Rig Veda 5.32.7 — Mandala 5, Sukta 32, Mantra 7

Sukta 5.32

Rishi: Atri (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उद्यदिन्द्रो महते दानवाय वधर्यमिष्ट सहो अप्रतीतम् । यदीं वज्रस्य प्रभृतौ ददाभ विश्वस्य जन्तोरधमं चकार ॥

Transliteration

údyad índro mahaté dānavā́ya vádhar yámiṣṭa sáho ápratītam | yád īṃ vájrasya prábhṛtau dadā́bha víśvasya jántor adhamáṃ cakāra ||

Translation

Trỗi dậy, Indra khởi động sức mạnh sát phạt chống lại Dānava (Dānava) vĩ đại—một uy lực không thể kháng cự. Khi Ngài vung vajra (vajra) mà đánh trúng hắn, Ngài khiến hắn thành kẻ thấp hèn nhất giữa mọi loài hữu tình.

Word by Word

• उद्यत्: raised, uplifted
• उद्यत्: विशेषण (कर्म/भाव) — ‘वध’ इत्यस्य
• Type: Adjective/Participle
• Root: उद्-यम् (यम्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• महते: to the great (one)
• महते: सम्प्रदान
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• दानवाय: to the Dānava (demon)
• दानवाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)

• वधर्यम्: a blow/weapon; a smiting (act)
• वधर्यम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वधरि (प्रातिपदिक) / वधर्य (विशेषण-प्रातिपदिक)

• इष्ट: desired, chosen
• इष्ट: विशेषण — ‘वधर्यम्’ इत्यस्य
• Type: Adjective/Participle
• Root: इष् (इच्छा/प्रेरणा) → इष्ट (PPP)

• सहः: might, force
• सहः: कर्म (सहायक-भावः) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• अप्रतीतम्: unopposed, not resisted
• अप्रतीतम्: विशेषण — ‘सहः/वधर्यम्’ इत्यस्य
• Type: Adjective/Participle
• Root: प्र-इ (इ) → प्रतीत (PPP) + अ- (निषेध)

• यत्: when/that which
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ईम्: indeed, him
• ईम्: निपात (अन्वय/बलार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात)

• वज्रस्य: of the thunderbolt
• वज्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘प्रभृतौ’ इत्यस्य
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• प्रभृतौ: in the wielding/bringing-forth (use)
• प्रभृतौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्र-भृति (प्रातिपदिक)

• ददाभ: he gave / he dealt (a blow)
• ददाभ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (दा॒ ‘to give’) / दभ् (to harm) — वैदिक रूप ‘ददाभ’

• विश्वस्य: of all
• विश्वस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘जन्तोः’ इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• जन्तोः: of the creature/being
• जन्तोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)

• अधमम्: lowest, most abject
• अधमम्: कर्म (परिणाम/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: अधम (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• चकार: he made
• चकार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (करणे)