HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 1.105

Rishi: Trita Āptya
Devata: Agni (as Hotṛ)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सत्तो होता मनुष्वदा देवाँ अच्छा विदुष्टरः । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

स॒त्तो होता॑ मनु॒ष्वदा दे॒वाँ अच्छा॑ वि॒दुष्ट॑रः । अ॒ग्निर्ह॒व्या सु॑षूदति दे॒वो दे॒वेषु॒ मेधि॑रो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

sattó hótā manuṣvádā devā́ṁ ácchā vidúṣṭaraḥ | agnír havyā́ suṣūdati devó devéṣu médhiro vittáṁ me asyá rodasī ||

Ngồi làm tế quan (hotṛ), am tường đường người mà còn biết hơn, vị ấy đi thẳng đến các thần. Agni chuẩn bị và an vị lễ vật thật hoàn hảo; là thần giữa các thần, bậc minh triết—xin Trời và Đất chứng nhận trong ta sự phát hiện đã đạt được này.

स॒त्तः । होता॑ । म॒नु॒ष्वत् । आ । दे॒वान् । अच्छ॑ । वि॒दुःऽत॑रः । अ॒ग्निः । ह॒व्या । सु॒सू॒द॒ति॒ । दे॒वः । दे॒वेषु॑ । मेधि॑रः । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥सत्तः । होता । मनुष्वत् । आ । देवान् । अच्छ । विदुःतरः । अग्निः । हव्या । सुसूदति । देवः । देवेषु । मेधिरः । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥sattaḥ | hotā | manuṣvat | ā | devān | accha | viduḥ-taraḥ | agniḥ | havyā | susūdati | devaḥ | deveṣu | medhiraḥ | vittam | me | asya | rodasī iti

सत्तःtrue/competent (one), worthy
सत्तः:
Kartā (होता का विशेषण) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक; √अस् ‘to be’ से) / सत्त (सत्-त) ‘सत्/सज्जन/सत्यमान’
होताthe Hotṛ-priest, invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘to sacrifice/offer’ से)
मनुष्वत्in the manner of Manu; as men do
मनुष्वत्:
Adhikaraṇa (रीति/प्रकार) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootमनुष्वत् (अव्यय; मनु- ‘Manu, man’ + -ष्वत्)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards, unto
अच्छा:
Adhikaraṇa (दिशा/गति) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय/उपसर्गवत्)
विदुष्टरःmore knowing, more skilled
विदुष्टरः:
Kartā (अग्नि/होता का विशेषण) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootविदुष्टर (तुलनात्मक; विद्वस्/विदुष् ‘knowing’ से; √विद् ‘to know’)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हव्याoblations, offerings
हव्या:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु से ‘offering’)
सुषूदतिdrives/urges forth well; sets in motion
सुषूदति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√सू/षू (to press/impel; caus./intens. with सु-; Vedic present)
देवःthe god
देवः:
Kartā (अग्नि का पुनर्निर्देश) / समनाधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मेधिरःwise, intelligent
मेधिरः:
Kartā (देवः/अग्निः का विशेषण) / कर्तृ-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमेधिर (प्रातिपदिक)
वित्तम्wealth; possession; what is found/obtained
वित्तम्:
Karma (यदि ‘मे’ के साथ ‘मे (धनं) वित्तम्’) / या विषय (predicate) प्रसंगानुसार
TypeNoun
Rootवित्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √विद् ‘to find/know’ से ‘प्राप्त/ज्ञात’ अथवा ‘धन’)
मेto me / my
मे:
Sampradāna/सम्बन्ध (मे = ‘मे/मम’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this (one/thing)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Adhikaraṇa/विषय (स्थल/परिसर: ‘in the two worlds’) अथवा कर्म (प्रसंगानुसार)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’ = heaven-and-earth)