HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः । अथा युवामिदह्वयत्पुरंधिरागच्छतं सीं वृषणाववोभिः ॥

म॒ही वा॑मू॒तिर॑श्विना मयो॒भूरु॒त स्रा॒मं धि॑ष्ण्या॒ सं रि॑णीथः । अथा॑ यु॒वामिद॑ह्वय॒त्पुरं॑धि॒राग॑च्छतं सीं वृषणा॒ववो॑भिः ॥

mahī́ vāṃ ūtír aśvinā mayobhū́r utá srā́maṃ dhiṣṇyā sáṃ riṇīthaḥ | áthā yuvā́m íd ahvayat púraṃdhir ā́gacchataṃ sīm vṛ́ṣaṇāv ávobhiḥ ||

Hỡi đôi Aśvin, sự phù trợ của các ngài thật lớn lao, đem lại hoan lạc; hỡi các bậc minh triết, các ngài còn chỉnh lại cả sự suy sụp và mỏi mệt. Vì thế Purandhi quả đã kêu cầu các ngài—hỡi những đấng cường tráng, hãy đến với nàng cùng các trợ lực và sự che chở của các ngài.

म॒ही । वा॒म् । ऊ॒तिः । अ॒श्वि॒ना॒ । म॒यः॒ऽभूः । उ॒त । स्रा॒मम् । धि॒ष्ण्या॒ । सम् । रि॒णी॒थः॒ । अथ॑ । यु॒वाम् । इत् । अ॒ह्व॒य॒त् । पुर॑म्ऽधिः । आ । अ॒ग॒च्छ॒त॒म् । सी॒म् । वृ॒ष॒णौ॒ । अवः॑ऽभिः ॥मही । वाम् । ऊतिः । अश्विना । मयःभूः । उत । स्रामम् । धिष्ण्या । सम् । रिणीथः । अथ । युवाम् । इत् । अह्वयत् । पुरम्धिः । आ । अगच्छतम् । सीम् । वृषणौ । अवःभिः ॥mahī | vām | ūtiḥ | aśvinā | mayaḥ-bhūḥ | uta | srāmam | dhiṣṇyā | sam | riṇīthaḥ | atha | yuvām | it | ahvayat | puram-dhiḥ | ā | agacchatam | sīm | vṛṣaṇau | avaḥ-bhiḥ

महीgreat
मही:
Kartā (उतिः का विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) < मह् ‘महत्त्वे/वृद्धौ’
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna (युवयोः/युवाभ्याम् सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतिःhelp, aid
ऊतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < अव् ‘रक्षणे’ (भावनाम)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeNoun (deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
मयॊभूःbringing delight/benefit
मयॊभूः:
Kartā (ऊतेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमयॊभू (प्रातिपदिक; मयस् + भू) < भू ‘भवने’
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
स्रामम्weariness, toil
स्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्राम (प्रातिपदिक; ‘श्रम/क्लेश’ अर्थे)
धिष्ण्याO wise/steadfast ones
धिष्ण्या:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeAdjective
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक) < धिष्/धिषण् (वेदिक; ‘धारण/प्रज्ञा’ सम्बन्ध)
सम्together, completely
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
रिणीथःyou two remove/ward off
रिणीथः:
Kriyā (कर्तृ: अश्विनौ)
TypeVerb
Rootरी/रि (धातु; वेदिक ‘क्षय/हानि/निवारण’ अर्थे) + सम्
अथाthen, thereafter
अथा:
TypeIndeclinable
Rootअथा
युवाम्you two
युवाम्:
Karma (आह्वयत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद्
अह्वयत्called, invoked
अह्वयत्:
Kriyā (कर्तृ: पुरंधिः)
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) ‘आह्वाने’ + आ
पुरंधिःPurandhi (a woman/figure named Purandhi)
पुरंधिः:
Kartā
TypeNoun (proper/common)
Rootपुरंधि (प्रातिपदिक; ‘पुरं-धि’ ‘समृद्धि/दान’ अर्थे; देवी/स्त्रीनाम)
towards, hither
:
TypePreverb
Root
अगच्छतम्you two came
अगच्छतम्:
Kriyā (कर्तृ: अश्विनौ)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ
सीम्her (indeed/that one)
सीम्:
Karma (गमनस्य लक्ष्य-स्त्री)
TypeIndeclinable
Rootसीम्
वृषणाO vigorous/bull-like ones
वृषणा:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeNoun/Adjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक) < वृष् ‘वर्षणे/बल’
अवोभिःwith helps/protections
अवोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) < अव् ‘रक्षणे’