Rig Veda 9.71.6: Mandala 9, Sukta 71, Mantra 6

Sukta 9.71

Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).

Devata: Soma Pavamāna.

Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

श्येनो न योनिं सदनं धिया कृतं हिरण्ययमासदं देव एषति । ए रिणन्ति बर्हिषि प्रियं गिराश्वो न देवाँ अप्येति यज्ञियः ॥

Transliteration

śyénो ná yóniṁ sádanam dhiyā́ kṛtáṁ hiraṇyáyam āsádaṁ devá éṣati | ā īm riṇanti bárhiṣi priyáṁ girā́ aśvó ná devā́n apyéti yajñíyaḥ ||

Translation

Như chim ưng tìm tổ, Ngài tìm đến chỗ ngồi do tuệ quán (dhī) tạo tác—nơi an nghỉ bằng vàng mà vị Thần hằng ước vọng. Bằng lời tụng ca yêu dấu, người ta khiến Ngài chuyển động trên cỏ thiêng barhis; như tuấn mã, Ngài tiến về các thần, xứng đáng với lễ hiến.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्येनः: the falcon (swift bird)
• श्येनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• योनिम्: womb; source; resting-place
• योनिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)

• सदनम्: seat; abode
• सदनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक; √सद् ‘to sit’ से)

• धिया: by thought; with insight
• धिया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• कृतम्: made; fashioned
• कृतम्: —
• Type: Participle
• Root: √कृ (कृ-धातु), कृत (कृदन्त)

• हिरण्ययम्: golden
• हिरण्ययम्: —
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यय (प्रातिपदिक)

• आसदम्: a seat; a sitting-place; resting
• आसदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आसद (प्रातिपदिक; आ-√सद् ‘to sit/settle upon’ से)

• देवः: the god (Soma)
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• एषति: seeks; moves toward
• एषति: —
• Type: Verb
• Root: √इष् (इष्-धातु ‘to seek/strive/go’)

• ए: indeed; here/now (particle)
• ए: —
• Type: Indeclinable
• Root: ए (निपात)

• ऋणन्ति: they set in motion; they impel/drive
• ऋणन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √ऋ (ऋ-धातु ‘to go/impel’; वेदिक प्रयोग)

• बर्हिषि: on the sacrificial grass
• बर्हिषि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear; pleasing
• प्रियम्: —
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• गिरः: songs; hymns; praises
• गिरः: Karma
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• अश्वः: the horse
• अश्वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अप्येति: goes toward; reaches; approaches
• अप्येति: —
• Type: Verb
• Root: अपि-√इ (√इ ‘to go’)

• यज्ञियः: worthy of sacrifice; fit for worship
• यज्ञियः: —
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)