Rig Veda 3.6.6: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 6

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)

Devata: Agni (Jātavedas), as the divine Hotṛ who brings the gods

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.6; confirm against pada-count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋतस्य वा केशिना योग्याभिर्घृतस्नुवा रोहिता धुरि धिष्व । अथा वह देवान्देव विश्वान्त्स्वध्वरा कृणुहि जातवेदः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.6.6

Transliteration

ṛtásya vā keśínā yogyā́bhir ghṛtásnuvā róhitā dhurí dhiṣva | áthā vaha devā́n deva víśvānts svadhvarā́ kṛṇuhi jātávedaḥ ||

Translation

Bằng những ách buộc của ṛta (Chân lý–trật tự vũ trụ), hãy thắng vào càng xe đôi tuấn mã đỏ rực, tuôn tràn ánh sáng của ghṛta (bơ tinh khiết). Rồi, hỡi Jātavedas thiêng liêng, hãy chở đến tất cả chư thần; hãy làm cho con đường tế lễ (adhvara) của chúng con thành cuộc hành trình hiến dâng nội tâm tốt lành, không gián đoạn.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक) < √ऋ (गतौ/ऋ- ‘to go, order’; semantic ‘cosmic order, truth’)

• वा: or / indeed
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• केशिना: with the maned/haired one (i.e., with the radiant one)
• केशिना: करण (instrumental: ‘with/through’)
• Type: Adjective
• Root: केशिन् (प्रातिपदिक; ‘having hair/rays’)

• योग्याभिः: with the yokeable (mares)
• योग्याभिः: करण
• Type: Adjective
• Root: योग्य (प्रातिपदिक; ‘fit for yoking’)

• घृतस्नुवा: the two ghee-dripping (ones)
• घृतस्नुवा: कर्तृ (as subject: the two mares)
• Type: Adjective
• Root: घृतस्नु (प्रातिपदिक; ‘dripping ghee’)

• रोहिता: the two ruddy/bay (mares)
• रोहिता: कर्तृ (apposition to घृतस्नुवा)
• Type: Adjective
• Root: रोहित (प्रातिपदिक; ‘reddish, bay’)

• धुरि: on the yoke/at the pole
• धुरि: अधिकरण (locative)
• Type: Noun
• Root: धुर् (प्रातिपदिक; ‘yoke-pole, shaft; yoke-position’)

• धिष्व: yoke/set (them)
• धिष्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धारण/स्थापन) with preverb आ?; Vedic imperative middle ‘धिष्व’ (from √धा/√धिṣ?) used as ‘place, set, yoke’

• अथ: then
• अथ: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (निपात)

• वह: carry / convey
• वह: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वह् (वहने)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) (vocative)

• विश्वान्: all
• विश्वान्: विशेषण (of देवान्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक; ‘all’)

• स्वध्वरा: well-ordered rites / well in the sacrifices
• स्वध्वरा: कर्म/क्रियाविशेषण (contextual)
• Type: Adjective
• Root: सु-अध्वर (प्रातिपदिक; ‘good rite/sacrifice’; Vedic बहुव्रीहि/कर्मधारय)

• कृणुहि: make / perform
• कृणुहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• जातवेदः: O Jātavedas (Agni)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; epithet of Agni ‘knower of births/creatures’)