Rig Veda 1.73.8: Mandala 1, Sukta 73, Mantra 8

Sukta 1.73

Rishi: Gopavana Ātreya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यान्राये मर्तान्त्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् ॥

Transliteration

yā́n rāyé martā́nt suṣū́do agne té syāma maghávāno vayáṃ ca | chāyéva víśvaṃ bhúvanaṃ sisakṣy āpaprí-vān ródasī antárikṣam ||

Translation

Hỡi Agni, Đấng khơi dậy điều lành, Ngài thúc đẩy những kẻ phàm nhân hướng về sự sung mãn của của cải (rāyī) — xin cho chúng con cũng thuộc hàng những người rộng lòng ấy. Như bóng râm che chở, xin Ngài ôm trùm toàn thể thế giới của sự trở thành, làm đầy hai cõi (trời và đất) cùng khoảng trung giới (antarikṣa) ở giữa, và cả trong chính chúng con.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यान्: whom (those)
• यान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• राये: for wealth
• राये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राय् (prātipadika) / रयि-

• मर्तान्: mortals
• मर्तान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मर्त (prātipadika) < √मृ (to die)

• सुषूदः: well-impelling / well-driving
• सुषूदः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet of Agni)
• Root: सु- + √शूद्/श्विद् (Vedic: to drive/impel/urge; causative nuance) → सुषूद (prātipadika)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (prātipadika)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (sarvanāma-prātipadika)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (वाक्य-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (to be) — optative stem स्या-

• मघवानः: bountiful / possessors of gifts
• मघवानः: कर्तृ (विशेष्य-रूपेण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: मघवन् (prātipadika)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (sarvanāma-prātipadika)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• छायाऽइव: like a shade
• छायाऽइव: कर्तृ/उपमान (उपमा)
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: छाया (prātipadika) + इव

• विश्वम्: all, entire
• विश्वम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (prātipadika)

• भुवनम्: the world / existence
• भुवनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुवन (prātipadika) < √भू (to be)

• सिसक्ष्य: having attached/embraced; having encompassed
• सिसक्ष्य: पूर्वक्रिया
• Type: Verbal indeclinable (gerund)
• Root: √सच्/सस्ज् (Vedic: to accompany/attach; desiderative base) → सिसक्ष्य (absolutive/gerund)

• आपप्रिवान्: having filled / having satisfied
• आपप्रिवान्: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: आ- + √पॄ/पृ (to fill, satisfy) → आपप्रिवस् (perf. act. ptc.)

• रोदसी: the two (worlds), Heaven and Earth
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (dual prātipadika: ‘heaven-and-earth’)

• अन्तरिक्षम्: the midspace / atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (prātipadika)