हिमवतः सुमङ्गलोत्सव-नगररचना (Himavān’s Auspicious Festival Preparations and City Adornment)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शैलेश्वरः प्रीतो हिमवान्मुनि सत्तम । स्वपुरं रचयामास विचित्रं परमोत्सवम्

Brahmā nói: Bấy giờ, chúa tể núi non là Himavān, lòng tràn hoan hỷ—hỡi bậc hiền triết tối thượng—đã sửa soạn kinh thành của mình, bày biện một lễ hội kỳ diệu và cát tường tối thượng.

Verse 2

सिक्तमार्गं संस्कृतं च शोभितं परमर्द्धिभिः । द्वारि द्वारि च रम्भादि मङ्गलं द्रव्यसंयुतम्

Các lối đi đều được rưới nước, sửa soạn tinh tươm và trang hoàng bằng sự phú quý rực rỡ. Ở mỗi cửa nhà đều bày biện điềm lành—có Rambhā và các tiên nữ khác—cùng những vật phẩm nghênh đón và lễ hội.

Verse 3

प्रांगणं रचयामास रम्भास्तंभसमन्वितम् । पट्टसूत्रैस्संनिबद्धरसालपल्लवान्वितम्

Rồi Bà bày biện một sân rộng, trang hoàng bằng những cột làm từ thân chuối, và điểm tô bằng chồi lá xoài được buộc kết bằng những sợi chỉ vải.

Verse 4

मालतीमाल्यसंयुक्तं लसत्तोरणसुप्रभम् । शोभितम्मंगलद्रव्यैश्चतुर्दिक्षु स्थितैश्शुभैः

Nơi ấy được trang hoàng bằng vòng hoa mālatī; những dây trang sức và cổng vòm rực sáng, đẹp lộng lẫy. Các vật phẩm cát tường, linh thiêng được bày đặt ở bốn phương; nhờ sự an trí thanh tịnh ấy, cảnh tượng càng thêm huy hoàng, xứng đáng để phụng thờ Đấng Cát Tường—Śiva.

Verse 5

तथैव सर्वं परया मुदान्वितश्चक्रे गिरीन्द्रस्स्वसुतार्थमेव । गर्गम्पुरस्कृत्य महाप्रभावं प्रस्तावयोग्यं च सुमंगलं हि

Cũng như vậy, Girīndra (Himālaya) tràn đầy niềm hoan hỷ tối thượng đã sắp đặt mọi việc chỉ vì lợi ích của chính ái nữ mình. Tôn đặt đại hiền giả Garga đầy uy đức ở hàng đầu, ngài cũng khởi sự một lời cầu hôn cát tường—thật xứng đáng để trình bày.

Verse 6

आहूय विश्वकर्माणं कारयामास सादरम् । मण्डपं च सुविस्तीर्णं वेदिकादिमनोहरम्

Sau khi cung kính thỉnh Viśvakarmā, ngài cho vị ấy cẩn trọng kiến tạo một mạn-đà-pa rộng lớn, mỹ lệ với vedikā (bàn tế) cùng các sắp đặt cát tường khác.

Verse 7

अयुतेन सुरर्षे तद्योजनानां च विस्तृतम् । अनेकलक्षणोपेतं नानाश्चर्य्यसमन्वितम्

Hỡi bậc hiền triết giữa chư thiên, nơi ấy trải rộng đến mười ngàn do-tuần (yojana), đầy đủ vô số tướng trạng đặc thù và tràn ngập những điều kỳ diệu muôn vẻ.

Verse 8

स्थावरं जंगमं सर्वं सदृशन्तैर्मनोहरम् । सर्वतोऽद्भुतसर्वत्वं नानावस्तुचमत्कृतम्

Tất cả—vật bất động và loài chuyển động—đều hiện ra khả ái, duyên dáng, với hình tướng tương xứng và nét tương đồng hài hòa. Khắp mọi phương, một sự viên mãn kỳ diệu bao trùm tất cả, khiến tâm trí kinh ngạc trước muôn vàn cảnh vật đa dạng nhiệm mầu.

Verse 9

जंगमं विजितन्तत्र स्थावरेण विशेषतः । जंगमेन च तत्रासीज्जितं स्थावरमेव हि

Tại đó, các loài chuyển động bị khuất phục—đặc biệt bởi những gì bất động; và ngay trong cuộc tương giao ấy, chính những gì bất động lại cũng bị khuất phục bởi các loài chuyển động, quả thật như vậy.

Verse 10

पयसा च जिता तत्र स्थलभूमिर्न चान्यथा । जलं किं हि स्थलं किं हि न विदुः केऽपि कोविदाः

Tại đó, mảnh đất vốn là nền khô vững chắc lại bị nước chế ngự—quả thật không theo cách nào khác. Có kẻ tuy được xem là thông thái, vẫn chẳng phân biệt nổi đâu là nước, đâu là đất khô.

Verse 11

क्वचित्सिंहाः कृत्रिमाश्च क्वचित्सारसपंक्तयः । क्वचिच्छिखण्डिनस्तत्र कृत्रिमाश्च मनोहराः

Có nơi hiện ra những sư tử tạo tác; có nơi là từng hàng sārasas (chim hạc) nối tiếp. Lại có chỗ là những con công tạo tác có mào, đẹp đẽ, khiến người nhìn say mê.

Verse 12

क्वचित्स्त्रियः कृत्रिमाश्च नृत्यन्त्यः पुरुषैस्सह । मोहयन्त्यो जनान्सर्वान्पश्यन्त्यः कृत्रिमास्तथा

Có nơi, những người nữ tạo tác múa cùng nam nhân. Họ làm mê hoặc hết thảy mọi người, rồi chính những kẻ đánh lừa ấy lại đảo mắt nhìn quanh bằng dáng vẻ giả tạo.

Verse 13

तथा तेनैव विधिना द्वारपाला मनोहराः । हस्तैर्धनूंषि चोद्धृत्य स्थावरा जंगमोपमाः

Cũng theo đúng nghi thức ấy, những người giữ cửa khả ái được an trí; tay nâng cung, họ trông như lính gác đứng bất động—mà vẫn tựa những hữu tình đang chuyển động.

Verse 14

द्वारि स्थिता महालक्ष्मीः कृत्रिमा रचिताद्भुता । सर्वलक्षणसंयुक्ता गताः साक्षत्पयोर्णवात

Nơi ngưỡng cửa đứng Mahālakṣmī—một hình tướng kỳ diệu do khéo tạo tác—đầy đủ mọi tướng lành cát tường, hiện ra như vừa trực tiếp bước ra từ Biển Sữa.

Verse 15

गजाश्चालङ्कृता ह्यासन्कृत्रिमा अकृतोपमाः । तथाश्वाः न सादिभिश्चैव गजाश्च गजसादिभिः

Lại có những voi được trang sức lộng lẫy—tuy do khéo tạo tác mà thành, vẫn vô song. Cũng vậy, có những ngựa với đầy đủ yên cương; và những voi nữa, có quản tượng cùng người tinh thông việc điều khiển voi theo hầu.

Verse 16

रथा रथिभिराकृष्टा महाश्चर्यसमन्विताः । वाहनानि तथान्यानि पत्तयः कृत्रिमास्तथा

Những chiến xa do người đánh xe kéo đi, chất chứa bao điều kỳ diệu lớn lao, cũng hiện ra nơi ấy; lại có các loại xe cộ khác, cùng bộ binh—nhiều kẻ trong số đó là những cơ xảo được tạo tác.

Verse 17

एवं विमोहनार्थन्तु कृतं वै विश्वकर्मणा । देवानां च मुनीनां च तेन प्रीतात्मना मुने

Vì thế, hỡi bậc hiền triết, chính để làm họ mê hoặc, Viśvakarmā đã tạo dựng tất cả điều ấy—lòng đầy hoan hỷ—hầu khiến chư thiên và các bậc hiền thánh bị đánh lừa bởi kỳ cảnh ấy.

Verse 19

तस्योपरि महादिव्यम्पुष्पकं रत्नभूषितम् । राजितं पल्लवैश्शुभ्रश्चामरैश्च सुशोभितम्

Phía trên là một tán hoa tối thượng, thần diệu, nạm châu báu; rực rỡ với những chồi non tươi mát và được điểm trang tuyệt đẹp bằng những quạt chāmara trắng sáng (đuôi yak).

Verse 20

वामपार्श्वे गजौ द्वौ च शुद्धकाश्मीरसन्निभौ । चतुर्दन्तो षष्टिवर्षौ भेदमानौ महाप्रभौ

Bên trái có hai voi, sắc như Kashmir tinh khiết (ngả màu nghệ tây). Mỗi con có bốn ngà, tròn sáu mươi tuổi; hùng mạnh và rạng ngời, đang vào kỳ động dục, toả ra uy quang lớn lao.

Verse 21

तथैवार्कनिभौ तेन कृतौ चाश्वौ महाप्रभौ । चामरालंकृतौ दिव्यौ दिव्यालङ्कारभूषितौ

Cũng vậy, do Ngài tạo tác, có hai tuấn mã rực sáng như mặt trời, huy hoàng phi thường—những chiến mã thần linh được trang sức bằng quạt chāmara và điểm tô bằng bảo sức cõi trời.

Verse 22

दंशिता वररत्नाढ्या लोकपालास्तथैव च । सर्वे देवा यथार्थं वै कृता वै विश्वकर्मणा

Được trang sức rực rỡ bằng những bảo châu thượng hạng; và cả các Lokapāla (những vị Hộ Thế) nữa—quả thật, hết thảy chư thiên—đều được Viśvakarmā tạo tác một cách xứng hợp, viên mãn đúng như lẽ.

Verse 23

तथा हि ऋषयस्सर्वे भृग्वाद्याश्च तपोधनाः । अन्ये ह्युपसुरास्तद्वत्सिद्धाश्चान्येऽपि वै कृताः

Quả đúng như vậy, hết thảy các bậc Ṛṣi—Bhrigu và các vị khác, giàu có bởi kho tàng khổ hạnh—đều được như thế; cũng vậy, các vị bán thần tùy tùng khác (Upasura) và cả những bậc Siddha, những đấng đã viên thành, cũng được đưa đến cùng một trạng thái ấy.

Verse 24

विष्णुश्च पार्षदैस्सर्वैर्गरुडाख्यैस्समन्वितः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्परमाश्चर्यरूपवान्

Cũng vậy, một hình tượng Viṣṇu được tạo tác nhân tạo, có đủ các tùy tùng mang danh Garuḍa hầu cận. Hình tướng ấy hiện ra vô cùng kỳ diệu, thật đáng kinh ngạc.

Verse 25

तथैवाहं सुतैवेदैस्सिद्धैश्च परिवारितः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्पठन्सूक्तानि नारद

Cũng như thế, hỡi Sūta, ta cũng được vây quanh bởi các Veda và các bậc Siddha. Ta được tạo tác thành một hình thể nhân tạo, và cũng vậy, ta đã tụng đọc những thánh tụng, hỡi Nārada.

Verse 26

ऐरावतगजारूढश्शक्रस्स्वदलसंयुतः । कृत्रिमो निर्मितस्तद्वत्परिपूर्णेन्दुसंनिभः

Cưỡi trên voi Airāvata, Indra (Śakra) cùng đoàn tùy tùng của mình được tạo tác tại đó như một hình tượng nhân tạo, đầy đủ mọi chi tiết, rực sáng như trăng tròn.

Verse 27

किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वो वै विश्वकर्मणा । हिमागप्रेरितेनाशु क्लृप्तस्सुरसमाजकः

Hỡi bậc thánh hiền của chư thiên, cần gì nói nhiều? Theo lời thúc giục của Himālaya, Viśvakarman đã mau chóng sắp đặt mọi sự, chuẩn bị trọn vẹn hội chúng các thần.

Verse 28

एवंभूतः कृतस्तेन मण्डपो दिव्यरूपवान् । अनेकाश्चर्यसम्भूतो महान्देवविमोहनः

Vì thế, do chính ngài ấy, tòa mandapa được dựng nên với dáng vẻ thật thần diệu; phát sinh bao điều kỳ diệu, rộng lớn huy hoàng, quyến rũ đến mức có thể làm say lòng cả chư thần.

Verse 29

अथाज्ञप्तो गिरीशेन विश्वकर्मा महामतिः । निवासार्थं सुरादीनां तत्तल्लोकाम् हि यत्नतः

Bấy giờ, Viśvakarmā, vị kiến trúc sư thiên giới đại trí, được Girīśa (Đức Śiva) truyền lệnh, liền chuyên cần chuẩn bị những nơi cư ngụ và các cõi giới thích hợp cho chư thiên cùng các chúng thần linh khác.

Verse 30

तत्रैव च महामञ्चाः सुप्रभाः परमाद्भुताः । रचितास्सुखदा दिव्या स्तेषां वै विश्वकर्मणा

Ngay tại đó, những sàng tòa lớn lao, rực sáng và kỳ diệu bậc nhất đã được dựng nên. Chính Viśvakarmā đã tạo tác cho họ những chỗ ngồi thiên giới ấy, đem lại an lạc và tiện nghi.

Verse 31

तथाप्तसप्तलोकं वै विरेचे क्षणतोऽद्भुतम् । दीप्त्या परमया युक्तं निवासार्थं स्वयम्भुवः

Vì thế, Svayambhū (Phạm Thiên) trong khoảnh khắc kỳ diệu đã tức thì tạo dựng trọn vẹn bảy cõi thế gian, được trang nghiêm bằng quang minh tối thượng, để làm nơi cư trú cho các hữu tình mang thân.

Verse 32

तथैव विष्णोस्त्वपरं वैकुण्ठाख्यं महोज्ज्वलम् । विरेचे क्षणतो दिव्यं नानाश्चर्यसमन्वितम्

Cũng vậy, đối với Viṣṇu hiện ra một cõi khác rực sáng tối thượng, mang danh Vaikuṇṭha; chỉ trong khoảnh khắc, cõi ấy bừng chiếu thần diệu, tràn đầy muôn điều kỳ diệu.

Verse 33

अमरेशगृहन्दिव्यं तथैवाद्भुतमुत्तमम् । विरेचे विश्वकर्मासौ सर्वैश्वर्यसमन्वितम्

Viśvakarmā đã kiến tạo cung điện thiên giới của Amareśa—kỳ diệu, tối thượng—đầy đủ mọi phú quý và uy nghi vương giả.

Verse 34

गृहाणि लोकपालानां विरेचे सुन्दराणि च । तद्वत्स प्रीतितो दिव्यान्यद्भुतानि महान्ति च

Vì thương mến, hỡi người yêu dấu, Ngài đã tạo dựng những cung điện mỹ lệ cho các Hộ Thế (Lokapāla). Cũng vậy, trong niềm hoan hỷ, Ngài còn sáng tạo vô số điều lớn lao, kỳ diệu và thần thánh.

Verse 35

अन्येषाममराणां च सर्वेषां क्रमशस्तथा । सदनानि विचित्राणि रचितानि च तेन वै

Cũng vậy, đối với tất cả các bậc bất tử (chư thiên) khác, theo thứ tự thích đáng, những cung điện kỳ diệu muôn vẻ đều do chính Ngài tạo tác nên.

Verse 36

विश्वकर्मा महाबुद्धिः प्राप्तशम्भुमहावरः । विरेचे क्षणतः सर्वं शिवतुष्ट्यर्थमेव च

Viśvakarmā, bậc đại trí—sau khi nhận được đại ân huệ tối thượng từ Śambhu—đã tạo tác mọi sự trong khoảnh khắc, chỉ để làm đẹp lòng Đức Śiva.

Verse 37

तथैव चित्रं परमं महोज्ज्वलं महाप्रभन्देववरैस्सुपूजितम् । गिरीशचिह्नं शिवलोकसंस्थितं सुशोभितं शम्भुगृहं चकार

Cũng vậy, Ngài đã dựng nên một cung điện phi thường, kỳ diệu tối thượng và rực rỡ huy hoàng; uy nghi lẫm liệt, được các bậc thiên thần tối thắng cung kính phụng thờ; mang dấu ấn của Girīśa (Đức Śiva), an lập nơi Śivaloka, trang nghiêm mỹ lệ—chính là thánh điện của Śambhu.

Verse 38

एवम्भूता कृता तेन रचना विश्वकर्मणा । विचित्रा शिवतुष्ट्यर्थं पराश्चर्या महोज्ज्वला

Vì thế, công trình như vậy đã được chính Viśvakarmā tạo dựng: kỳ diệu muôn sắc, làm ra chỉ để làm đẹp lòng Đức Śiva, thật tối thượng kinh ngạc và rực rỡ chói ngời.

Verse 39

एवं कृत्वाखिलं चेदं व्यवहारं च लौकिकम् । पर्य्यैक्षिष्ट मुदा शम्भ्वागमनं स हिमाचलः

Như vậy, sau khi hoàn tất mọi sắp đặt thế gian và các nghi thức thường lệ, Himācala hân hoan chờ đợi sự quang lâm của Śambhu—Đức Śiva.

Verse 40

इति प्रोक्तमशेषेण वृत्तान्तम्प्रमुदावहम् । हिमालयस्य देवर्षे किम्भूयः श्रोतुमिच्छसि

Như thế, hỡi bậc thánh hiền, ta đã thuật lại đầy đủ câu chuyện hoan hỷ về Himālaya. Ngươi còn muốn nghe thêm điều gì nữa?