng, người thương nhân và nhà vua—cả hai đều rối loạn bởi mê vọng và chấn động vì si mê—bấy giờ cùng đến yết kiến bậc thánh hiền lỗi lạc Medhas.

Verse 42

स वैश्यराजसहितो नरराजः प्रतापवान् । प्रणनाम महावीरः शिरसा योगिनां वरम्

Vị vua oai dũng và đầy uy lực ấy, cùng với vị vua của giới Vaiśya, cúi đầu đảnh lễ bậc tối thượng trong hàng yogin, tôn nhận ngài là bậc thẩm quyền tâm linh cao cả.

Verse 43

बद्ध्वाञ्जलिमिमां वाचमुवाच नृपतिर्मुनिम् । भगवन्नावयोर्मोहं छेत्तुमर्हसि साम्प्रतम्

Chắp tay cung kính, nhà vua thưa với vị hiền triết: “Bạch Đấng Tôn Quý, xin nay thương xót mà chặt đứt mê vọng đã khởi lên trong chúng con.”

Verse 44

अहं राजश्रिया त्यक्तो गहनं वनमाश्रितः । तथापि हृतराज्यस्य तोषो नैवाभिजायते

Ta bị gạt khỏi vinh hoa vương giả, nương náu nơi rừng sâu; nhưng dẫu vậy, với kẻ bị đoạt mất vương quốc, niềm an nhiên chân thật tuyệt nhiên không sinh khởi.

Verse 45

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां मधुकैटभवधे महाकालिकावतारवर्णनं नाम पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ năm—Umāsaṃhitā—kết thúc chương thứ bốn mươi lăm, mang tên: “Sự diệt trừ Madhu và Kaiṭabha: Mô tả sự giáng thế (avatāra) của Mahākālikā.”

Verse 46

किमत्र कारणं ब्रूहि ज्ञानिनोरपि नो मनः । मोहेन व्याकुलं जातं महत्येषां हि मूर्खता

Xin hãy nói cho chúng tôi nguyên do của việc này. Dẫu chúng tôi là người có học, tâm trí vẫn bị mê vọng làm cho xao động. Quả thật, đó là sự dại dột lớn của chúng tôi.

Verse 47

ऋषि उवाच । महामाया जगद्धात्री शक्तिरूपा सनातनी । सा मोहयति सर्वेषां समाकृष्य मनांसि वै

Vị hiền triết nói: “Mahāmāyā—Đại Huyễn Lực, Śakti vĩnh cửu, Đấng nâng đỡ thế gian—quả thật làm mê hoặc muôn loài, kéo tâm trí của họ hướng về chính mình.”

Verse 48

ब्रह्मादयस्सुरास्सर्वे यन्मायामोहिताः प्रभो । न जानन्ति परन्तत्त्वं मनुष्याणां च का कथा

Ôi Lạy Chúa, ngay cả Phạm Thiên và hết thảy chư thiên, bị ảo lực Māyā của Ngài che lấp, cũng chẳng biết Chân Thực Tối Thượng. Huống chi phàm nhân tầm thường làm sao có thể biết được?

Verse 49

सा सृजत्यखिलं विश्वं सैव पालयतीति च । सैव संहरते काले त्रिगुणा परमेश्वरी

Chỉ một mình Ngài sinh khởi toàn thể vũ trụ; chỉ một mình Ngài gìn giữ; và đúng thời, chỉ một mình Ngài thu nhiếp trở lại. Đấng Tối Thượng Nữ Thần—đầy đủ ba guṇa—chủ trì tạo hóa, bảo tồn và tiêu dung.

Verse 50

यस्योपरि प्रसन्ना सा वरदा कामरूपिणी । स एव मोहमत्येति नान्यथा नृपसत्तम

Hỡi bậc vương giả tối thượng, chỉ người nào được Ngài—Nữ Thần ban ân, tùy ý hiện thân—hoan hỷ gia hộ mới thật sự vượt qua mê vọng; không thể khác được.

Verse 51

राजोवाच । का सा देवी महामाया या च मोहयतेऽखिलान् । कथं जाता च सा देवी कृपया वद मे मुने

Nhà vua thưa: “Nữ Thần ấy là ai—Đại Māyā—đấng làm mê hoặc hết thảy chúng sinh? Và Nữ Thần ấy đã sinh ra như thế nào? Ôi bậc hiền thánh, xin vì lòng từ bi mà nói cho trẫm.”

Verse 52

ऋषिरुवाच । जगत्येकार्णवे जाते शेषमास्तीर्य योगराट् । योगनिद्रामुपाश्रित्य यदा सुष्वाप केशवः

Vị hiền triết nói: “Khi toàn thế gian đã trở thành một đại dương duy nhất, Keśava—chúa tể của các bậc yogin—trải Śeṣa làm giường, nương vào giấc ngủ yoga, rồi an nhiên chìm vào đại định.”

Verse 53

तदा द्वावसुरौ जातौ विष्णौ कर्णमलेन वै । मधुकैटभनामानौ विख्यातौ पृथिवीतले

Bấy giờ, quả thật hai A-tu-la sinh ra từ ráy tai của thần Viṣṇu. Trên cõi đất, họ nổi danh với hai tên Madhu và Kaiṭabha.

Verse 54

प्रलयार्कप्रभौ घोरौ महाकायौ महाहनू । दंष्द्राकरालवदनौ भक्षयन्तौ जगन्ति वा

Hình tướng chúng thật ghê rợn, rực cháy như mặt trời vào thời đại hủy diệt; thân hình khổng lồ, hàm lớn uy mãnh. Miệng chúng đáng sợ bởi nanh nhọn, tựa như có thể nuốt chửng cả các thế giới.

Verse 55

तौ दृष्ट्वा भगवन्नाभिपङ्कजे कमलासनम् । हननायोद्यतावास्तां कस्त्वं भोरिति वादिनौ

Vừa thấy Phạm Thiên (Brahmā) ngự trên tòa sen, nơi đóa sen mọc từ hoa sen nơi rốn của Bhagavān, cả hai liền sẵn sàng ra tay đánh giết và cất lời: “Thưa ngài, ngài là ai?”

Verse 56

समालोक्यं तु तौ दैत्यौ सुरज्येष्ठो जनार्दनम् । शयानं च पयोम्भोधौ तुष्टाव परमेश्वरीम्

Thấy hai ác quỷ ấy, Janārdana—bậc tối thượng trong hàng chư thiên—khi đang an nằm trên Biển Sữa, liền tán thán Đấng Tối Thượng Nữ Thần (Parameśvarī), cầu xin sự gia hộ thiêng liêng của Người.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । रक्षरक्ष महामाये शरणागतवत्सले । एताभ्यां घोररूपाभ्यां दैत्याभ्यां जगदम्बिके

Phạm Thiên nói: “Xin che chở, xin che chở, ô Mahāmāyā—Đấng hiền mẫu thương yêu kẻ nương tựa. Ô Mẹ của vũ trụ, xin cứu chúng con khỏi hai ác ma có hình tướng ghê rợn này.”

Verse 58

प्रणमामि महामायां योगनिद्रामुमां सतीम् । कालरात्रिं महारात्रिं मोहरात्रिं परात्पराम्

Con đảnh lễ Umā, đức Satī thanh khiết—Ngài là Mahāmāyā, quyền năng hiển lộ của vũ trụ, và cũng là Yogānidrā, giấc ngủ thiêng của yoga. Con đảnh lễ Ngài như Kālarātri, như Mahārātri, như Moharātri—Đấng tối thượng vượt trên mọi tối thượng.

Verse 59

त्रिदेवजननीं नित्यां भक्ताभीष्टफलप्रदाम् । पालिनीं सर्वदेवानां करुणावरुणालयम्

Ngài là Mẹ vĩnh cửu của Tam Thần, ban cho người sùng kính quả phúc như ý; là Đấng hộ trì muôn thần, là nơi nương tựa của lòng từ bi—biển cả ân điển.

Verse 60

त्वत्प्रभावादहं ब्रह्मा माधवो गिरिजापतिः । सृजत्यवति संसारं काले संहरतीति च

Chỉ nhờ uy lực của Ngài mà con là Phạm Thiên; Mādhava (Viṣṇu) gìn giữ; và Chúa của Girijā (Śiva) cũng vậy—tạo dựng, hộ trì, rồi đúng thời tan rã vòng luân hồi thế gian.

Verse 61

त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं ह्रीस्त्वं बुद्धिर्विमला मता । तुष्टिः पुष्टिस्त्वमेवाम्ब शान्तिः क्षान्तिः क्षुधा दया

Ngài là Svāhā, Ngài là Svadhā, Ngài là đức khiêm nhu; Ngài là trí tuệ thanh tịnh không vết nhơ. Ôi Mẹ, chỉ Ngài là sự mãn nguyện và sự nuôi dưỡng; Ngài là an bình, nhẫn nhục, đói khát và lòng từ mẫn.

Verse 62

विष्णु माया त्वमेवाम्ब त्वमेव चेतना मता । त्वं शक्तिः परमा प्रोक्ता लज्जा तृष्णा त्वमेव च

Ôi Mẹ, chỉ Ngài là māyā mà cả Viṣṇu cũng vận dụng; chỉ Ngài được nhận là ý thức thuần tịnh. Ngài được tôn xưng là Quyền Năng Tối Thượng (Śakti), và chính Ngài cũng hiện thành đức thẹn thùng cùng khát ái.

Verse 63

भ्रान्तिस्त्वं स्मृतिरूपा त्वं मातृरूपेण संस्थिता । त्वं लक्ष्मीर्भवने पुंसां पुण्याक्षरप्रवर्तिनाम्

Ngài là mê lầm, và cũng là ký ức; an trụ trong hình tướng của Mẹ. Ngài là Lakṣmī trong mái nhà của những người khởi động các âm tiết thiêng—những ai chuyên cần tụng niệm thần chú cát tường.

Verse 64

त्वं जातिस्त्वं मता वृत्तिर्व्याप्तिरूपा त्वमेव हि । त्वमेव चित्तिरूपेण व्याप्य कृत्स्नं प्रतिष्ठिता

Chỉ riêng Ngài là nguồn của sinh thành và thân hiện; chỉ riêng Ngài là tư niệm và sự vận hành của tâm. Quả thật, Ngài chính là hình thái của sự thấm khắp. Và Ngài, trong bản thể là Ý thức (Chiti), thấm nhuần muôn loài, an trụ làm chỗ nương tựa cho toàn thể vũ trụ.

Verse 65

सा त्वमेतौ दुराधर्षावसुरौ मोहयाम्बिके । प्रबोधय जगद्योने नारायणमजं विभुम्

Vì thế, ô Ambikā, Mẫu Thần, Ngài hãy làm cho hai a-tu-la bất khả xâm phạm ấy rơi vào mê hoặc. Rồi, ô Đấng là dạ mẹ của vũ trụ, hãy đánh thức Nārāyaṇa—Đấng vô sinh, Chúa Tể thấm khắp—để thánh ý được viên thành.

Verse 66

ऋषिरुवाच । ब्रह्मणा प्रार्थिता सेयं मधुकैटभनाशने । महाविद्याजगद्धात्री सर्वविद्याधिदेवता

Bậc hiền triết nói: “Ô Đấng diệt Madhu và Kaiṭabha, chính Brahmā đã khẩn cầu thỉnh mời Nữ Thần này. Ngài là Mahāvidyā, Đấng nâng đỡ các thế giới, và là vị thần chủ tể của mọi hình thái tri thức.”

Verse 67

द्वादश्यां फाल्गुनस्यैव शुक्लायां समभून्नृप । महाकालीति विख्याता शक्तिस्त्रैलोक्यमोहिनी

Tâu Đại vương, vào ngày mười hai của nửa tháng sáng trong tháng Phālguna, Thánh Năng (Śakti) danh xưng Mahākālī đã hiển lộ—oai lực thần diệu khiến cả tam giới mê hoặc.

Verse 68

ततोऽभवद्वियद्वाणी मा भैषीः कमलासन । कण्टकं नाशयाम्यद्य हत्वाजौ मधुकैटभौ

Bấy giờ có tiếng từ hư không vang lên: “Chớ sợ, hỡi Brahmā ngự tòa sen. Hôm nay Ta sẽ nhổ bỏ cái gai này—sau khi diệt Madhu và Kaiṭabha nơi chiến địa.”

Verse 69

इत्युक्त्वा सा महामाया नेत्रवक्त्रादितो हरेः । निर्गम्य दर्शने तस्थौ ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः

Nói xong, Đại Māyā ấy từ mắt, miệng và các phần khác của Hari (Viṣṇu) mà xuất hiện. Rồi nàng hiện ra trước mặt và đứng hiển lộ trước Phạm Thiên—đấng có nguồn gốc vô hiển.

Verse 70

उत्तस्थौ च हृषीकेशो देवदेवो जनार्दनः । स ददर्श पुरो दैत्यो मधुकैटभसंज्ञकौ

Bấy giờ Hṛṣīkeśa—Janārdana, Đấng Thần của các thần—đứng dậy; và trước mặt Ngài, Ngài thấy hai daitya mang tên Madhu và Kaiṭabha.

Verse 71

ताभ्यां प्रववृत्ते युद्धं विष्णोरतुलतेजसः । पञ्चवर्षसहस्राणि बाहुयुद्धमभूत्तदा

Rồi trận chiến giữa hai daitya ấy và Viṣṇu—Đấng rực sáng vô song—bùng lên. Khi ấy, cuộc giao đấu tay không kéo dài suốt năm nghìn năm.

Verse 72

महामायाप्रभावेण मोहितो दानवोत्तमौ । जजल्पतू रमाकान्तं गृहाण वरमीप्सितम्

Bị mê hoặc bởi quyền năng của Mahāmāyā, hai vị tối cao trong hàng ngũ Dānava đã thưa với Rāmākānta (Viṣṇu) rằng: "Hãy nhận lấy đặc ân mà ngài mong muốn."

Verse 73

नारायण उवाच । मयि प्रसन्नौ यदि वां दीयतामेष मे वरः । मम वध्यावुभौ नान्यं युवाभ्यां प्रार्थये वरम्

Nārāyaṇa phán rằng: "Nếu hai ngươi hài lòng với ta, hãy ban cho ta đặc ân này: hãy để cả hai ngươi là những kẻ bị ta tiêu diệt. Ta không cầu xin đặc ân nào khác từ các ngươi."

Verse 74

ऋथिरुवाच । एकार्णवां महीं दृष्ट्वा प्रोचतुः केशवं वचः । आवां जहि न यत्रासौ धरणी पयसाऽ ऽप्लुता

Ṛthi nói: “Thấy mặt đất hóa thành một biển cả duy nhất, họ thưa với Keśava (Viṣṇu) rằng: ‘Xin đưa chúng tôi đến nơi mà Trái Đất này không bị nước nhấn chìm.’”

Verse 75

निर्विकारादि साकारा निराकारापि देव्युमा । देवानां तापनाशार्थं प्रादुरासीद्युगेयुगे

Nữ Thần Umā—vô thủy và không biến đổi—tuy thật là vô tướng, vẫn thị hiện thân tướng. Hết đời này sang đời khác, Ngài xuất hiện để diệt trừ mọi khổ não của chư thiên.

Verse 76

एवन्ते कथितो राजन्कालिकायास्समुद्भवः । महालक्ष्म्यास्तथोत्पत्तिं निशामय महामते

Như vậy, tâu Đại vương, ta đã kể về sự xuất hiện của Kālikā. Nay, bậc đại tâm, xin lắng nghe ta thuật tiếp về sự thị hiện của Mahālakṣmī nữa.

Verse 78

यदिच्छावैभवं सर्वं तस्या देहग्रहः स्मृतः । लीलया सापि भक्तानां गुणवर्णनहेतवे

Tất thảy đều là uy quang của ý chí Ngài; vì thế việc Ngài thọ thân được nói như vậy. Ngay cả thân ấy, do cuộc thần du (līlā) của Ngài, cũng vì lợi ích người sùng kính—để các đức tính của Ngài được ca ngợi và quán niệm.