Rig Veda 9.74.5: Mandala 9, Sukta 74, Mantra 5

Sukta 9.74

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9); specific attribution varies by Anukramaṇī

Devata: Soma Pavamāna (as aṃśu, the ray)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वति त्वचम् । दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ॥

Transliteration

arā́vīd aṃśúḥ sácamāna ūrmíṇā devāvyàṃ mánuṣe pinvati tvácam | dádhāti gárbham áditeḥ upástha ā́ yéna tokáṃ ca tánayaṃ ca dhā́mahe ||

Translation

Tia sáng gầm vang, chuyển động cùng làn sóng; nó làm căng phồng cho con người “lớp da” tìm thần (bản tính bên ngoài). Nó đặt bào thai vào lòng Aditi—nhờ đó chúng ta gìn giữ đứa trẻ và dòng dõi, dựng nền cư xứ trong Vô Biên.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अरा॑वीत्: has roared/sounded forth
• अरा॑वीत्: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रु (धातु) / √रु (रवणे/स्तवने) with preverb आ-

• अं॒शुः: the Soma-ray / Soma (as ‘the beam’)
• अं॒शुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• सच॑मानः: accompanying / moving together
• सच॑मानः: Kartā (विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √सच् (समवाये/अनुगमने) ; क्त/शानच्-प्रत्यय (शानच्) वर्तमान कृदन्त

• ऊ॒र्मिणा॑: with a wave / surge
• ऊ॒र्मिणा॑: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• देवा॒व्यम्: divine, godly
• देवा॒व्यम्: Karma (विशेष्य: त्वचम्)
• Type: Adjective
• Root: देवाव्य (प्रातिपदिक) (< देव + अव्य/अव्य- ‘belonging to the gods, divine’)

• मनु॑षे: for the man / for Manu’s descendant (human)
• मनु॑षे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)

• पिन्वति: makes swell / invigorates
• पिन्वति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पिव्/√पिन् (प्रीणने/वर्धने) (Vedic: पिन्वति)

• त्वच॑म्: skin; (outer) covering
• त्वच॑म्: Karma
• Type: Noun
• Root: त्वच् (प्रातिपदिक)

• दधा॑ति: places / sets
• दधा॑ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• गर्भ॑म्: embryo; seed; germ
• गर्भ॑म्: Karma
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• अदि॑तेः: of Aditi
• अदि॑तेः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• उ॒पस्थे॑: in the lap / in the bosom
• उ॒पस्थे॑: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• आ: to, toward; so that
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• येन॑: by which
• येन॑: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तो॒कम्: offspring; child
• तो॒कम्: Karma (of धामहे)
• Type: Noun
• Root: तोक (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• तन॑यम्: son; progeny
• तन॑यम्: Karma (of धामहे)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• धाम॑हे: we establish / we obtain / we set up
• धाम॑हे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) ; Vedic middle ‘धामहे’