Rig Veda 2.36.3 — Mandala 2, Sukta 36, Mantra 3

Sukta 2.36

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Tvaṣṭṛ (explicit), within a Soma-invitation context

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अमेव नः सुहवा आ हि गन्तन नि बर्हिषि सदतना रणिष्टन । अथा मन्दस्व जुजुषाणो अन्धसस्त्वष्टर्देवेभिर्जनिभिः सुमद्गणः ॥

Transliteration

améva naḥ su-havā́ ā́ hí gántana ní barhíṣi sadatanā ráṇiṣṭana | áthā mandasva jujuṣāṇó ándhasaḥ tváṣṭar devébhir jáni-bhiḥ sumád-gaṇaḥ ||

Translation

Như về chính mái nhà mình, hỡi các quyền năng dễ được thỉnh mời, hãy đến đây với chúng tôi; hãy ngồi xuống trên bãi cỏ thiêng (barhis), an trú và hoan hỷ. Rồi hãy vui say, khi đón nhận tinh chất đã được ép. Hỡi Tvaṣṭṛ, cùng các sự sinh thành thần thánh, như một đoàn thể của thiện niệm, xin nắn đúc trong chúng tôi hình dạng đúng đắn.

Word by Word

• अमेव: not indeed; not at all
• अमेव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अमेव (प्रातिपदिक; अव्यय-प्रयोग) < अ- (निषेध) + मेव (एव)

• नः: to us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सुहवाः: easy to invoke (O ones)
• सुहवाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-हव (प्रातिपदिक) < √ह्वे (ह्वयति ‘आह्वान’)

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• गन्तन: come (you all)!
• गन्तन: —
• Type: Verb
• Root: √गम्

• नि: down; upon
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग)

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: बर्हिस्

• सदतना: sit down (you all)
• सदतना: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति ‘उपवेशन’)

• रणिष्टन: rejoice / resound (you all)
• रणिष्टन: —
• Type: Verb
• Root: √रन्/√रण् (ध्वन्यर्थ/स्तुत्यर्थ; वैदिक) अथवा √रि (गत्यर्थ) + -इष्ट (तीव्र/श्रेष्ठ) + लोट्-बहु

• अथा: then
• अथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अथा (निपात)

• मन्दस्व: be exhilarated / rejoice
• मन्दस्व: —
• Type: Verb
• Root: √मन्द् (मन्दते ‘हर्ष/मद’)

• जुजुषाणः: enjoying; taking pleasure in
• जुजुषाणः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √जुष् (जोषयति/जुषते ‘सेव्, प्री’)

• अन्धसः: of the soma-juice / of the draught
• अन्धसः: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्धस्

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
• त्वष्टा: Kartā
• Type: Noun
• Root: त्वष्टृ (देवनाम; प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: देव

• जनिभिः: with (his) births / by generations
• जनिभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: जनि (प्रातिपदिक; ‘जन्म/उत्पत्ति/जाति’)

• सुमद्गणः: having a joyous troop / of good exhilaration (in his company)
• सुमद्गणः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुमद्गण (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास) < सु- + मद् (मद ‘हर्ष/मद’) + गण