शुक्रोत्पत्तिः तथा महेश्वरदर्शनम् (Śukra’s Emergence and the Vision of Maheśvara)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ॐ नमस्ते देवेशाय सुरासुरनम स्कृताय भूतभव्यमहादेवाय हरितपिगललोचनाय बलाय बुद्धिरूपिणे वैयाघ्रवसनच्छदायारणेयाय त्रैलोक्यप्रभवे ईश्वराय हराय हरितनेत्राय युगान्तकरणायानलायगणेशायलोकपालाय महाभुजायमहाहस्ताय शूलिने महादंष्ट्रिणे कालाय महेश्वरायअव्ययाय कालरूपिणे नीलग्रीवाय महोदराय गणाध्यक्षाय सर्वात्मने सर्वभावनाय सर्वगाय मृत्युहंत्रे पारियात्रसुव्रताय ब्रह्मचारिणे वेदान्त गाय तपोंतगाय पशुपतये व्यंगाय शूलपाणये वृषकेतवे हरये जटिने शिखंडिने लकुटिने महायशसे भूतेश्वराय गुहावासिने वीणा पणवतालंबते अमराय दर्शनीयाय बालसूर्यनिभाय श्मशानवासिने भगवते उमापतये अरिन्दमाय भगस्याक्षिपातिने पूष्णोर्दशननाशनाय कूरकर्तकाय पाशहस्ताय प्रलयकालाय उल्कामुखायाग्निकेतवे मुनये दीप्ताय विशांपतये उन्नयते जनकाय चतुर्थकाय लोक सत्तमाय वामदेवाय वाग्दाक्षिण्याय वामतो भिक्षवे भिक्षुरूपिणे जटिने स्वयंजटिलाय शक्रहस्तप्रतिस्तंभकाय वसूनां स्तंभाय क्रतवे क्रतुकराय कालाय मेधाविने मधुकराय चलाय वानस्पत्याय वाजसनेति समाश्रमपूजिताय जगद्धात्रे जगत्कर्त्रे पुरुषाय शाश्वताय ध्रुवाय धर्माध्यक्षाय त्रिवर्त्मने भूतभावनाय त्रिनेत्राय बहुरूपाय सूर्यायुतसमप्रभाय देवाय सर्वतूर्यनिनादिने सर्वबाधाविमोचनाय बंधनाय सर्वधारिणे धर्म्मोत्तमाय पुष्पदंतायापि भागाय मुखाय सर्वहराय हिरण्यश्रवसे द्वारिणे भीमाय भीमपराक्रमाय ओंनमो नमः । सनत्कुमार उवाच । इमं मन्त्रवरं जप्त्वा शुक्रो जठरपंजरात् । निष्क्रान्तो लिंगमार्गेण शंभोश्शुक्रमिवोत्कटम्

Sanatkumāra nói: "Ôm, xin kính lễ Ngài, Chúa tể của các vị thần—được cả chư thiên và a-tu-la tôn kính—Mahādeva, nền tảng của quá khứ và tương lai... Sau khi lặp lại câu thần chú tuyệt vời này, Śukra đã thoát ra khỏi ngục tù của bụng, hiện ra qua con đường của Liṅga—mạnh mẽ, như chính hạt giống của Śambhu."

Verse 2

गौर्या गृहीतः पुत्रार्थं विश्वेशेन ततः कृतः । अजरश्चामरः श्रीमान्द्वितीय इव शंकरः

Vì mục đích có được một người con trai, ông đã được Gaurī chấp nhận; sau đó ông được tạo ra bởi Viśveśa (Chúa tể Śiva). Ông trở nên không già và bất tử, rạng rỡ với vẻ huy hoàng tốt lành—như một Śaṅkara thứ hai.

Verse 3

त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु समतीतैर्महीतले । महेश्वरात्पुनर्जातः शुक्रो वेदनिधिर्मुनिः

Sau khi ba ngàn năm trôi qua trên mặt đất, hiền triết Śukra—một đại dương kho tàng kiến thức Vệ Đà—đã được tái sinh thông qua ân điển và quyền năng của Maheśvara (Chúa tể Śiva).

Verse 4

ददर्श शूले संशुष्कं ध्यायंतं परमेश्वरम् । अंधकं धैर्यसद्वन्यदानवेशं तपस्विनम्

Ngài trông thấy Andhaka—chúa tể loài Dānava—gầy khô vì khổ hạnh, dũng khí kiên định, ngồi trên cây đinh ba, chuyên chú thiền niệm Parameśvara (Đại Thần Śiva), sống như ẩn sĩ rừng và rực sáng bởi uy lực tapas.

Verse 5

महादेवं विरूपाक्षं चन्द्रार्द्धकृतशेखरम् । अमृतं शाश्वतं स्थाणुं नीलकंठं पिनाकिनम्

Con cúi lạy Mahādeva—Virūpākṣa, Đấng đội nửa vầng trăng trên đỉnh đầu; Đấng Bất Tử, Hằng Thường; Sthāṇu, Chúa Tể kiên định; Nīlakaṇṭha, Đấng cổ xanh; và Pinākin, Đấng mang cung Pināka.

Verse 6

वृषभाक्षं महाज्ञेयं पुरुषं सर्वकामदम् । कामारिं कामदहनं कामरूपं कपर्दिनम्

Con nương tựa nơi Đấng mang cờ hiệu Bò—Đấng Tối Thượng đáng được chân tri: Puruṣa, ban cho mọi mục đích chính đáng. Ngài là kẻ thù của Kāma, Đấng thiêu đốt dục vọng; nhưng Ngài cũng hiện thân theo mọi hình tướng người cầu mong, và Ngài là Kapardin, Đấng mang búi tóc bện.

Verse 7

विरूपं गिरिशं भीमं स्रग्विणं रक्तवाससम् । योगिनं कालदहनं त्रिपुरघ्नं कपालिनम्

Họ chiêm ngưỡng Chúa Tể núi non—hình tướng kỳ diệu mà uy nghiêm—đeo vòng hoa, khoác y đỏ; bậc Đại Du-già thiêu đốt cả Thời gian (Tử thần), Đấng diệt Tripura, vị khổ hạnh mang sọ (Kapālin)—chính là Śiva.

Verse 8

गूढव्रतं गुप्तमंत्रं गंभीरं भावगोचरम् । अणिमादिगुणाधारत्रिलोक्यैश्वर्य्यदायकम्

Đó là một giới nguyện ẩn mật và một chân ngôn bí truyền—thâm sâu, chỉ có thể cảm nhận bằng lòng sùng kính nội tâm. Nó là chỗ nương của các thần lực bắt đầu từ aṇimā, và ban quyền uy cùng phú quý khắp ba cõi.

Verse 9

वीरं वीरहणं घोरं विरूपं मांसलं पटुम् । महामांसादमुन्मत्तं भैरवं वै महेश्वरम्

Ngài là bậc anh hùng và cũng là kẻ diệt anh hùng—đáng sợ, khiến người kính úy, vượt ngoài mọi tướng mạo thường tình; thân lực cường tráng và tài năng tối thượng. Ngài là Đấng Đại Thực Giả của mọi “thịt” (tức mọi hữu thân), say đắm trong quyền năng vô biên của chính mình—Bhairava đích thực, Maheśvara, Đại Chúa Tể.

Verse 10

त्रैलोक्यद्रावणं लुब्धं लुब्धकं यज्ञसूदनम् । कृत्तिकानां सुतैर्युक्तमुन्मत्तकृत्तिवाससम्

Ngài là nỗi kinh hoàng có thể làm rung chuyển ba cõi—tham dục, bản tính như kẻ thợ săn, và là đấng hủy diệt các tế lễ. Ngài đi cùng các con trai của các Kṛttikā, hiện ra trong trạng thái cuồng nộ, khoác y bằng da thú.

Verse 11

गजकृत्तिपरीधानं क्षुब्धं भुजगभूषणम् । दद्यालंबं च वेतालं घोरं शाकिनिपूजितम्

Ngài khoác da voi làm y phục; trên thân thể đang cuộn dậy, rắn làm đồ trang sức. Ngài còn có một Vetāla đáng sợ kề bên như treo sát—kẻ được các Śākinī tôn thờ—làm hiển lộ dung mạo uy nghiêm, dữ dội của Śiva.

Verse 12

अघोरं घोरदैत्यघ्नं घोरघोषं वनस्पतिम् । भस्मांगं जटिलं शुद्धं भेरुंडशतसेवितम्

Con cúi lạy Śiva—Aghora, Thực tại không đáng sợ—nhưng là đấng diệt trừ các bầy quỷ dữ đáng sợ; tiếng gầm vang như sấm khiến người rúng động; Ngài vững như cây chúa tể của rừng; thân thể được thánh tro bhasma tịnh hóa; tóc kết jata, thanh khiết tuyệt đối; và được hàng trăm bậc hùng mãnh như Bhairava hầu cận.

Verse 13

भूतेश्वरं भूतनाथं पञ्चभूताश्रितं खगम् । क्रोधितं निष्ठुरं चण्डं चण्डीशं चण्डिकाप्रियम्

Ngài nhìn thấy Chúa tể của muôn loài, Bậc thầy của mọi linh hồn và sinh vật—Đấng thâm nhập vào năm đại nguyên tố—di chuyển nhanh chóng như một loài chim; giận dữ, kiên cường, hung dữ khủng khiếp: Caṇḍeśa, người yêu dấu của Nữ thần Caṇḍikā.

Verse 14

चण्डं तुंगं गरुत्मंतं नित्यमासवभोजनम् । लेलिहानं महारौद्रं मृत्युं मृत्योरगोचरम्

Ngài hung dữ và cao quý, có đôi cánh với tốc độ không thể cản phá, luôn là người tiêu thụ tinh chất say đắm; lưỡi thè ra trong cơn thịnh nộ rực cháy—Ngài chính là Cái Chết, nhưng lại nằm ngoài tầm với của cái chết.

Verse 15

मृत्योर्मृत्युं महासेनं श्मशानारण्यवासिनम् । रागं विरागं रागांधं वीतरागशताचितम्

Ngài là “cái chết của tử thần”, vị thống lĩnh đại quân, Đấng cư ngụ nơi bãi thiêu và chốn rừng sâu tịch mịch. Ngài được thấy vừa là dục nhiễm vừa là ly nhiễm; vừa như kẻ mù lòa vì dục, lại vừa như Đấng được trang nghiêm bởi trăm tâm thức hoàn toàn vô nhiễm.

Verse 16

सत्त्वं रजस्तमोधर्ममधर्मं वासवानुजम् । सत्यं त्वसत्यं सद्रूपमसद्रूपमहेतुकम्

Ngài chính là nguyên lý của sattva, rajas và tamas; Ngài được gọi là cả dharma lẫn adharma, thậm chí là em của Indra. Ngài là Chân lý, nhưng vượt ngoài tầm nắm bắt của hư vọng; Ngài là hình tướng chân thật và cũng là điều dường như không thật—Đấng vô nhân, đứng trước mọi nhân duyên.

Verse 17

अर्द्धनारीश्वरं भानुं भानुकोटिशतप्रभम् । यज्ञं यज्ञपतिं रुद्रमीशानं वरदं शिवम्

Người sùng kính quán niệm Śiva là Ardhanārīśvara; là Mặt Trời có quang huy vượt hơn hàng trăm triệu mặt trời; là chính Hy lễ và là Chúa tể của hy lễ; là Rudra, Īśāna tối thượng, Đấng ban ân—Śiva, Chúa tể cát tường.

Verse 18

अष्टोत्तरशतं ह्येतन्मूर्तीनां परमात्मनः । शिवस्य दानवो ध्यायन्मुक्तस्तस्मान्महाभयात्

Quả thật, đây là một trăm lẻ tám hóa thân của Đấng Tối Thượng, Chúa tể Śiva. Quán niệm các hóa thân ấy, ngay cả a-tu-la kia cũng được giải thoát khỏi nỗi kinh hoàng lớn lao ấy.

Verse 19

दिव्येनामृतवर्षेण सोऽभिषिक्तः कपर्दिना । तुष्टेन मोचितं तस्माच्छूलाग्रादवरोपितः

Bấy giờ Kapardin (Đức Śiva) tuôn xuống một trận mưa cam lộ thiêng liêng mà làm lễ quán đảnh cho hắn. Hài lòng, Śiva liền thả hắn ra và đưa xuống khỏi mũi cây đinh ba.

Verse 20

उक्तश्चाथ महादैत्यो महेशानेन सोंऽधकः । असुरस्सांत्वपूर्वं यत्कृतं सर्वं महात्मना

Bấy giờ đại Daitya Andhaka được Maheśāna (Đức Śiva) cất lời. Vị Asura ấy nghe trọn vẹn mọi điều mà Đấng đại tâm đã làm và đã nói từ trước—trước hết là dùng lời khuyên nhu hòa để cảm hóa chàng.

Verse 21

ईश्वर उवाच । भो भो दैत्येन्द्रतुष्टोऽस्मि दमेन नियमेन च । शौर्येण तव धैर्येण वरं वरय सुव्रत

Đấng Īśvara (Đức Śiva) phán: “Hỡi bậc hùng vương của loài Daitya! Ta hoan hỷ vì sự tự chế và giới hạnh của ngươi, lại vì dũng lực và lòng kiên định của ngươi. Hỡi người giữ lời nguyện cao quý—hãy chọn một ân huệ; hãy cầu xin một ân huệ.”

Verse 22

आराधितस्त्वया नित्यं सर्वनिर्धूतकल्मषः । वरदोऽहं वरार्हस्त्वं महादैत्येन्द्रसत्तम

Ngươi đã hằng thường thờ phụng Ta, nên mọi cấu uế của ngươi đều đã được gột sạch hoàn toàn. Ta là Đấng ban ân huệ; ngươi xứng đáng nhận ân huệ, hỡi bậc tối thắng trong hàng các đại vương Daitya.

Verse 23

प्राणसंधारणादस्ति यच्च पुण्यफलं तव । त्रिभिर्वर्षसहस्रैस्तु तेनास्तु तव निर्वृतिः

Phước quả nào ngươi đã tích lũy nhờ pháp tu gìn giữ hơi thở sinh mệnh, nguyện nhờ công đức ấy mà sự an lạc và bình yên của ngươi được vững bền suốt ba ngàn năm.

Verse 24

सनत्कुमार उवाच । एतच्छ्रुत्वांधकः प्राह वेपमानः कृतांजलिः । भूमौ जानुद्वयं कृत्वा भगवंतमुमापतिम्

Sanatkumāra nói: Nghe vậy, Andhaka run rẩy, chắp tay cung kính, quỳ cả hai gối xuống đất trước Đấng Bhagavān Umāpati (Śiva), phu quân của Umā, rồi thưa rằng.

Verse 25

अंधक उवाच । भगवन्यन्मयोक्तोऽसि दीनोदीनः परात्परः । हर्षगद्गदया वाचा मया पूर्वं रणाजिरे

Andhaka thưa: “Bạch Thế Tôn, Ngài là Đấng Tối Thượng vượt trên mọi tối thượng, nhưng lại là lòng từ bi đối với kẻ hèn yếu và khốn cùng. Trước kia nơi chiến địa, vì hoan hỷ trào dâng, con đã thưa với Ngài bằng giọng nghẹn ngào xúc động.”

Verse 26

यद्यत्कृतं विमूढत्वात्कर्म लोकेषु गर्हितम् । अजानता त्वां तत्सर्वं प्रभो मनसि मा कृथाः

Những việc nào con đã làm trong đời này vì mê muội, là nghiệp đáng bị chê trách—vì con không thật sự biết Ngài—bạch Chúa Tể, xin Ngài đừng ghi giữ tất cả điều ấy trong tâm mà trách phạt con.

Verse 27

पार्वत्यामपि दुष्टं यत्कामदोषात्कृतं मया । क्षम्यतां मे महादेव कृपणो दुःखितो भृशम्

Ngay cả đối với Pārvatī, điều ác nào con đã làm do lỗi của dục vọng—ôi Mahādeva, xin Ngài tha thứ cho con. Con thật khốn cùng và đau khổ sầu não vô cùng.

Verse 28

दुःखितस्य दया कार्या कृपणस्य विशेषतः । दीनस्य भक्तियुक्तस्य भवता नित्यमेव हि

Hãy luôn khởi lòng từ bi đối với kẻ đang sầu khổ—nhất là người bất lực và nghèo khó; quả thật, ngươi phải thường hằng ban ân mẫn cho người tín đồ khiêm hạ, đầy đủ bhakti.

Verse 29

सोहं दीनो भक्तियुक्त आगतश्शरणं तव । रक्षा मयि विधातव्या रचितोऽयं मयांजलिः

Con đây tuy khốn cùng nhưng có lòng bhakti, đã đến nương tựa nơi Ngài. Xin Ngài ban sự che chở cho con—xin nhìn, con đã chắp tay dâng lễ (añjali) đầy cung kính.

Verse 30

इयं देवी जगन्माता परितुष्टा ममोपरि । क्रोधं विहाय सकलं प्रसन्ना मां निरीक्षताम्

“Nguyện Nữ Thần này—Mẹ của vũ trụ—đấng hài lòng về ta, hãy gác bỏ mọi cơn giận; xin Ngài trở nên từ hòa và đoái nhìn ta bằng ân sủng.”

Verse 31

क्वास्याः क्रोधः क्व कृपणो दैत्योऽहं चन्द्रशेखर । तत्सोढा नाहमर्द्धेन्दुचूड शंभो महेश्वर

“Cơn thịnh nộ của Ngài ở đâu, còn ta—một Daitya khốn hèn—ở đâu, ô Candraśekhara! Ta không thể gánh chịu nổi. Ô Śambhu, ô Maheśvara, đấng đội vầng trăng lưỡi liềm trên đỉnh đầu!”

Verse 32

क्व भवान्परमोदारः क्व चाहं विवशीकृतः । कामक्रोधादिभिर्दोषैर्जरसा मृत्युना तथा

Ngài ở đâu—bậc tối cao, rộng lượng vô song—còn ta ở đâu, kẻ bất lực? Ta bị khuất phục bởi các lỗi như dục vọng và sân hận, lại còn bởi tuổi già và cái chết nữa.

Verse 33

अयं ते वीरकः पुत्रो युद्धशौंडो महाबलः । कृपणं मां समालक्ष्य मा मन्युवशमन्वगाः

Đây là người con anh hùng của ngài—từng trải chiến trận và sức mạnh vô song. Thấy ta trong cảnh đáng thương này, xin đừng để cơn giận chi phối tâm mình.

Verse 34

तुषारहारशीतांशुशंखकुन्देन्दुवर्ण भाक् । पश्येयं पार्वतीं नित्यं मातरं गुरुगौरवात्

Vì lòng tôn kính đối với bậc Guru và uy quyền thiêng liêng nặng tựa pháp lệnh của Ngài, nguyện cho con luôn được chiêm ngưỡng Mẫu thân Pārvatī—Đấng mang sắc như vòng hoa tuyết, như ánh trăng mát, như vỏ ốc thiêng, như hoa nhài và như vầng nguyệt tròn.

Verse 35

नित्यं भवद्भ्यां भक्तस्तु निर्वैरो दैवतैः सह । निवसेयं गणैस्सार्द्धं शांता त्मा योगचिंतकः

“Nguyện con luôn là kẻ sùng kính đối với hai Ngài, không oán thù ngay cả với các thần khác. Nguyện con được ở cùng các gaṇa, lòng an tịnh, bền chí trong quán niệm Yoga.”

Verse 36

मा स्मरेयं पुनर्जातं विरुद्धं दानवोद्भवम् । त्वत्कृपातो महेशान देह्येतद्वरमुत्तमम्

Ôi Maheśāna, nhờ ân sủng của Ngài, xin cho con không bao giờ còn nhớ lại—hay bị lôi kéo trở lại—sự tái sinh phát sinh từ sự đối nghịch của loài ác thần. Xin ban cho con phúc lành tối thượng ấy.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । एतावदुक्त्वा वचनं दैत्येन्द्रो मौनमास्थितः । ध्यायंस्त्रिलोचनं देवं पार्वतीं प्रेक्ष्य मातरम्

Sanatkumāra nói: Nói xong những lời ấy, chúa tể loài Daitya liền im lặng. Ông thiền quán Đấng Thần ba mắt (Śiva), và nhìn Pārvatī như Mẹ, ông an trụ tâm thức nơi Bà.

Verse 38

ततो दृष्टस्तु रुद्रेण प्रसन्नेनैव चक्षुषा । स्मृतवान्पूर्ववृत्तांतमात्मनो जन्म चाद्भुतम्

Rồi khi được Rudra nhìn bằng đôi mắt an hòa, đầy hoan hỷ, ông lập tức nhớ lại diễn tiến xưa kia—và cả cách thức kỳ diệu của chính sự ra đời mình.

Verse 39

तस्मिन्स्मृते च वृत्तांते ततः पूर्णमनोरथः । प्रणम्य मातापितरौ कृतकृत्योऽभवत्ततः

Khi câu chuyện ấy được gợi nhớ như vậy, lòng ông liền mãn nguyện, sở nguyện được viên thành. Cúi lạy cha mẹ, rồi ông cảm thấy bổn phận đã trọn vẹn.

Verse 40

पार्वत्या मूर्ध्न्युपाघ्रातश्शंकरेण च धीमता । तथाऽभिलषितं लेभे तुष्टाद्बालेन्दुशेखरात्

Bấy giờ, đức Śaṅkara trí tuệ, Đấng đội vầng trăng non, âu yếm chạm và ngửi đỉnh đầu Pārvatī để ban phúc; Ngài hoan hỷ, và từ Bālenduśekhara đang vui lòng ấy, nàng được đúng như điều mình hằng ước nguyện.

Verse 41

एतद्वस्सर्वमाख्यातमन्धकस्य पुरातनम् । गाणपत्यं महादेवप्रसादात्परसौख्यदम्

Như vậy, ta đã thuật lại trọn vẹn cho các ngươi câu chuyện cổ xưa về Andhaka—rằng nhờ ân sủng của Mahādeva, ông đạt địa vị làm một Gaṇa (gaṇapatya), ban cho niềm an lạc tối thượng.

Verse 42

मृत्युंजयश्च कथितो मंत्रो मृत्युविनाशनः । पठितव्यः प्रयत्नेन सर्वकामफलप्रदः

Như vậy, thần chú Mṛtyuñjaya đã được tuyên thuyết—đấng diệt trừ tử vong. Cần chuyên tâm trì tụng, vì thần chú ấy ban quả báo cho mọi ước nguyện chân chánh.

Verse 49

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे अंधकगण जीवितप्राप्तिवर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, phần thứ hai—Rudrasaṃhitā—thuộc phân đoạn thứ năm, Yuddhakhaṇḍa, kết thúc chương bốn mươi chín mang tên: “Mô tả việc đoàn Gaṇa của Andhaka được sống lại.”