HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

शुनमन्धाय भरमह्वयत्सा वृकीरश्विना वृषणा नरेति । जारः कनीन इव चक्षदान ऋज्राश्वः शतमेकं च मेषान् ॥

शु॒नम॒न्धाय॒ भर॑मह्वय॒त्सा वृ॒कीर॑श्विना वृषणा॒ नरेति॑ । जा॒रः क॒नीन॑ इव चक्षदा॒न ऋ॒ज्राश्व॑: श॒तमेकं॑ च मे॒षान् ॥

śunám andhā́ya bháram ahvayat sā́ vṛkī́r aśvinā vṛ́ṣaṇā náreti | jāráḥ kanī́na iva cakṣadāná ṛ́jrāśvaḥ śatám ékaṃ ca meṣā́n ||

Với kẻ mù, gánh nặng lại được gọi là “phúc lành”; vì thế sói cái kêu lên: “Hỡi Aśvin, những bậc anh hùng cường tráng!” Rijrāśva—như chàng trai trẻ trao ánh nhìn cho thiếu nữ—đã ban lại thị lực và dâng một trăm lẻ một con cừu đực.

शु॒नम् । अ॒न्धाय॑ । भर॑म् । अ॒ह्व॒य॒त् । सा । वृ॒कीः । अ॒श्वि॒ना॒ । वृ॒ष॒णा॒ । नरा॑ । इति॑ । जा॒रः । क॒नीनः॑ऽइव । च॒क्ष॒दा॒नः । ऋ॒ज्रऽअ॑श्वः । श॒तम् । एक॑म् । च॒ । मे॒षान् ॥शुनम् । अन्धाय । भरम् । अह्वयत् । सा । वृकीः । अश्विना । वृषणा । नरा । इति । जारः । कनीनःइव । चक्षदानः । ऋज्रअश्वः । शतम् । एकम् । च । मेषान् ॥śunam | andhāya | bharam | ahvayat | sā | vṛkīḥ | aśvinā | vṛṣaṇā | narā | iti | jāraḥ | kanīnaḥ-iva | cakṣadānaḥ | ṛjra-aśvaḥ | śatam | ekam | ca | meṣān

शुनम्well, happily, prosperously
शुनम्:
Adhikaraṇa (भाव/रीति-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootशुनम् (अव्यय-प्रातिपदिक) < PIE *su- ‘well’
अन्धायto/for the blind man
अन्धाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
भरम्support, sustenance, help
भरम्:
Karma
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक) < √भृ (भरणे)
अह्वयत्called, invoked
अह्वयत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे (आह्वाने) / √ह्वा
साshe
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृकीःthe she-wolf (a woman so named/likened)
वृकीः:
Kartā (सा वृकीः = कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृकी (प्रातिपदिक) < वृक ‘wolf’
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sampradāna (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वृषणाO two mighty/virile ones
वृषणा:
Sampradāna (सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषण (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/बलार्थे)
नराO two heroes/men
नरा:
Sampradāna (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
(सम्बन्धसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति
जारःa lover, paramour
जारः:
Kartā
TypeNoun
Rootजार (प्रातिपदिक)
कनीनःa young boy, youth
कनीनः:
Kartā (उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootकनीन (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव
चक्षदानःshowing, making (someone) see
चक्षदानः:
Kartā (विशेषणरूपेण जारः)
TypeParticiple
Root√चक्ष् (दर्शने) + शानच्
ऋज्राश्वःṚjrāśva (a man/hero)
ऋज्राश्वः:
Kartā
TypeProper Noun
Rootऋज्राश्व (प्रातिपदिक; नाम)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (गण्यमान-वस्तु-विशेषण)
TypeNumeral
Rootशत (प्रातिपदिक)
एकम्one (i.e., exactly one hundred)
एकम्:
Karma (शतम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNumeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
मेषान्rams, sheep
मेषान्:
Karma
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)