Gṛhapati’s Vow: Turning Grief into Mṛtyuñjaya–Mahākāla Sādhana (गृहपतेः प्रतिज्ञा—मृत्युंजय-महाकालजपः)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । विश्वानरस्सपत्नीकस्तच्छ्रुत्वा नारदेरितम् । तदेवम्मन्यमानोभूद्वज्रपातं सुदारुणम्

Nandīśvara nói: Viśvānara cùng với vợ nghe lời Nārada đã nói. Nghĩ đúng như thế trong lòng, ông liền bị giáng xuống một tai ương dữ dội như sét đánh.

Verse 2

हा हतोस्मीति वचसा हृदयं समताडयत् । मूर्च्छामवाप महतीं पुत्रशोकसमाकुलः

Kêu lên: “Than ôi, ta đã bị giết!”, ông tự đấm vào ngực mình; bị nỗi sầu mất con dày vò, ông ngã vào một cơn ngất lịm sâu nặng.

Verse 3

शुचिष्मत्यपि दुःखार्त्ता रुरोदातीव दुस्सहम् । अतिस्वरेण हारावैरत्यन्तं व्याकुलेन्द्रिया

Dẫu vốn thanh tịnh và rạng ngời, nàng vẫn bị sầu khổ cuốn chặt, rồi bật khóc; tiếng khóc như không sao chịu nổi. Nàng than khóc thật lớn, các căn hoàn toàn rối loạn vì cơn chấn động của bi ai.

Verse 4

श्रुत्वार्त्तनादमिति विश्वनरोपि मोहं हित्वोत्थितः किमिति किंत्विति किं किमेतत् । उच्चैर्वदन् गृहपतिः क्व स मे बहिस्थः प्राणोन्तरात्मनिलयस्सकलेंद्रियेशः

Nghe tiếng kêu than ấy, ngay cả Viśvanara cũng dứt bỏ mê mờ mà đứng bật dậy, liên tiếp kêu: “Đây là gì? Chuyện gì đã xảy ra?” Rồi ông lớn tiếng: “Chủ nhà của ta ở đâu—Đấng khi nãy ở bên ngoài ở đâu? Ngài chính là Prāṇa, ngự trong tư cách Nội Ngã, là Chúa tể của mọi căn.”

Verse 5

ततो दृष्ट्वा स पितरौ बहुशोकसमावृतौ । स्मित्वोवाच गृहपस्सबालश्शंकरांशजः

Bấy giờ, thấy cha mẹ mình đều bị nỗi sầu sâu dày bao phủ, cậu bé ấy—một phần hiện thân của Śaṅkara—mỉm cười và cất lời, như thể chính là chủ của ngôi nhà.

Verse 6

गृहपतिरुवाच । हे मातस्तात किं जातं कारणन्तद्वदाधुना । किमर्थं रुदितोऽत्यर्थं त्रासस्तादृक्कुतो हि वाम्

Gṛhapati nói: “Ôi Mẹ, ôi Cha—đã xảy ra chuyện gì? Xin nói ngay cho con nguyên do. Vì sao cả hai người khóc lóc thảm thiết đến thế, và nỗi sợ hãi như vậy từ đâu mà khởi lên?”

Verse 7

न मां कृतवपुस्त्राणम्भवच्चरणरेणुभिः । कालः कलयितुं शक्तो वराकीं चिञ्चलाल्पिका

Nương nơi bụi dưới chân Ngài, con được che chở và trở nên vững bền; vì thế Thời Gian (Kāla) không thể nắm bắt con—nó khốn hèn, chập chờn và nhỏ bé biết bao.

Verse 8

प्रतिज्ञां शृणुतान्तातौ यदि वान्तनयो ह्यहम् । करिष्येहं तथा येन मृत्युस्त्रस्तो भविष्यति

“Xin cha mẹ kính yêu hãy nghe lời thệ nguyện của con. Nếu quả thật con là con của cha mẹ, con sẽ hành động sao cho ngay cả Tử Thần cũng phải khiếp sợ.”

Verse 9

मृत्युंजयं समाराध्य गर्वज्ञं सर्वदं सताम् । जपिष्यामि महाकालं सत्यं तातौ वदाम्यहम्

Sau khi chí thành phụng thờ Mṛtyuñjaya—Đấng thấu biết và khuất phục mọi kiêu mạn, ban mọi ân phúc cho người hiền thiện—con sẽ trì tụng danh Mahākāla. Thưa cha kính yêu, con nói lời chân thật.

Verse 10

नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य जारितौ द्विजदम्पती । अकालमृतवर्षौघैर्गततापौ तदोचतुः

Nandīśvara nói: Nghe lời ấy, đôi vợ chồng Bà-la-môn—từng bị thiêu đốt bởi những cơn lũ của cái chết yểu—liền thoát khỏi nỗi đau đớn, rồi họ cất lời.

Verse 11

द्विजदम्पती ऊचतुः । पुनर्ब्रूहि पुनर्ब्रूहि कीदृक्कीदृक् पुनर्वद । कालः कलयितुन्नालं वराकी चञ्चलास्ति का

Đôi vợ chồng Bà-la-môn thưa: “Xin nói lại—xin nói lại! Xin giảng thêm lần nữa cho rõ ràng, rốt cuộc nó như thế nào. Thời gian (kāla) cũng không thể đo lường trọn vẹn; tâm trí nhỏ bé hữu hạn nào có thể đứng vững mà an trụ nơi đó?”

Verse 12

आवयोस्तापनाशाय महोपायस्त्वयेरितः । मृत्युंजयाख्यदेवस्य समाराधनलक्षणः

Để dứt trừ nỗi khổ đang làm phiền cả hai chúng ta, ngài đã chỉ dạy một đại phương tiện—chính là pháp tướng và kỷ luật thờ phụng để thành tâm làm vừa lòng Đấng Thần linh mang danh Mṛtyuñjaya, Bậc Chiến Thắng Tử Thần.

Verse 13

तद्वच्च शरणं शम्भोर्नातः परतरं हि तत् । मनोरथपथातीत कारिणः पापहारिणः

Cũng vậy, chẳng có nơi nương tựa nào cao hơn thế—ấy là quy y nơi Śambhu. Ngài thành tựu điều vượt ngoài lối mòn tưởng tượng của tâm trí, và Ngài là Đấng tẩy trừ tội lỗi.

Verse 14

किन्न श्रुतन्त्वया तात श्वेतकेतुं यथा पुरा । पाशितं कालपाशेन ररक्ष त्रिपुरान्तकः

Này con yêu, con chẳng nghe sao: thuở xưa, khi Śvetaketu bị trói buộc bởi thòng lọng của Thời gian (Kāla), chính Tripurāntaka—Đức Śiva—đã che chở và cứu hộ người.

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां गृहपत्यवतारवर्णनं नाम पञ्चदशोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh điển Śrī Śiva Mahāpurāṇa tôn kính, thuộc Quyển thứ ba—Śatarudra-saṃhitā—chương mười lăm, mang nhan đề “Mô tả Hóa thân Gṛhapati”, đã kết thúc.

Verse 16

क्षीरोदमथनोद्भूतं प्रलयानलसन्निभम् । पीत्वा हलाहलं घोरमरक्षद्भुवनत्रयम्

Chất độc Hālāhala ghê rợn, sinh từ cuộc khuấy Biển Sữa, rực như lửa của ngày đại diệt. Śiva đã uống nó, và nhờ vậy bảo hộ ba cõi.

Verse 17

जलंधरं महादर्पं हृतत्रैलोक्यसम्पदम् । रुचिरांगुष्ठरेखोत्थ चक्रेण निजघान यः

Chính Ngài đã đánh gục Jalandhara—kẻ ngạo mạn tột cùng, cướp đoạt phú quý của ba cõi—bằng chiếc đĩa sáng rực phát sinh từ đường vân nơi ngón cái của chính Ngài.

Verse 18

य एकेषु निपातोत्थज्वलनैस्त्रिपुरम्पुरा । त्रैलोक्यैश्वर्यसम्मूढं शोषयामास भानुना

Chính Ngài, thuở xưa, đã làm cho Tripura khô rụi bằng ngọn lửa rực như mặt trời phát sinh từ cú va chạm của uy lực Ngài, khi Tripura còn mê lầm bởi quyền chủ tể và vinh quang của ba cõi.

Verse 19

कामं दृष्टिनिपातेन त्रैलोक्यविजयोर्जितम् । निनायानंगपदवीं वीक्ष्यमाणेष्वजादिषु

Chỉ bằng một cái hạ mắt của Ngài, Ngài đã khuất phục Kāma—kẻ được tăng thế lực nhờ chiến thắng ba cõi—và khiến hắn rơi vào cảnh vô thân, ngay trước mắt Phạm Thiên và chư thần khác.

Verse 20

तम्ब्रह्माद्यैककर्तारम्मेघवाहनमच्युतम् । प्रयाहि पुत्र शरणं विश्वरक्षामणिं शिवम्

Hãy đi đi, con ơi, và nương tựa nơi Śiva—Đấng Chủ Tể duy nhất, cội nguồn ngay cả của Phạm Thiên và chư thần; Đấng bất động, cưỡi mây; Ngài là viên bảo châu hộ trì cho toàn thể vũ trụ.

Verse 21

नन्दीश्वर उवाच । पित्रोरनुज्ञाम्प्राप्येति प्रणम्य चरणौ तयोः । प्रादक्षिण्यमुपावृत्य बह्वाश्वास्य विनिर्ययौ

Nandīśvara nói: “Sau khi được cha mẹ cho phép, người ấy cúi lạy dưới đôi chân của họ. Rồi cung kính đi nhiễu quanh và ân cần an ủi bằng nhiều lời; đoạn đó, cả hai lên đường.”

Verse 22

सम्प्राप्य काशीं दुष्प्रापाम्ब्रह्मनारायणादिभिः । महासंवर्त्तसन्तापहन्त्रीं विश्वेशपालिताम्

Họ đến Kāśī—thánh địa khó đạt đến ngay cả với Brahmā, Nārāyaṇa và các thần khác—thành thiêng ấy diệt trừ nỗi nóng cháy của đại kiếp hoại, và được Viśveśa (Chúa Śiva) hộ trì.

Verse 23

स्वर्धुन्या हारयष्ट्येव राजिता कण्ठभूमिषु । विचित्रगुणशालिन्या हरपत्न्या विराजिताम्

Nơi vùng cổ của nàng, nàng rực sáng như được trang sức bằng trượng-hoa kết từ Thiên Hà Gaṅgā; hiền phối của Hara, đầy những đức hạnh kỳ diệu, hiện lên huy hoàng chói lọi.

Verse 24

तत्र प्राप्य स विप्रेशः प्राग्ययौ मणिकर्णिकाम् । तत्र स्नात्वा विधानेन दृष्ट्वा विश्वेश्वरम्प्रभुम्

Đến nơi ấy, vị Bà-la-môn đáng kính liền đi về phía đông đến Maṇikarṇikā. Tại đó, sau khi tắm gội đúng theo nghi lễ, ông được chiêm bái Đức Viśveśvara—Śiva, Đấng Chủ Tể rạng ngời của muôn loài.

Verse 25

साञ्जलिर्नतशीर्षोऽसौ महानन्दान्वितस्सुधीः । त्रैलोक्यप्राणसन्त्राणकारिणम्प्रणनाम ह

Chắp tay, cúi đầu, bậc hiền trí ấy—tràn đầy đại hỷ lạc—đảnh lễ Đấng Hộ Trì, vị bảo toàn sinh khí của ba cõi.

Verse 26

आलोक्यालोक्य तल्लिंगं तुतोष हृदये मुहुः । परमानंदकंदाढ्यं स्फुटमेतन्न संशयः

Ngắm nhìn Liṅga ấy hết lần này đến lần khác, lòng ông nhiều phen tràn đầy mãn nguyện sâu xa. Rõ ràng, không chút nghi ngờ, Liṅga ấy sung mãn nguồn mạch của Đại Lạc tối thượng.

Verse 27

अहो न मत्तो धन्योस्ति त्रैलोक्ये सचराचरे । यदद्राक्षिषमद्याहं श्रीमद्विश्वेश्वरं विभुम्

Ôi thay! Trong ba cõi—giữa loài động và loài tĩnh—không ai phước lành hơn ta, vì hôm nay ta đã được chiêm bái Đấng Viśveśvara huy hoàng, Chúa Tể tối thượng thấm khắp muôn phương.

Verse 28

मम भाग्योदयायैव नारदेन महर्षिणा । पुरागत्य तथोक्तं यत्कृतकृत्योस्म्यहन्ततः

Chính để vận may của ta được khai mở, bậc đại hiền Nārada thuở trước đã đến gặp ta và nói như vậy; từ đó, ta thật sự trở thành người đã viên mãn mục đích đời mình.

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । इत्यानन्दामृतरसैर्विधाय स हि पारणम् । ततश्शुभेह्नि संस्थाप्य लिंगं सर्व्वहितप्रदम्

Nandīśvara nói: “Như vậy, ông đã cử hành nghi thức pāraṇa một cách đúng pháp, với lễ vật ngọt như cam lộ của hỷ lạc. Rồi vào ngày lành, ông an vị Liṅga—đấng ban phúc lợi cho muôn loài.”

Verse 30

जग्राह नियमान्घोरान् दुष्करानकृतात्मभिः । अष्टोत्तरशतैः कुम्भैः पूर्णैर्गंगाम्भसा शुभैः

Ông thọ nhận những giới hạnh khổ tu nghiêm khắc, đáng sợ—khó thực hành đối với kẻ chưa được rèn luyện và chưa thanh tịnh. Với một trăm lẻ tám bình cúng đầy nước thiêng cát tường của sông Gaṅgā, ông tiến hành phụng thờ.

Verse 31

संस्नाप्य वाससा पूतः पूतात्मा प्रत्यहं शिवम् । नीलोत्पलमयीम्मालां समर्पयति सोऽन्वहम्

Sau khi tắm gội và mặc y phục thanh sạch—thân thanh tịnh, tâm cũng thanh tịnh—người ấy mỗi ngày đều phụng thờ Śiva; và ngày qua ngày lại dâng lên Ngài vòng hoa kết bằng những đóa sen xanh.

Verse 32

अष्टाधिकसहस्रैस्तु सुमनोभिर्विनिर्मिताम् । स पक्षे वाथ वा मासे कन्दमूलफलाशनः

Vòng hoa ấy được kết từ hơn tám ngàn đóa hoa tuyệt mỹ. Người ấy, chỉ dùng củ, rễ và trái cây làm thực phẩm, nên thực hành hạnh nguyện này trong nửa tháng—hoặc trọn một tháng.

Verse 33

शीर्णपर्णाशनैर्धीरः षण्मासं सम्बभूव सः । षण्मासं वायुभक्षोऽभूत्षण्मासं जल बिन्दुभुक्

Vững chí và tự chế, người ấy suốt sáu tháng chỉ ăn lá khô rụng; sáu tháng tiếp theo chỉ nương vào khí gió; và sáu tháng nữa chỉ sống nhờ những giọt nước.

Verse 34

एवं वर्षवयस्तस्य व्यतिक्रान्तं महात्मनः । शिवैकमनसो विप्रास्तप्यमानस्य नारद

Như thế, hỡi Nārada, năm tháng của bậc đại hồn ấy đã trôi qua trong khi hành khổ hạnh—hỡi các brāhmaṇa—với tâm chỉ chuyên nhất nơi Śiva.

Verse 35

जन्मतो द्वादशे वर्षे तद्वचो नारदेरितम् । सत्यं करिष्यन्निव तमभ्यगात्कुलिशायुधः

Vào năm thứ mười hai kể từ khi sinh ra, như để làm cho lời Nārada đã nói trở thành sự thật, Đấng cầm vũ khí Lôi Chùy (Vajra) đã đến gần người ấy.

Verse 36

उवाच च वरं ब्रूहि दद्मि त्वन्मनसि स्थितम् । अहं शतक्रतुर्विप्र प्रसन्नोस्मि शुभव्रतैः

Ngài nói: “Hãy thưa xin một ân huệ; ta sẽ ban điều đang ngự trong tâm ngươi. Hỡi brāhmaṇa, ta là Śatakratu (Indra), và ta hoan hỷ trước những lời thệ nguyện cát tường của ngươi.”

Verse 37

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य महेन्द्रस्य वाक्यम्मुनिकुमारकः । उवाच मधुरन्धीरः कीर्तयन्मधुराक्षरम्

Nandīśvara nói: Nghe như vậy lời của Mahendra (Indra), người con trai trẻ của vị muni—điềm tĩnh và kiên định—đáp lại, thốt ra những âm tiết ngọt lành, cát tường.

Verse 38

गृहपतिरुवाच । मघवन् वृत्रशत्रो त्वां जाने कुलिशपाणिनम् । नाहं वृणे वरन्त्वत्तश्शंकरो वरदोऽस्ति मे

Gṛhapati nói: “Hỡi Maghavan—kẻ diệt Vṛtra—ta biết ngươi là Indra, đấng cầm lôi chùy. Nhưng ta không chọn ân huệ nào từ ngươi; vì chỉ Śaṅkara mới là Đấng ban ân cho ta.”

Verse 39

इन्द्र उवाच । न मत्तश्शङ्करस्त्वन्यो देवदेवोऽस्म्यहं शिशो । विहाय बालिशत्वं त्वं वरं याचस्व मा चिरम्

Indra nói: “Ngoài ta ra không có Śaṅkara nào khác. Ta là Thiên chủ của chư thiên, hỡi đứa trẻ. Hãy bỏ sự dại khờ trẻ con và mau xin một ân huệ, chớ chần chừ.”

Verse 40

गृहपतिरुवाच । गच्छाहल्यापतेऽसाधो गोत्रारे पाकशासन । न प्रार्थये पशुपतेरन्यं देवान्तरं स्फुटम्

Gṛhapati nói: “Hãy đi đi, hỡi chồng của Ahalyā—kẻ bất lương, kẻ thù của dòng tộc, kẻ trừng phạt Pāka (Indra)! Ta rõ ràng không cầu xin thần nào khác ngoài Paśupati (Chúa Śiva).”

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा क्रोध संरक्तलोचनः । उद्यम्य कुलिशं घोरम्भीषयामास बालकम्

Nandīśvara nói: Nghe lời của hắn, đôi mắt đỏ rực vì giận dữ, ngài giơ lên vũ khí ghê gớm như lôi chùy và toan làm cho đứa bé khiếp sợ.

Verse 42

स दृष्ट्वा बालको वज्रं विद्युज्ज्वाला समाकुलम् । स्मरन्नारद वाक्यं च मुमूर्च्छ भयविह्वलः

Thấy lôi vũ ấy cuộn lên với ngọn lửa chớp sáng, đứa bé—nhớ lời Nārada—bị nỗi sợ hãi cuốn trùm và ngất lịm.

Verse 43

अथ गौरीपतिश्शम्भुराविरासीत्तपोनुदः । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रन्ते स्पर्शैस्संजीवयन्निव

Bấy giờ Śambhu—Đấng phu quân của Gaurī—hiện ra, Ngài xua tan nỗi khổ do khổ hạnh mà sinh, và phán: “Hãy đứng dậy, hãy đứng dậy; nguyện điều cát tường đến với con,” như thể hồi sinh người mộ đạo bằng thánh xúc của Ngài.

Verse 44

उन्मील्य नेत्रकमले सुप्ते इव दिनक्षये । अपश्यदग्रे चोत्थाय शम्भुमर्कशताधिकम्

Mở đôi mắt như hoa sen, như thể tỉnh giấc lúc ngày tàn, người ấy đứng dậy và thấy trước mặt Śambhu—Chúa Śiva—rực rỡ vượt hơn ánh sáng của trăm mặt trời.

Verse 45

भाले लोचनमालोक्य कण्ठे कालं वृषध्वजम् । वामाङ्गसन्निविष्टाद्रितनयं चन्द्रशेखरम्

Chiêm ngưỡng Con Mắt trên trán, vệt xanh thẫm nơi cổ, Đấng mang cờ hiệu Bò, và Đấng có bên trái là Ái nữ của Núi—Śiva, bậc Nguyệt Miện—họ nhận ra Thượng Đế Tối Cao trong hình tướng hiển lộ đầy ân từ (saguṇa).

Verse 46

कपर्द्देन विराजन्तं त्रिशूलाजगवायुधम् । स्फुरत्कर्पूरगौरांगं परिणद्ध गजाजिनम्

Ngài rực rỡ với búi tóc bện cuộn, mang tam xoa và rắn làm khí giới. Thân Ngài lóe sáng trắng tinh như long não, và được thắt bằng da voi—ấy là hình tướng hữu tướng (saguṇa) của Śiva được chiêm ngưỡng, Đấng từ bi ban giải thoát cho những linh hồn bị trói buộc.

Verse 47

परिज्ञाय महादेवं गुरुवाक्यत आगमात् । हर्षबाष्पाकुलासन्नकण्ठरोमाञ्चकञ्चुकः

Nhờ lời dạy của Guru và uy quyền của các Āgama mà nhận biết Mahādeva, ông tràn ngập nước mắt hoan hỷ; cổ họng nghẹn lại, và khắp thân như khoác tấm áo dựng lông vì rúng động (xuất thần).

Verse 48

क्षणं च गिरिवत्तस्थौ चित्रकूटत्रिपुत्रकः । यथा तथा सुसम्पन्नो विस्मृत्यात्मानमेव च

Trong khoảnh khắc, Citrakūṭa—người gắn với Triputraka—đứng vững như núi. Được đầy đủ mọi phúc lộc thịnh vượng, ông đến nỗi quên cả chính mình.

Verse 49

न स्तोतुं न नमस्कर्तुं किञ्चिद्विज्ञप्तिमेव च । यदा स न शशाकालं तदा स्मित्वाह शङ्करः

Khi ông không thể ca tụng, không thể đảnh lễ, và cũng không thể thưa trình điều gì, bấy giờ Śaṅkara mỉm cười hiền hòa mà cất lời.

Verse 50

ईश्वर उवाच । शिशो गृहपते शक्राद्वज्रोद्यतकरादहो । ज्ञात भीतोऽसि मा भैषीर्जिज्ञासा ते मया कृता

Īśvara phán: «Hỡi con trẻ, hỡi gia chủ—à! Con đã sợ khi thấy Indra giơ tay cầm lôi chùy. Ta biết điều ấy. Đừng sợ; đây chỉ là phép thử do Ta thực hiện, vì muốn thấu hiểu con.»

Verse 51

मम भक्तस्य नो शक्रो न वज्रं चान्तकोऽपि च । प्रभवेदिन्द्ररूपेण मयैव त्वम्विभीषितः

Đối với người sùng kính của Ta, chẳng phải Śakra (Indra) hay lưỡi tầm sét của ngài, cũng chẳng phải Antaka (Thần Chết) có quyền lực nào. Chính Ta một mình, mang hình Indra, đã khiến ngươi kinh sợ.

Verse 52

वरन्ददामि ते भद्र त्वमग्निपदभाग्भव । सर्वेषामेव देवानां वरदस्त्वं भविष्यसि

Hỡi bậc cát tường, Ta ban cho ngươi một ân phúc. Hãy trở thành kẻ đồng phần trong địa vị thiêng liêng của Agni. Quả thật, ngươi sẽ là đấng ban ân cho hết thảy chư thiên.

Verse 53

सर्वेषामेव भूतानां त्वमग्नेऽन्तश्चरो भव । धर्मराजेन्द्रयोर्मध्ये दिगीशो राज्यमाप्नुहि

Hỡi Agni, hãy trở thành chứng tri nội hành trong mọi loài hữu tình. Và giữa Dharma-rāja (Yama) cùng Indra, nguyện ngươi làm Chúa tể các phương hướng, đạt quyền thống trị.

Verse 54

त्वयेदं स्थापितं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति । अग्नीश्वर इति ख्यातं सर्वतेजोविबृंहणम्

Liṅga này do chính ngươi thiết lập, nên sẽ mang danh của ngươi. Nó sẽ lừng danh là Agnīśvara, Đấng Chúa tể làm tăng trưởng và tỏa rạng mọi tejas (quang lực).

Verse 55

अग्नीश्वरस्य भक्तानां न भयं विद्युदग्निभिः । अग्निमांद्यभयं नैव नाकालमरणं क्वचित्

Đối với các tín đồ của Agnīśvara, không có nỗi sợ sét hay lửa. Cũng không sợ sự suy yếu của agni (nhiệt lực tiêu hóa, sinh lực), và tuyệt nhiên không nơi nào có cái chết yểu mệnh.

Verse 56

अग्नीश्वरं समभ्यर्च्य काश्यां सर्वसमृद्धिदम् । अन्यत्रापि मृतो दैवाद्वह्निलोके महीयते

Sau khi thành kính phụng thờ Agnīśvara tại Kāśī—Đấng ban mọi phú túc—dù có chết ở nơi khác do sức mạnh của định mệnh, người ấy vẫn được tôn vinh trong Vahni-loka, cõi của Lửa.

Verse 57

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्तानीय तद्बन्धून्पित्रोश्च परिपश्यतोः । दिक्पतित्वेऽभिषिच्याग्निं तत्र लिंगे शिवोऽविशत्

Nandīśvara nói: Nói xong như vậy, Ngài cho gọi những thân quyến ấy đến, trong khi cha mẹ đang chứng kiến; rồi sau khi làm lễ quán đảnh tôn Agni làm Chúa tể các phương, Śiva liền nhập vào Liṅga ấy.

Verse 58

इत्थमग्न्यवतारस्ते वर्णितो मे जनार्दनः । नाम्ना गृहपतिस्तात शंकरस्य परात्मनः

Hỡi Janārdana, như thế ta đã thuật cho con về sự giáng hiện của Śaṅkara trong hình tướng Lửa. Này con yêu, Śaṅkara—Đại Ngã tối thượng—được biết đến với danh xưng Gṛhapati.

Verse 59

चित्रहोत्रपुरी रम्या सुखदार्चिष्मती वरा । जातवेदसि ये भक्ता ते तत्र निवसन्ति वै

Chitrahotrapurī thật mỹ lệ, đáng mến—một cõi thượng diệu mang danh Sukhadā và Arciṣmatī. Những người sùng kính Jātavedas (Agni) quả thật cư ngụ tại đó.

Verse 60

अग्निप्रवेशं ये कुर्य्युर्दृढसत्त्वा जितेन्द्रियाः । स्त्रियो वा सत्त्वसम्पन्नास्ते सर्व्वेप्यग्नितेजसः

Những ai dũng tâm kiên cố, chế ngự các căn mà bước vào lửa—và cả những người nữ đầy đủ đức hạnh bền vững—tất thảy đều trở nên rực sáng bằng chính uy quang của lửa.

Verse 61

अग्निहोत्ररता विप्राः स्थापिता ब्रह्मचारिणः । पश्चानिवर्त्तिनोऽप्येवमग्निलोकेग्निवर्चसः

Các Bà-la-môn chuyên tâm tế lễ Agnihotra, an trú trong kỷ luật brahmacarya, cũng trở thành bậc không còn trở lại; họ đạt đến cõi Agni (Agni-loka), rực sáng bởi uy quang của lửa.

Verse 62

शीते शीतापनुत्त्यै यस्त्वेधोभारान्प्रयच्छति । कुर्य्यादग्नीष्टिकां वाथ स वसेदग्निसन्निधौ

Vào mùa lạnh, ai vì muốn xua tan nỗi khổ của giá rét mà dâng những bó củi dùng cho nghi lễ, hoặc dựng đàn tế lửa (fire-altar), người ấy được ở gần kề ngọn lửa thiêng—an trú bên Agni như một hạnh công đức.

Verse 63

अनाथस्याग्निसंस्कारं यः कुर्य्याच्छ्रद्धयान्वितः । अशक्तः प्रेरयेदन्यं सोग्निलोके महीयते

Ai với lòng tin mà làm các nghi lễ lửa—hỏa táng và các lễ tống chung—cho người không nơi nương tựa; hoặc nếu bất lực thì khiến người khác làm thay, người ấy được tôn vinh nơi cõi Agni (Agni-loka). Theo quan điểm Śaiva, pháp hạnh từ bi ấy trở thành lễ cúng dường làm đẹp lòng Chúa Tể và nâng đỡ jīva của người quá vãng trên hành trình tiếp nối.

Verse 64

अग्निरेको द्विजातीनां निश्श्रेयसकरः परः । गुरुर्देवो व्रतं तीर्थं सर्वमग्निर्विनिश्चितम्

Đối với hàng dvija (người tái sinh), chỉ riêng Agni là bậc tối thượng ban cho niḥśreyasa—phúc thiện tối cao. Agni chính là Guru; Agni chính là Thần; Agni là lời nguyện hạnh (vrata) và là thánh địa hành hương (tīrtha)—quả thật, mọi sự đều được xác quyết là Agni.

Verse 65

अपावनानि सर्वाणि वह्निसंसर्गतः क्षणात् । पावनानि भवन्त्येव तस्माद्यः पावकः स्मृतः

Mọi vật bất tịnh đều được thanh tịnh ngay trong khoảnh khắc nhờ sự tiếp xúc với lửa. Vì thế, lửa được ghi nhớ là “Pāvaka” — đấng tẩy uế, làm trong sạch.

Verse 66

अन्तरात्मा ह्ययं साक्षान्निश्चयो ह्याशुशुक्षणिः । मांसग्रासान्पचेत्कुक्षौ स्त्रीणां नो मांसपेशिकाम्

Đấng ấy quả thật là Nội Ngã, hiện tiền như vị Chứng Tri; ý chí của Ngài mau lẹ và không sai chạy. Ngài tiêu hóa những khối thịt trong bụng—nhưng chớ bao giờ xem phụ nữ chỉ là những mảnh thịt mà thôi.

Verse 67

तैजसी शाम्भवी मूर्त्तिः प्रत्यक्षा दहनात्मिका । कर्त्री हर्त्री पालयित्री विनैतां किं विलोक्यते

Thể Śāmbhavī rực sáng hiển lộ ngay trước mắt, bản chất là lửa. Nàng là Đấng tác tạo, Đấng thu nhiếp, và Đấng hộ trì—không chiêm ngưỡng Nàng thì còn có gì thật sự đáng thấy?

Verse 68

चित्रभानुरयं साक्षान्नेत्रन्त्रिभुवनेशितुः । अन्धे तमोमये लोके विनैनं कः प्रकाशनः

Mặt Trời rực rỡ này chính là con mắt của Đấng Chúa Tể ba cõi. Trong thế gian mù lòa, dệt bằng bóng tối này, nếu không có Ngài thì ai có thể đem ánh sáng đến?

Verse 69

धूपप्रदीपनैवेद्यपयोदधिघृतैक्षवम् । एतद्भुक्तं निषेवन्ते सर्वे दिवि दिवौकसः

Khi trong lễ thờ phụng Śiva dâng hương, đèn sáng và phẩm vật cúng, cùng với sữa, sữa chua, bơ ghee và nước mía, thì hết thảy chư thiên cư ngụ cõi trời đều thọ hưởng và hoan hỷ dùng những lễ vật đã được thánh hóa ấy nơi thiên giới.