HomeRig VedaMandala 1Sukta 105Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 1.105

Rishi: Trita Āptya
Devata: Varuṇa (with brahman as invoked power)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ब्रह्मा कृणोति वरुणो गातुविदं तमीमहे । व्यूर्णोति हृदा मतिं नव्यो जायतामृतं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

ब्रह्मा॑ कृणोति॒ वरु॑णो गातु॒विदं॒ तमी॑महे । व्यू॑र्णोति हृ॒दा म॒तिं नव्यो॑ जायतामृ॒तं वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी ॥

bráhmā kṛṇoti váruṇo gātu-vidaṁ tám īmahe | vy ūrṇoti hṛdā matíṁ návyo jāyatām ṛtáṁ vittáṁ me asyá rodasī ||

Brahmā (lời thiêng tạo tác) làm nên con đường; Varuṇa, bậc biết lối—chúng ta cầu đến Ngài. Ngài dùng trái tim mà mở bung tư tưởng bên trong. Nguyện một ṛta (trật tự–chân lý vũ trụ) mới sinh khởi trong chúng ta—xin Trời và Đất chứng nhận sự phát hiện này cho ta.

ब्रह्मा॑ । कृ॒णो॒ति॒ । वरु॑णः । गा॒तु॒ऽविद॑म् । तम् । ई॒म॒हे॒ । वि । ऊ॒र्णो॒ति॒ । हृ॒दा । म॒तिम् । नव्यः॑ । जा॒य॒ता॒म् । ऋ॒तम् । वि॒त्तम् । मे॒ । अ॒स्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ ॥ब्रह्मा । कृणोति । वरुणः । गातुविदम् । तम् । ईमहे । वि । ऊर्णोति । हृदा । मतिम् । नव्यः । जायताम् । ऋतम् । वित्तम् । मे । अस्य । रोदसी इति ॥brahmā | kṛṇoti | varuṇaḥ | gātu-vidam | tam | īmahe | vi | ūrṇoti | hṛdā | matim | navyaḥ | jāyatām | ṛtam | vittam | me | asya | rodasī iti

ब्रह्माBrahmā / the sacred priestly power (as agent)
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) / ब्रह्मा (नाम)
कृणोतिmakes, accomplishes
कृणोति:
TypeVerb
Root√कृ (करोति) धातु
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
गातुविदम्knower/finder of the path (right way)
गातुविदम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootगातु-विद् (समास: गातु + विद् ‘knowing/finding’)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ईमहेwe seek / we implore
ईमहे:
TypeVerb
Root√यम्/ईम् (आत्मनेपद: ‘to seek, to implore’)
व्यूर्णोतिunfolds, opens out
व्यूर्णोति:
TypeVerb
Rootवि + √वृ (वृणोति/वृणुते; ‘to uncover, open, spread’)
हृदाwith (the) heart
हृदा:
करण
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
मतिम्thought, intention
मतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
नव्यःnew, fresh
नव्यः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
जायताम्let (it) be born / arise
जायताम्:
TypeVerb
Root√जन् (जायते) धातु
ऋतम्ṛta: truth, cosmic order
ऋतम्:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
वित्तम्known, realized; knowledge
वित्तम्:
कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√विद् (वेद) → क्त (कृदन्त) ‘known/understood’
मेmy, for me
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this (one/thing)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्/अदस् (सर्वनाम; ‘this/that’)
रोदसीthe two worlds: Heaven and Earth
रोदसी:
कर्तृ/अधिकरण (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)