Rig Veda 3.6.5: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 5

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.6)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

व्रता ते अग्ने महतो महानि तव क्रत्वा रोदसी आ ततन्थ । त्वं दूतो अभवो जायमानस्त्वं नेता वृषभ चर्षणीनाम् ॥

Transliteration

vratā́ te agne maható mahā́ni táva kratvā́ rodasī́ ā́ tatantha | tváṃ dūtó abhavo jā́yamānas tváṃ netā́ vṛṣabha carṣaṇīnā́m ||

Translation

Hỡi Agni, các vratá của ngươi lớn lao, thật hùng vĩ; nhờ krátu của ngươi, hai thế giới đã được trải rộng. Ngươi vừa sinh ra đã thành sứ giả; ngươi là người dẫn dắt—hỡi Bò Đực—của các thị tộc loài người.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• व्रतानि: vows, ordinances, sacred observances
• व्रतानि: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक) प्रत्यय: -अ (नपुंसकलिङ्ग)

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• महतः: of the great
• महतः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: महत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• महानि: great
• महानि: Viśeṣaṇa (of व्रतानि)
• Type: Adjective
• Root: महत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• तव: of you, your
• तव: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• क्रत्वा: by (your) resolve/power, by wisdom
• क्रत्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)

• आ: forth, unto, completely
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• ततन्थ: you have stretched/spread
• ततन्थ: Kriyā (finite verb)
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु) वर्गः 8; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā (predicate nominative with अभवः)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• अभवः: you became
• अभवः: Kriyā (finite verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) परस्मैपद; उपसर्ग: अभि-

• जायमानः: being born, as you are born
• जायमानः: Kartṛ-viśeṣaṇa (of त्वम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: जन् (धातु) + शानच् (वर्तमान कृदन्त)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• नेता: leader, guide
• नेता: Kartā (predicate nominative)
• Type: Noun (agent)
• Root: नी (धातु) + तृच् (कृदन्त) → नेता

• वृषभ: O bull (mighty one)
• वृषभ: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• चर्षणीनाम्: of the peoples, of men
• चर्षणीनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: चर्षणी (प्रातिपदिक; ‘men/peoples’)