Rig Veda 9.111.3: Mandala 9, Sukta 111, Mantra 3

Sukta 9.111

Devata: Soma Pavamāna with Indra (and Vajra) in the victory motif

Chandas: Jagati/Trishtubh mixture (likely; long verse—needs confirm)

Samhita Patha (Devanagari)

पूर्वामनु प्रदिशं याति चेकितत्सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः । अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयन् । वज्रश्च यद्भवथो अनपच्युता समत्स्वनपच्युता ॥

Transliteration

pū́rvām ánu prádiśaṃ yāti cékitat sáṃ raśmíbhiḥ yatate darśató rátho daivyó darśató ráthaḥ | ágmann ukthā́ni paúṃsyéndraṃ jaitrā́ya harṣayan | vájraś ca yád bhávatho ánapa-cyutā samátsv ánapa-cyutā ||

Translation

Ngài tiến theo phương hướng phía trước, phân minh nhận biết; bằng những tia sáng, Ngài được kết tụ và ràng buộc—cỗ chiến xa hiển lộ, cỗ chiến xa hiển lộ của thần linh. Những thánh ca nam dũng đã đến với Indra, làm Ngài hân hoan vì chiến thắng; và cả lôi chùy Vajra nữa—khi các ngài ở giữa các trận chiến mà không lay chuyển, không lay chuyển.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पूर्वाम्: the former/previous
• पूर्वाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) अथवा पुर्/पूर्व (पूर्व-शब्दः)

• अनु: along, after
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रदिशम्: direction, quarter
• प्रदिशम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (प्रातिपदिक: प्रदिश्/प्रदिशा)

• याति: goes
• याति: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• चेकि॑तत्: is clearly seen / becomes manifest
• चेकि॑तत्: —
• Type: Verb
• Root: चित्/चिकित् (धातु; ‘to perceive/notice’, Vedic intensive/perfect-like form)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• रश्मिभिः: with rays/reins
• रश्मिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• यतते: stretches/strives
• यतते: —
• Type: Verb
• Root: यत् (धातु; ‘to strive/extend’)

• दर्शतः: splendid, visible
• दर्शतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक; ‘visible, splendid’)

• रथः: chariot
• रथः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• दैव्यः: divine
• दैव्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दैव्य (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)

• दर्शतः: splendid, visible
• दर्शतः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक)

• रथः: chariot
• रथः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• अग्मन्: they went / came
• अग्मन्: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• उक्थानि: hymns, praises
• उक्थानि: Karma
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• पौंस्ये: in manly/heroic (power)
• पौंस्ये: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: पौंस्य (प्रातिपदिक; ‘manly, heroic’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• जैत्राय: for the victorious (one)
• जैत्राय: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: जैत्र (प्रातिपदिक; ‘victorious’)

• हर्षयन्: gladdening, causing to rejoice
• हर्षयन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु) → हर्षय् (णिच् causative)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यत्: when/that
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भवथः: you two are / become
• भवथः: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अनपच्युता: unshaken, unfailing (you two)
• अनपच्युता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अनपच्युत (प्रातिपदिक; a- + अप-च्युत ‘not fallen away’)

• समत्सु: in battles
• समत्सु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समत्/समत्स (प्रातिपदिक; ‘battle, conflict’)

• अनपच्युता: unshaken, unfailing (you two)
• अनपच्युता: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अनपच्युत (प्रातिपदिक)